BZT5 (biochemiczne zapotrzebowanie tlenu w 5 dób) jest wskaźnikiem ilości łatwo biodegradowalnych związków organicznych w wodzie. Jeżeli po dopływie/zrzucie ścieków stężenie BZT5 w rzece wynosi 150 mg/dm3, a po 5 km spada do 60 mg/dm3, to "orientacyjny stopień redukcji" rozumiemy jako procentowy ubytek tej wartości w stosunku do stanu początkowego.
Obliczenie przebiega następująco:
- Wartość początkowa: 150 mg/dm3
- Wartość końcowa: 60 mg/dm3
- Spadek bezwzględny: 150 − 60 = 90 mg/dm3
- Spadek względny (ułamek): 90 / 150 = 0,6
- Spadek w procentach: 0,6 × 100% = 60%
Dlatego odpowiedź "60%" jest poprawna: oznacza, że na analizowanym odcinku rzeki (5 km) stężenie BZT5 zmniejszyło się o 60% w porównaniu z wartością po zrzucie.
Dlaczego pozostałe wartości są błędne:
- "40%" to częsty błąd polegający na obliczeniu, ile pozostało względem początkowej wartości: 60/150=0,4, czyli 40% wartości wyjściowej. To nie redukcja, tylko udział końcowej wartości w początkowej.
- "50%" mogłoby wyjść przy mechanicznym założeniu "spadło mniej więcej o połowę", bez wykonania rachunku.
- "20%" wynika zwykle z pomylenia skali lub błędnego dzielenia (np. 30/150 zamiast 90/150) albo intuicyjnego zaniżenia spadku.
W praktyce takie obliczenie jest użyteczne do szybkiej oceny zmian jakości wody poniżej zrzutu, ale nie zastępuje pełnej analizy (np. wpływu dopływów, temperatury, natlenienia czy zmian przepływu). Tu jednak zadanie dotyczy wyłącznie procentowego spadku stężenia.
