KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2021 (test 2)

PYTANIE NR 25.
Ilość zawiesin w ściekach surowych wynosi 450 g/m3. Zakładana wartość dla ścieków oczyszczonych powinna wynosić 45 g/m3. Niezbędny stopień oczyszczenia dla tego wskaźnika wynosi
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny używany do obliczania niezbędnego stopnia oczyszczenia ścieków.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stopień oczyszczenia to procentowa redukcja wskaźnika: (Csurowe − Coczyszczone)/Csurowe · 100%. Dla 450 g/m³ i 45 g/m³ redukcja wynosi (450−45)/450 = 405/450 = 0,9, czyli 90%. Pozostałe wartości nie odpowiadają tej proporcji redukcji.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano stężenie (ilość) zawiesin w ściekach surowych oraz zakładaną wartość w ściekach po oczyszczeniu. Szukany jest niezbędny stopień oczyszczenia dla tego wskaźnika, czyli skuteczność usunięcia wyrażona w procentach.

Standardowo stopień oczyszczenia E oblicza się jako udział tego, co zostało usunięte, w tym co było na wejściu:

E = (Csurowe − Coczyszczone) / Csurowe · 100%

Podstawienie danych:

  • Csurowe = 450 g/m³
  • Coczyszczone = 45 g/m³

Różnica (to, co usunięto) wynosi 450 − 45 = 405 g/m³. Teraz dzielimy przez wartość początkową:

405 / 450 = 0,9

Po przeliczeniu na procenty: 0,9 · 100% = 90%. Oznacza to, że po oczyszczeniu pozostaje 10% pierwotnej zawartości zawiesiny (bo 45 to 10% z 450), a usunięto 90%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "50%" oznaczałoby spadek z 450 do 225 g/m³, a nie do 45 g/m³.
  • "70%" oznaczałoby spadek do 135 g/m³ (pozostałoby 30%), co również nie pasuje do danych.
  • "10%" to typowa pomyłka polegająca na wskazaniu części pozostałej (45/450 = 10%) zamiast części usuniętej. To nie jest stopień oczyszczenia, tylko udział zanieczyszczeń po oczyszczeniu w stosunku do ścieków surowych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź sens wyniku. Jeśli wartość po oczyszczeniu jest 10 razy mniejsza (450 → 45), to usunięto 9/10, czyli 90%.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej liczy się go jako procentową redukcję: (Csurowe − Coczyszczone)/Csurowe · 100%. Najpierw wyznaczasz, ile usunięto (różnica stężeń), potem odnosisz to do wartości w ściekach surowych i mnożysz przez 100%.
Oznacza, że usunięto 90% zawiesiny w porównaniu do ścieków surowych. Innymi słowy, po oczyszczeniu pozostaje 10% pierwotnego stężenia. To wygodny sposób opisu skuteczności procesu niezależnie od jednostek.
Odejmowanie pokazuje, jaka część zanieczyszczeń została usunięta w procesie oczyszczania. Samo dzielenie Coczyszczone/Csurowe daje udział tego, co zostało, a nie tego, co usunięto. Stopień oczyszczenia dotyczy właśnie redukcji.
Iloraz 45/450 opisuje udział pozostałego zanieczyszczenia po oczyszczeniu w stosunku do surowego (czyli 10%). Stopień oczyszczenia to redukcja, więc wynosi 100% − 10% = 90%.
Porównaj rząd wielkości: jeśli 450 spada do 45, to jest spadek 10-krotny. Zostaje 1/10, czyli 10%, więc usunięto 9/10, czyli 90%. Taka kontrola pomaga wychwycić odwrócenie procentów.
Najczęściej myli się "pozostało" z "usunięto" (45/450 zamiast (450−45)/450), zapomina się o mnożeniu przez 100% lub podstawia się liczby w złej kolejności. Pomaga zapisanie wzoru i krótkie sprawdzenie wyniku logicznie.
Stosuje się je w ocenie pracy oczyszczalni oraz w analizie danych z monitoringu ścieków, np. dla zawiesiny, BZT5 czy ChZT. Ułatwia porównania w czasie i między obiektami, bo pokazuje procentową redukcję wskaźnika.
Spotkasz m.in. g/m³ lub mg/L (często równoważne liczbowo). Dla stopnia oczyszczenia jednostka nie zmienia wyniku, o ile obie wartości są w tej samej jednostce. Kluczowa jest relacja między wejściem a wyjściem.
W zadaniach szkolnych często liczy się go ze stężeń, ale w praktyce analizuje się też ładunki (np. kg/d), gdy ważny jest przepływ. W obu przypadkach idea jest taka sama: porównuje się "wejście" i "wyjście" oraz procent usunięcia.
Opanuj 2–3 podstawowe wzory (stopień oczyszczenia, przeliczenia jednostek, procenty) i ćwicz na krótkich przykładach. Zawsze rób kontrolę logiczną: czy po oczyszczeniu wartość jest mniejsza i czy procent usunięcia jest zgodny z tą zmianą.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Stopień oczyszczenia to procentowa redukcja wskaźnika: (Csurowe − Coczyszczone)/Csurowe · 100%."

Źródła:

  • Metcalf & Eddy (Tchobanoglous, Stensel i in.), "Wastewater Engineering: Treatment and Resource Recovery", rozdziały dot. skuteczności usuwania zanieczyszczeń (removal efficiency), wydanie nowsze (źródło podręcznikowe).
  • WEF (Water Environment Federation), "Operation of Municipal Wastewater Treatment Plants (MOP)" – sekcje dotyczące interpretacji wyników monitoringu i obliczania redukcji stężeń (removal).

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z technologii oczyszczania ścieków (dział: wskaźniki zanieczyszczeń i skuteczność usuwania)
  • Materiały dydaktyczne z matematyki: procenty i przekształcanie wzorów
  • Instrukcje laboratoryjne/ćwiczenia z oznaczania zawiesiny ogólnej i interpretacji wyników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego