KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 8.
Ile wynosi wysokość repera Rp2 umieszczonego na drugiej kondygnacji tyczonego obiektu budowlanego przedstawionego na rysunku, jeżeli wysokość repera Rp1 wynosi 200,00 m, a odległości pionowe wynoszą: a = 0,71 m, b = 1,32 m, c = 1,45 m, d = 0,68 m?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny związany z geodezją, używany w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W niwelacji geometrycznej wysokość punktu docelowego wyznacza się z zasady H = H0 + Σ(odczyty wstecz) − Σ(odczyty w przód). Dla schematu z rysunku przyrosty a, b, c dodajemy, a d odejmujemy: 200,00 + 0,71 + 1,32 + 1,45 − 0,68 = 202,80 m.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu przenoszona jest wysokość z reperu Rp1 na reper Rp2 położony wyżej (na kondygnacji). W niwelacji geometrycznej kluczowa jest reguła bilansu odczytów: wysokość punktu obliczana jest jako wysokość znana powiększona o sumę odczytów wstecz (na punktach/poziomach odniesienia) i pomniejszona o sumę odczytów w przód (na punkcie, którego wysokość wyznaczamy).

Na schemacie różnice wysokości oznaczone a, b i c reprezentują kolejne "kroki" podnoszące poziom celowej/odniesienia w górę, więc działają jak składniki dodatnie (zwiększają przenoszoną rzędną). Z kolei d jest odcinkiem od poziomu celowej do reperu Rp2 skierowanym w dół, czyli odpowiada odczytowi "w przód" na punkcie docelowym i należy go odjąć.

Stosujemy więc zależność: H(Rp2) = H(Rp1) + a + b + c − d. Podstawienie danych:
H(Rp2) = 200,00 m + 0,71 m + 1,32 m + 1,45 m − 0,68 m.
Najpierw sumujemy przyrosty: 0,71 + 1,32 + 1,45 = 3,48 m, więc 200,00 + 3,48 = 203,48 m. Następnie odejmujemy d: 203,48 − 0,68 = 202,80 m.

Pozostałe odpowiedzi są typowymi skutkami błędów: wynik 204,16 m odpowiadałby błędnemu dodaniu d zamiast odjęcia; 201,52 m może wynikać z pominięcia jednego przyrostu lub odjęcia niewłaściwego składnika; 200,28 m sugeruje odjęcie prawie całej sumy lub pomylenie ról odczytów. W praktyce warto kontrolnie ocenić sens wyniku: Rp2 leży wyżej, więc jego wysokość powinna być większa od 200,00 m, ale mniejsza niż 203,48 m (bo na końcu odejmujemy d).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niwelacja geometryczna to metoda wyznaczania różnic wysokości między punktami za pomocą niwelatora i łat. W praktyce polega na porównaniu odczytów na łacie na punkcie odniesienia i na punkcie wyznaczanym, a następnie przenoszeniu wysokości w kolejnych stanowiskach.
Odczyt wstecz wykonuje się na punkcie o znanej wysokości (lub na wcześniejszym punkcie ciągu) i zwykle dodaje się go w bilansie. Odczyt w przód wykonuje się na punkcie, którego wysokość wyznaczasz, i zwykle odejmuje się go od sumy odczytów wstecz.
Wynika to z bilansu wysokości: instrument "przenosi" poziom odniesienia między stanowiskami. Składniki, które podnoszą przenoszony poziom (odczyty wstecz/przyrosty), zwiększają wysokość i są dodatnie. Składnik odpowiadający odczytowi na punkcie docelowym (w przód) obniża wynik i jest odejmowany.
Stosujesz bilans niwelacyjny: wysokość Rp2 równa się wysokości Rp1 powiększonej o sumę przyrostów i pomniejszonej o odczyt na punkcie docelowym. W typowym schemacie z trzema przyrostami w górę i jednym odczytem w dół zapis ma postać: H(Rp2)=H(Rp1)+a+b+c−d.
Przenoszenie wysokości wykonuje się m.in. podczas tyczenia poziomów roboczych, kontroli wykonania stropów i podestów oraz zakładania reperów roboczych na piętrach. Jest to potrzebne, gdy punkt odniesienia (reper) znajduje się na dole, a prace prowadzone są wyżej.
Najczęstsze pomyłki to: zamiana znaków (odjęcie zamiast dodania lub odwrotnie), pominięcie jednego składnika (np. b albo c), błędy arytmetyczne w sumowaniu liczb dziesiętnych oraz brak kontroli sensowności wyniku (czy punkt docelowy faktycznie powinien wyjść wyżej/niżej).
W zadaniach egzaminacyjnych i w typowych obliczeniach niwelacyjnych przyjmuje się zapis w metrach z dokładnością do centymetra, czyli do 0,01 m, o ile nie wskazano inaczej. Ważne jest też konsekwentne zapisywanie miejsc po przecinku dla wszystkich wartości w obliczeniach.
Zrób kontrolę "na oko": jeśli Rp2 jest wyżej, to H(Rp2) powinna być większa niż H(Rp1). Dodatkowo, gdy masz sumę kilku przyrostów w górę, a na końcu odejmujesz d, wynik powinien być mniejszy niż H(Rp1)+a+b+c. Taka kontrola wyłapuje błędny znak.
Strzałki pokazują kierunek różnic wysokości między kolejnymi poziomami celowej a punktami. Odcinki prowadzące "w górę" zwykle oznaczają przyrosty, które dodajesz do wysokości znanej. Odcinek prowadzący "w dół" do reperu docelowego odpowiada odczytowi w przód i zwykle go odejmujesz.
Sprawdza umiejętność opracowania wyników pomiarów wysokościowych: rozpoznanie elementów ciągu niwelacyjnego, prawidłowe zastosowanie bilansu Σ(wstecz) − Σ(w przód), poprawne rachunki na rzędnych oraz praktyczne rozumienie przenoszenia wysokości na obiekcie budowlanym.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w niwelacji geometrycznej wysokość punktu docelowego wyznacza się z zasady H = H0 + Σ(odczyty wstecz) − Σ(odczyty w przód).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji: dział "Niwelacja geometryczna" (podstawy, odczyty wstecz/w przód)
  • Instrukcje i skrypty szkolne dotyczące przenoszenia wysokości na budowie
  • Zestawy zadań rachunkowych z niwelacji (ciągi wielostanowiskowe, bilans Σwstecz − Σwprzód)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego