KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 2.
Ile wynosi rzeczywista odległość górnej krawędzi wyrobiska od drogi asfaltowej, jeżeli na mapie sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:1000 odległość ta równa się 5 cm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:1000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 1000 cm w terenie.
Dlatego 5 cm × 1000 = 5000 cm, a 5000 cm = 50 m (bo 100 cm = 1 m). Zatem rzeczywista odległość wynosi 50 m.

Pełne wyjaśnienie:

W skali 1:1000 każda długość zmierzona na mapie jest 1000 razy mniejsza niż w terenie, przy zachowaniu tych samych jednostek.

Krok 1: przelicz długość z mapy na teren w centymetrach.
5 cm na mapie oznacza: 5 × 1000 = 5000 cm w terenie.

Krok 2: zamień centymetry na metry.
Ponieważ 100 cm = 1 m, to 5000 cm ÷ 100 = 50 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 5 m – to typowy błąd polegający na potraktowaniu skali jak 1:100 (lub pominięciu jednego rzędu wielkości). W skali 1:1000 5 cm nie może dać tylko 5 m.
  • 500 m – taki wynik mógłby wyjść przy nieprawidłowym przeliczeniu (np. 5 cm × 100 = 500 cm, a potem błędna zamiana), albo przy błędnym "dopisywaniu zer" bez kontroli jednostek.
  • 5000 m – to skutek pominięcia zamiany cm → m i jednoczesnego błędnego założenia, że 5000 cm to 5000 m. W rzeczywistości 5000 cm to tylko 50 m.

Wskazówka egzaminacyjna: po otrzymaniu wyniku w centymetrach zawsze wykonaj kontrolę jednostek i oceń "zdroworozsądkowo" wynik: 5 cm na mapie w skali 1:1000 powinno dawać dziesiątki metrów, nie pojedyncze metry ani kilometry.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:1000 znaczy, że 1 jednostka na mapie odpowiada 1000 takim samym jednostkom w terenie. Najczęściej liczy się to w cm: 1 cm na mapie = 1000 cm w terenie = 10 m.
Najpierw przelicz w tych samych jednostkach: 5 cm × 1000 = 5000 cm. Potem zamień cm na m: 5000 ÷ 100 = 50 m. Kluczowe są dwa kroki: mnożenie przez mianownik skali i konwersja jednostek.
Bo 1 cm na mapie odpowiada 1000 cm w terenie, a 1000 cm to 10 m (ponieważ 100 cm = 1 m). To szybka zależność do zapamiętania: 1:1000 → 1 cm = 10 m.
Najczęściej myli się jednostki (zostawia cm zamiast m), odwraca proporcję (dzieli zamiast mnożyć) albo źle interpretuje mianownik skali. Pomaga zawsze zapisać: "1 cm = 1000 cm" i dopiero potem przejść na metry.
Nie. Skala zależy od celu mapy i dokładności opracowania (np. 1:500, 1:1000, 1:2000). Dlatego na egzaminie zawsze trzeba użyć skali podanej w treści zadania, a nie "typowej" z praktyki.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: w skali 1:1000 centymetry na mapie dają metry w terenie (np. kilka cm → kilkadziesiąt m). Jeśli wychodzą kilometry lub pojedyncze metry, to sygnał błędu w jednostkach albo w operacji.
Po przeliczeniu skali wynik zwykle jest w cm, więc trzeba go zamienić: 10 mm = 1 cm, 100 cm = 1 m, 1000 m = 1 km. Warto dopisać jednostkę przy każdym kroku (cm → m), żeby nie "zgubić" przelicznika.
Tak, ale trzeba zachować spójne jednostki. Możesz przyjąć od razu, że w skali 1:1000: 1 mm = 1 m. Wtedy 5 cm = 50 mm, a 50 mm na mapie odpowiada 50 m w terenie. To skrót, ale wymaga pewności co do zależności mm ↔ m.
Poprawne przeliczenia ze skali pomagają ocenić odległości wyrobisk od dróg, granic terenu i infrastruktury. To wspiera planowanie robót i wstępną ocenę sytuacji terenowej na mapach roboczych, zanim wykona się pomiary w terenie.
Ćwicz krótkie serie zadań dla kilku skal (1:500, 1:1000, 1:2000) i zawsze zapisuj jednostki. Naucz się "stałych skojarzeń", np. 1:1000 → 1 cm = 10 m. Na końcu rób kontrolę sensu wyniku (metry vs kilometry).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 70% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skala 1:1000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 1000 cm w terenie.Dlatego 5 cm × 1000 = 5000 cm, a 5000 cm = 50 m (bo 100 cm = 1 m).

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Skala mapy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), "Skala (kartografia)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(kartografia) (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik/notes z geodezji górniczej: dział o skali mapy i pomiarach na mapie
  • Zadania rachunkowe z przeliczania skali (1:500, 1:1000, 1:2000)
  • Ćwiczenia z zamiany jednostek długości (mm, cm, m, km)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego