Moc bierna Q opisuje "wymianę energii" między źródłem a elementami reaktancyjnymi (cewkami i kondensatorami). W układach trójfazowych można ją wyznaczać różnymi metodami pomiarowymi. Na rysunku pokazano tzw. metodę sztuczną z użyciem jednego watomierza, gdzie:
- cewka prądowa watomierza jest włączona szeregowo w fazę L1,
- cewka napięciowa jest podłączona między fazy L2–L3.
Dla symetrycznego układu trójfazowego w takim połączeniu istnieje stała zależność między wskazaniem watomierza Pw (w watach) a mocą bierną całego układu:
Q = √3 · Pw
Wartość √3 (około 1,732) wynika z relacji fazowej pomiędzy mierzonym prądem fazowym i napięciem międzyfazowym w tej konfiguracji pomiarowej.
Obliczenie:
- Pw = 100 W
- Q = 1,732 · 100 = 173,2 var ≈ 173 var
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 100 var – to typowy błąd zakładający Q = Pw, czyli pominięcie współczynnika √3.
- 300 var – wynika zwykle z bezrefleksyjnego użycia "trójki" za układ trójfazowy (Q = 3·Pw), ale to nie ta metoda i nie ten związek.
- 519 var – to w praktyce 3·√3·Pw; taki wynik oznacza nałożenie dwóch współczynników naraz bez uzasadnienia w schemacie.
Na egzaminie kluczowe jest, aby najpierw rozpoznać połączenie z rysunku, a dopiero potem dobrać wzór: w metodzie sztucznej dla układu symetrycznego przelicznik między wskazaniem watomierza a mocą bierną wynosi √3.
