W pompach tłokowych objętość cieczy przemieszczana w jednym cyklu roboczym tłoka (w ujęciu teoretycznym, bez uwzględniania przecieków i ściśliwości) wynika bezpośrednio z geometrii cylindra. Jeśli znamy powierzchnię przekroju poprzecznego tłoka A oraz skok tłoka s, to objętość na jeden skok tłoka obliczamy ze wzoru:
V = A · s
Dane: A = 0,05 m2, s = 0,2 m. Zatem dla jednego tłoka:
V1 = 0,05 · 0,2 = 0,01 m3
Ponieważ pompa płuczkowa typu triplex ma trzy tłoki, to na jeden obrót wału korbowego (w typowym, uproszczonym ujęciu egzaminacyjnym: jeden skok tłoczący przypada na każdy tłok w ramach pełnego obrotu) całkowita objętość tłoczonej płuczki jest sumą objętości z trzech tłoków:
Vtriplex = 3 · V1 = 3 · 0,01 = 0,03 m3
Dlaczego pozostałe wartości są nieprawidłowe?
- 0,01 m3 odpowiada obliczeniu dla jednego tłoka i pomija fakt, że triplex ma trzy tłoki.
- 0,6 m3 sugeruje pomyłkę rzędu wielkości (np. błędne mnożenie przez 60 lub traktowanie danych jak na minutę zamiast na obrót) albo mylenie zależności geometrycznej z wydajnością czasową.
- 1,8 m3 jest jeszcze większym przeszacowaniem, typowym przy niekontrolowanym mnożeniu przez dodatkowe współczynniki bez uzasadnienia (np. przez liczbę suwów, czas lub inne parametry niepodane w treści).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj kontrolę jednostek. Iloczyn m2 · m daje m3, więc wynik ma sens tylko jako objętość. Następnie sprawdź, czy w treści nie ma informacji o liczbie tłoków/cylindrów (triplex = 3), bo to najczęstsze źródło błędu.
