KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2020 (test 2)

PYTANIE NR 26.
Ile wynosi objętość wykopu między przekrojami 0/2 a 0/2 + 40 przedstawionymi na rysunku?
Ilustracja przedstawia dwa przekroje geodezyjne wykopu, które są częścią zadania egzaminacyjnego dla technika geodety.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość wykopu między przekrojami wyznacza się z pól dwóch przekrojów odczytanych z rysunku oraz odległości między nimi (40 m). Stosuje się metodę średnich pól (V = (P1 + P2)/2 · L) lub – gdy wymagane – metodę pryzmoidów. Poprawny wynik musi mieć jednostkę m3 i właściwy rząd wielkości.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach geodezyjnych dotyczących robót ziemnych objętość wykopu (kubaturę) między dwoma przekrojami poprzecznymi oblicza się na podstawie pól przekrojów oraz odległości pomiędzy nimi wynikającej z kilometrażu. W treści podano, że chodzi o odcinek od 0/2 do 0/2 + 40, co odpowiada długości L = 40 m.

Typowa procedura jest następująca:

  • z rysunku wyznacza się pole pierwszego przekroju P1 (w m2),
  • z rysunku wyznacza się pole drugiego przekroju P2 (w m2),
  • następnie oblicza się objętość na odcinku o długości L.

Najczęściej w takich zadaniach stosuje się metodę średnich pól:
V = (P1 + P2) / 2 · LJeżeli w zadaniu wymagane jest uwzględnienie zmienności kształtu między przekrojami (np. przekrój pośredni w połowie), stosuje się metodę pryzmoidów, która wprowadza dodatkowy składnik z polem przekroju pośredniego. Bez względu na metodę, kontrola jednostek jest kluczowa: m2 · m = m3.

Dlaczego odpowiedź "VW = 1978 m3" jest poprawna? Ponieważ wynika z prawidłowego odczytu pól przekrojów z rysunku i przemnożenia przez odległość 40 m zgodnie z metodą obliczeń kubatury między przekrojami.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Wartości rzędu 49,4 m3 i 98,9 m3 są typowe dla sytuacji, gdy ktoś (1) omyłkowo potraktował odległość jako 0,40 zamiast 40 m, (2) pominął część pola przekroju (np. skarpy), albo (3) zastosował błędne przeliczenie jednostek. Z kolei 1138 m3 często odpowiada pomyłce metodycznej: użyciu niewłaściwego uśrednienia lub niepełnemu zsumowaniu elementów pól P1 i P2.

Wskazówka egzaminacyjna: po otrzymaniu wyniku wykonaj szybki "test rzędu wielkości" – jeśli typowe pole przekroju ma dziesiątki m2, to na długości 40 m kubatura zwykle będzie w setkach lub tysiącach m3, a nie w dziesiątkach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się metodę średnich pól: V = (P1 + P2)/2 · L, gdzie P1 i P2 to pola przekrojów (m2), a L to odległość między nimi (m). Kluczowe jest poprawne wyznaczenie pól z rysunku i kontrola jednostek, aby otrzymać m3.
To sposób przybliżonego liczenia kubatury między przekrojami, w którym przyjmuje się, że objętość równa jest średniej arytmetycznej pól dwóch przekrojów pomnożonej przez odległość. Metoda jest szybka i często używana w zadaniach egzaminacyjnych, gdy nie podano przekroju pośredniego.
Odległość wynika z kilometrażu przekrojów: od przekroju 0/2 do 0/2 + 40 jest 40 m. Wzory na objętość wymagają długości odcinka, bo objętość powstaje z "przeciągnięcia" pola (m2) na pewną długość (m), co daje m3.
Wynik objętości zawsze powinien być w m3. Jeśli liczysz z pól przekrojów w m2 i odległości w metrach, to m2 · m = m3. Gdy wychodzi m2, oznacza to, że pominąłeś mnożenie przez odległość lub źle odczytałeś dane.
Najpierw rozbij przekrój na proste figury (np. prostokąty i trójkąty skarp), policz pola każdej z nich, a potem je zsumuj. Uważaj, czy rysunek przedstawia wykop symetryczny, oraz czy rzędne i szerokości odnoszą się do osi, krawędzi czy całego przekroju. Błąd w polu od razu zniekształca kubaturę.
Wzór pryzmoidalny stosuje się, gdy chcemy lepiej uwzględnić zmienność kształtu między przekrojami, szczególnie gdy dysponujemy polem przekroju pośredniego (np. w połowie odcinka). Daje zwykle dokładniejszy wynik niż średnie pola, ale wymaga dodatkowych danych z rysunku lub obliczeń.
Tak, warto zrobić kontrolę rzędu wielkości. Oszacuj przeciętne pole przekroju (np. "kilkadziesiąt m2") i pomnóż przez długość 40 m. Jeśli dostajesz wynik kilkadziesiąt m3, a przekrój wygląda na duży, to najpewniej jest błąd w jednostkach lub odczycie długości.
Najczęstsze to: pomylenie 40 m z 0,40, pominięcie skarp w polu przekroju, niepoprawne dodanie figur składowych, brak kontroli jednostek (m2 vs m3) oraz mechaniczne użycie wzoru niepasującego do danych. Pomaga zapisanie danych: P1, P2, L i dopiero wtedy podstawienie.
To zapis kilometrażu (pikietażu) wskazujący położenie przekroju wzdłuż trasy. W praktyce oznacza przekrój oddalony o 40 m od przekroju bazowego opisanego jako 0/2. Na egzaminie najważniejsze jest, że różnica kilometrażu daje długość odcinka L potrzebną do obliczeń kubatury.
Ćwicz trzy elementy: (1) szybkie liczenie pól figur złożonych z rysunku, (2) dobór metody liczenia objętości między przekrojami (średnie pola/pryzmoidy), (3) kontrolę jednostek i rzędu wielkości. Warto rozwiązać kilka arkuszy z robotami ziemnymi i zawsze dopisywać: P1, P2, L oraz wynik w m3.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Objętość wykopu między przekrojami wyznacza się z pól dwóch przekrojów odczytanych z rysunku oraz odległości między nimi (40 m)."

Źródła:

  • Wikipedia (EN): "End-area method" (metoda średnich pól), https://en.wikipedia.org/wiki/End-area_method - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (EN): "Prismoidal formula" (wzór pryzmoidalny), https://en.wikipedia.org/wiki/Prismoidal_formula - dostęp 2026-03-02
  • Engineering ToolBox: "Volume - Average End Area Method", https://www.engineeringtoolbox.com/volume-average-end-area-method-d_1896.html - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Skrypty/rozdziały z geodezji inżynieryjnej dotyczące robót ziemnych i kubatur
  • Zadania rachunkowe z obliczeń pól przekrojów i objętości między przekrojami
  • Materiały dydaktyczne o metodzie średnich pól i metodzie pryzmoidów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego