KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2011 (test 2)

PYTANIE NR 26.
Koszt wyprodukowania 10 porcji kopytek wynosi 33 zł. Ile wynosi koszt wyprodukowania 3 porcji wyrobu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicz koszt 1 porcji: 33 zł ÷ 10 = 3,30 zł/porcję.
Następnie przelicz na 3 porcje: 3,30 zł × 3 = 9,90 zł.
To typowe zadanie z proporcjonalności (koszt rośnie liniowo wraz z liczbą porcji).

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach zakłada się proporcjonalność prostą: jeśli koszt 10 porcji wynosi 33 zł, to koszt jednej porcji jest stały (taki sam dla każdej porcji), a całkowity koszt zmienia się liniowo wraz z liczbą porcji.

Krok 1: wyznacz koszt jednostkowy (1 porcji).
Skoro 10 porcji kosztuje 33 zł, to koszt 1 porcji wynosi: 33 ÷ 10 = 3,30 zł.

Krok 2: przelicz koszt na 3 porcje.
Jeżeli 1 porcja kosztuje 3,30 zł, to 3 porcje kosztują: 3,30 × 3 = 9,90 zł.

Dlatego poprawną odpowiedzią jest "9,90 zł".

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "6,60 zł" odpowiadałoby 2 porcjom (3,30 × 2), więc jest to typowy błąd polegający na pomyleniu mnożnika.
  • "10,20 zł" może wynikać z nieprawidłowego oszacowania kosztu 1 porcji (np. 3,40 zł zamiast 3,30 zł) albo z błędu w rachunku podczas mnożenia liczb dziesiętnych.
  • "11,20 zł" oznaczałoby koszt 1 porcji ok. 3,73 zł, co nie wynika z danych zadania; często to efekt złego przeliczenia 33/10 lub przypadkowego zaokrąglania.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaczynaj od wartości "na 1 jednostkę" (tu: na 1 porcję). To najpewniejsza metoda, bo ogranicza ryzyko pomyłki w proporcji i ułatwia szybkie sprawdzenie sensowności wyniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oblicz koszt jednostkowy, dzieląc koszt całkowity przez liczbę porcji. Dla 33 zł i 10 porcji: 33 ÷ 10 = 3,30 zł za porcję. Ta metoda jest uniwersalna i pomaga uniknąć błędów w proporcji.
Zakłada się stały koszt na porcję (te same składniki i gramatura), więc koszt całkowity rośnie liniowo wraz z liczbą porcji. Najpierw liczysz "na 1 porcję", a potem mnożysz przez potrzebną liczbę porcji.
Koszt jednostkowy to koszt przypadający na jedną jednostkę produktu, np. jedną porcję dania. W praktyce kucharza ułatwia szybkie przeliczanie kosztów przy zmianie liczby zamówień i kontrolę opłacalności produkcji.
Najpewniej: policz koszt 1 porcji (koszt/10), a potem pomnóż przez 3. W tym przykładzie: 33 ÷ 10 = 3,30 zł, a następnie 3,30 × 3 = 9,90 zł. To standardowy schemat egzaminacyjny.
Można użyć proporcji: 10 porcji → 33 zł, 3 porcje → x. Wtedy x = 33 × 3 ÷ 10. To daje ten sam wynik co metoda kosztu jednostkowego, ale zwykle jest bardziej podatne na pomyłki w kolejności działań.
Najczęściej: zły przecinek w dzieleniu (np. 33/10), pomylenie liczby porcji (mnożenie przez 2 zamiast 3), zaokrąglanie pośrednich wyników oraz wybór odpowiedzi "na oko" bez rachunku. Pomaga zapis: koszt/porcja → koszt dla X porcji.
W rozliczeniach gastronomicznych operuje się złotymi i groszami, więc wynik powinien być zapisany jako kwota pieniężna. Nawet jeśli w praktyce zaokrągla się ceny sprzedaży, koszt produkcji porcji często liczy się dokładnie, by kontrolować marżę.
Tak. Food cost opiera się na kosztach surowców i porcji. Umiejętność szybkiego przeliczenia kosztu na inną liczbę porcji pomaga planować produkcję, unikać strat i sprawdzać, czy cena sprzedaży pokrywa koszt oraz zakładaną marżę.
Możesz oszacować: 10 porcji kosztuje 33 zł, więc 1 porcja to trochę ponad 3 zł. Trzy porcje powinny kosztować trochę ponad 9 zł. Wynik 9,90 zł pasuje do oszacowania, natomiast 6,60 zł byłoby zbyt niskie.
Gdy występują koszty stałe lub progi produkcyjne, np. minimalne zużycie energii, straty technologiczne, konieczność otwarcia opakowania czy narzut pracy. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się jednak prostą proporcjonalność, jeśli nie podano inaczej.
info

Statystycznie 76% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że najpierw oblicz koszt 1 porcji: 33 zł ÷ 10 = 3,30 zł/porcję.Następnie przelicz na 3 porcje: 3,30 zł × 3 = 9,90 zł.To typowe zadanie z proporcjonalności (koszt rośnie liniowo wraz z liczbą porcji).

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Proporcjonalność prosta" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87_prosta (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Jednostka miary" / podejście jednostkowe w zadaniach tekstowych (metoda na 1) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Metoda_jednostek (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki do matematyki (proporcjonalność i zadania tekstowe z procentami i kosztami)
  • Materiały z kalkulacji gastronomicznej: koszt porcji, koszt jednostkowy, food cost
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z branży gastronomicznej dotyczące kalkulacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego