KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2019 (test 2)

PYTANIE NR 28.
Ile wynosi średni błąd tyczenia mt = Mt/r, jeżeli graniczny błąd tyczenia Mt = 0,09 m, a współczynnik r = 3?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średni błąd tyczenia liczymy bezpośrednio ze wzoru mt = Mt/r. Po podstawieniu danych otrzymujemy mt = 0,09 m / 3 = 0,03 m. Pozostałe wartości wynikają z pominięcia dzielenia przez r albo z błędnych działań na liczbach dziesiętnych.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano zależność na średni błąd tyczenia:

mt = Mt/r

gdzie:

  • Mt to graniczny błąd tyczenia (wartość dopuszczalna/limitująca),
  • r to współczynnik przeliczeniowy,
  • mt to poszukiwany błąd średni.

Krok 1. Podstawienie danych
mt = 0,09 m / 3

Krok 2. Wykonanie działania
0,09 ÷ 3 = 0,03

Wynik
mt = 0,03 m

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Odpowiedź "0,09 m" oznacza pozostawienie wartości Mt bez uwzględnienia współczynnika r, czyli pominięcie dzielenia.
  • Odpowiedź "0,27 m" odpowiada błędnemu działaniu 0,09 × 3 (zamiast dzielenia), co jest częstym skutkiem automatyzmu rachunkowego.
  • Odpowiedź "0,33 m" sugeruje niepoprawne operowanie liczbami dziesiętnymi lub przypadkowe zaokrąglenie; z podanych danych nie wynika taka wartość.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy we wzorze stoi dzielenie przez r, wynik musi być mniejszy od Mt (dla r > 1). To szybka kontrola sensowności obliczeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Średni błąd tyczenia m_t to miara przeciętnej (statystycznej) niepewności wyznaczenia położenia punktu podczas tyczenia. Służy do oceny dokładności prac realizacyjnych i porównywania jej z wymaganiami/tolerancjami. Często wyznacza się go z zależności między błędem granicznym i współczynnikiem r.
Najpierw podstaw wartości do wzoru, a potem wykonaj dzielenie: m_t = M_t ÷ r. Jeśli M_t jest w metrach, wynik m_t też będzie w metrach. Dodatkowo sprawdź sens wyniku: gdy r > 1, m_t powinno być mniejsze od M_t.
Ponieważ zadanie podaje zależność m_t = M_t/r, a więc współczynnik r stoi w mianowniku. To oznacza działanie dzielenia. W praktyce r "przelicza" błąd graniczny na błąd średni, dlatego wynik jest mniejszy od M_t, gdy r jest większe od 1.
Tak. We wzorze m_t = M_t/r współczynnik r jest bezwymiarowy, więc nie zmienia jednostki. Jeżeli M_t podano w metrach (m), to m_t również jest w metrach. To szybka kontrola poprawności zapisu odpowiedzi na egzaminie.
Najczęściej spotyka się: (1) pominięcie dzielenia i przepisanie M_t jako wyniku, (2) wykonanie mnożenia M_t × r zamiast dzielenia, (3) pomyłkę w przecinku dziesiętnym (np. 0,09 traktowane jak 0,9). Warto robić kontrolę: dla r > 1 wynik powinien być mniejszy.
Graniczny błąd tyczenia M_t to wartość graniczna (dopuszczalna) błędu, której nie powinno się przekraczać dla danego zadania tyczeniowego. Jest powiązany z wymaganiami dokładnościowymi i tolerancjami w pracach realizacyjnych. W wielu zadaniach egzaminacyjnych służy do wyliczenia błędu średniego.
Użyj prostego testu: jeśli r > 1, to m_t = M_t/r musi być mniejsze od M_t. Jeśli wyszedł wynik większy (np. 0,27 m przy M_t = 0,09 m), to prawie na pewno wykonano mnożenie zamiast dzielenia albo popełniono błąd w zapisie liczby.
Błędy tyczenia liczy się, gdy przenosi się projekt do terenu (wyznacza punkty, osie, linie). Błędy pomiaru analizuje się, gdy mierzy się istniejący stan (inwentaryzacja, pomiary sytuacyjne i wysokościowe). Na egzaminie ważne jest rozróżnienie: tyczenie dotyczy realizacji, pomiar dotyczy odtworzenia/określenia położenia.
Współczynnik r jest parametrem przeliczeniowym łączącym wartość graniczną z wartością średnią. W prostych zadaniach rachunkowych oznacza, że błąd średni jest równy błędowi granicznemu podzielonemu przez r. Dzięki temu można przejść od limitu/tolerancji do miary statystycznej używanej w ocenie jakości.
Ćwicz schemat: (1) rozpoznanie wielkości (m_t, M_t, r), (2) przepisanie wzoru, (3) podstawienie danych z jednostkami, (4) obliczenie i kontrola sensu wyniku. Dodatkowo rozwiązuj krótkie zestawy z liczbami dziesiętnymi, bo wiele pomyłek wynika z błędów w przecinku, a nie z braku teorii.
info

Statystycznie 73% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że średni błąd tyczenia liczymy bezpośrednio ze wzoru mt = Mt/r. Po podstawieniu danych otrzymujemy mt = 0,09 m / 3 = 0,03 m.

Materiały:

  • Materiały szkolne z działu: rachunek błędów w geodezji (notatki, karty wzorów)
  • Zadania treningowe z obliczeń na błędach (dzielenie/mnożenie, liczby dziesiętne)
  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych z geodezyjnych standardów/wytycznych dokładnościowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego