Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM3 - CZERWIEC 2015



PYTANIE NR 22.
Ile wynosi stężenie roztworu NaOH, zawierającego w 1 dm3 4 g wodorotlenku sodu (masa molowa NaOH = 40 g/mol)?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie molowe liczymy ze wzoru c = n/V. Najpierw oblicz liczbę moli: n = m/M = 4 g / (40 g/mol) = 0,1 mol. Objętość roztworu wynosi 1 dm3, więc c = 0,1 mol / 1 dm3 = 0,1 mol/dm3.
To odpowiada podanej odpowiedzi.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano masę NaOH znajdującą się w 1 dm3 roztworu oraz masę molową. Szukane jest stężenie molowe (molarność), czyli liczba moli substancji w 1 dm3 roztworu.

Krok 1: obliczenie liczby moli NaOH
Definicja mola w rachunkach laboratoryjnych prowadzi do zależności: n = m/M, gdzie n – liczba moli, m – masa substancji, M – masa molowa.
Podstawiamy dane: n = 4 g / (40 g/mol) = 0,1 mol.

Krok 2: obliczenie stężenia molowego
Stężenie molowe c wyraża wzór: c = n/V. W zadaniu V = 1 dm3.
Zatem c = 0,1 mol / 1 dm3 = 0,1 mol/dm3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "0,01 mol/dm3" zwykle wynika z błędnego dzielenia 4/40 (przesunięcie przecinka o jedno miejsce za daleko) lub pomylenia danych.
  • "0,001 mol/dm3" to jeszcze większe przesunięcie przecinka; bywa skutkiem mechanicznego traktowania 4/4000 lub innego nieuzasadnionego przeliczenia jednostek.
  • "1 mol/dm3" może wynikać z pominięcia dzielenia przez masę molową i przyjęcia, że 4 g to "w przybliżeniu dużo", ale bez rachunku nie da się tego uzasadnić.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj jednostki. Jeśli w n = m/M skróci się "g", a zostanie "mol", to w c = n/V po podzieleniu przez dm3 otrzymasz poprawną jednostkę mol/dm3.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest stężenie molowe roztworu?
Stężenie molowe (molarność) to liczba moli substancji rozpuszczonej przypadająca na 1 dm3 roztworu. Zapisuje się je najczęściej jako mol/dm3 lub mol·dm−3. W obliczeniach używa się wzoru: c = n/V.
Jak obliczyć liczbę moli z masy i masy molowej?
Liczbę moli oblicza się ze wzoru n = m/M, gdzie m to masa w gramach, a M to masa molowa w g/mol. Przykład: dla 4 g substancji o M = 40 g/mol otrzymasz n = 4/40 = 0,1 mol. To podstawowy krok przed wyznaczeniem stężenia.
Dlaczego w zadaniu dzielimy 4 g przez 40 g/mol?
Dzielenie przez masę molową zamienia masę na liczbę moli. Jednostki pomagają to zobaczyć: g ÷ (g/mol) = mol. Jeśli pominiesz ten krok, wynik nie będzie miał sensu chemicznego, bo stężenie molowe wymaga liczby moli, a nie gramów.
Jak obliczyć stężenie NaOH, gdy podano 4 g w 1 dm3?
Najpierw oblicz mole: n = 4 g / 40 g/mol = 0,1 mol. Następnie użyj c = n/V. Ponieważ V = 1 dm3, to c = 0,1/1 = 0,1 mol/dm3. Warto zawsze dopisać jednostkę, aby uniknąć pomyłek.
Czy 1 dm3 to to samo co 1 litr w obliczeniach?
W typowych zadaniach szkolnych i laboratoryjnych przyjmuje się, że 1 dm3 odpowiada 1 litrowi. Dzięki temu wzór c = n/V jest wygodny, bo objętość roztworu można podać jako 1 dm3 bez dodatkowych przeliczeń.
Jakie błędy najczęściej robi się w zadaniach na molarność?
Najczęstsze pomyłki to: (1) nieprzeliczenie masy na mole (brak dzielenia przez M), (2) błędne przesunięcie przecinka w obliczeniu m/M, (3) mylenie dm3 z cm3, (4) gubienie jednostek. Pomaga zapis krok po kroku i kontrola jednostek.
Dlaczego odpowiedź 1 mol/dm3 jest zbyt duża w tym zadaniu?
Aby otrzymać 1 mol/dm3 NaOH, w 1 dm3 musiałoby być 1 mol, czyli 40 g NaOH. Tu jest tylko 4 g, czyli 10 razy mniej, więc stężenie musi być 10 razy mniejsze: 0,1 mol/dm3. To prosta kontrola "rzędu wielkości".
Jak sprawdzić wynik stężenia bez dokładnych obliczeń?
Można wykonać szybkie sprawdzenie proporcją: 40 g NaOH w 1 dm3 dałoby 1 mol/dm3, bo 40 g to 1 mol. Skoro jest 4 g, czyli 1/10 tej masy, stężenie powinno wynosić 1/10 mol/dm3, czyli 0,1 mol/dm3.
Jakie jednostki są poprawne dla stężenia molowego?
Najczęściej spotkasz mol/dm3 (czyli mol/L). Czasem zapisuje się też mol·dm−3. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest, by jednostka była zgodna z objętością podaną w dm3; wtedy wynik ma jednoznaczne znaczenie.
Kiedy w pracy technika analityka liczy się molarność roztworu?
Molarność jest potrzebna przy przygotowywaniu odczynników do analiz, np. roztworów do miareczkowania, buforów czy roztworów wzorcowych. Pozwala wykonywać obliczenia stechiometryczne i porównywać wyniki między laboratoriami, bo odnosi się do liczby cząsteczek (moli), a nie do masy.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stężenie molowe liczymy ze wzoru c = n/V.

Źródła:

  • OpenStax Chemistry 2e, Section 3.4 "Molarity" (definition and examples) https://openstax.org/books/chemistry-2e/pages/3-4-solution-concentrations - accessed 2026-02-27
  • IUPAC Compendium of Chemical Terminology (Gold Book), entry "amount concentration" https://goldbook.iupac.org/terms/view/A00295 - accessed 2026-02-27
  • Wikipedia (EN), "Molar concentration" (definition c = n/V) https://en.wikipedia.org/wiki/Molar_concentration - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z chemii ogólnej: dział "roztwory i stężenia"
  • Zestawy zadań rachunkowych z przeliczania stężeń (molarność, procent, g/dm<sup>3</sup>)
  • Materiały dydaktyczne do technika analityka: przygotowanie roztworów i odczynników
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego