Pochylenie (spadek podłużny) podane w procentach interpretuje się jako stosunek różnicy wysokości do długości odcinka, pomnożony przez 100%. Innymi słowy: 2% oznacza, że na odcinku 100 m niweleta zmienia się o 2 m.
W zadaniu podano rzędną (wysokość) punktu początkowego niwelety: 58,30 m. Pytanie dotyczy pierwszego punktu hektometrowego, czyli punktu położonego w odległości 1 hm = 100 m od początku trasy (wzdłuż kilometrażu/hektometrażu).
Kroki obliczeń:
- Oblicz przyrost wysokości na 100 m: 2% z 100 m = 2 m (bo 2/100 · 100 m = 2 m).
- Dodaj przyrost do rzędnej początkowej: 58,30 m + 2,00 m = 60,30 m.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują? Wartości bliskie 58,30 m (np. 58,50 m) odpowiadałyby znacznie mniejszemu pochyleniu lub krótszemu odcinkowi niż 100 m. Z kolei 59,30 m oznaczałoby przyrost 1,00 m na 100 m, czyli pochylenie 1%. Natomiast 60,50 m dawałoby przyrost 2,20 m na 100 m, czyli 2,2%.
Uwaga egzaminacyjna: jeśli w treści nie podano, czy niweleta w kierunku kilometrażu rośnie czy maleje, w praktyce projektowej znak spadku bywa doprecyzowany. W typowych zadaniach rachunkowych przyjmuje się dodatni przyrost zgodny z podanym pochyleniem.
