KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 10.
Ilustracja 3. Ilustracja 4.
Na której ilustracji przedstawiono organ roboczy koparki stosowany przy ciągłym urabianiu złoża?
Ilustracja przedstawia cztery różne obrazy związane z maszynami budowlanymi i górniczymi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Urabianie ciągłe realizują koparki wielonaczyniowe, których głównym organem roboczym jest koło czerpakowe (urabiające) z naczyniami na obwodzie. Taki organ pracuje bez przerw, obracając się i wybierając urobek kolejnymi czerpakami. Dlatego poprawnie wskazano ilustrację 4.

Pełne wyjaśnienie:

W urabianiu ciągłym proces wybierania złoża i przekazywania urobku odbywa się w sposób nieprzerwany. Typową maszyną do takiej pracy jest koparka wielonaczyniowa, a jej kluczowym organem roboczym jest koło czerpakowe (koło urabiające).

Koło czerpakowe rozpoznaje się po tym, że ma wiele naczyń/czerpaków rozmieszczonych na obwodzie. Podczas obrotu kolejne czerpaki zagłębiają się w caliznę, nabierają urobek i przekazują go dalej (np. na przenośniki). To właśnie ta konstrukcja i zasada działania odpowiadają za "ciągłość" urabiania.

Dlaczego poprawna jest ilustracja 4?
Na tej ilustracji przedstawiono organ roboczy o cechach koła urabiającego: duże koło z wieloma naczyniami na obwodzie, pracujące w ruchu obrotowym i zapewniające stały odbiór urobku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Ilustracja 1 – przedstawia organ/rozwiązanie typowe dla pracy nieciągłej lub niewłaściwe do klasycznego urabiania ciągłego złoża; może kojarzyć się z osprzętem pomocniczym, a nie kołem czerpakowym.
  • Ilustracja 2 – odpowiada osprzętowi o innej funkcji (np. chwytanie, kruszenie lub cykliczne wybieranie), który nie realizuje urabiania przez stały obrót koła z czerpakami.
  • Ilustracja 3 – nie przedstawia koła czerpakowego, więc nie spełnia warunku ciągłego urabiania typowego dla koparek wielonaczyniowych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "ciągłe urabianie", szukaj na ilustracji elementu, który "pracuje bez cykli" – w praktyce najczęściej będzie to koło z wieloma czerpakami, a nie pojedyncza łyżka czy narzędzie do kruszenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Urabianie ciągłe to sposób wybierania złoża, w którym proces urabiania i odbioru urobku odbywa się bez przerw roboczych typowych dla cyklu łyżki. Realizują je m.in. koparki wielonaczyniowe, gdzie kolejne czerpaki na kole urabiającym nieustannie pobierają materiał.
Koło czerpakowe obraca się, a czerpaki rozmieszczone na jego obwodzie kolejno zagłębiają się w złoże, nabierają urobek i przekazują go dalej (np. na przenośnik). Dzięki wielu czerpakom i ruchowi obrotowemu urabianie ma charakter ciągły, a nie cykliczny.
Łyżka koparki jednonaczyniowej pracuje w cyklu: nabieranie, podnoszenie, obrót, wysyp i powrót. Między kolejnymi urabianiami występują przerwy wynikające z cyklu roboczego. To odróżnia ją od koła czerpakowego, które urabia i odbiera urobek w sposób nieprzerwany.
Najważniejsza cecha rozpoznawcza to wiele naczyń/czerpaków na obwodzie dużego koła. Widać też przeznaczenie do ruchu obrotowego i "ciągłego" wybierania materiału. Pojedyncza łyżka, chwytak czy młot nie mają szeregu czerpaków rozmieszczonych wokół koła.
Chwytak hydrauliczny jest przeznaczony głównie do chwytania i przenoszenia materiałów, np. elementów, złomu lub brył. Nie jest typowym organem urabiającym złoże w odkrywce. Urabianie realizują narzędzia skrawające/odspajające (np. koło czerpakowe) lub kruszące, zależnie od technologii.
Koparki wielonaczyniowe stosuje się przede wszystkim w dużych odkrywkach, gdzie liczy się bardzo wysoka wydajność i możliwość pracy w sposób ciągły, np. przy wybieraniu nadkładu i złoża. Typowym przykładem są duże kopalnie węgla brunatnego, w których pracują układy KTZ.
Najczęściej myli się koło urabiające z innymi osprzętami (łyżką, chwytakiem, młotem) oraz nie odróżnia się pracy ciągłej od cyklicznej. Częsty jest też błąd polegający na wyborze "największego" elementu zamiast szukania cechy kluczowej, czyli wielu czerpaków na obwodzie koła.
Urabianie ciągłe polega na stałym wybieraniu i przekazywaniu urobku przez organ roboczy (np. koło czerpakowe), a urabianie cykliczne polega na powtarzanych cyklach roboczych z przerwami między nimi (np. praca łyżki koparki jednonaczyniowej).
Koło czerpakowe ma wiele naczyń pracujących jedno po drugim, więc w czasie gdy jeden czerpak oddaje urobek, kolejny już urabia. To ogranicza przestoje wynikające z cyklu roboczego. W efekcie uzyskuje się dużą wydajność i lepszą ciągłość podawania urobku do transportu.
Warto zrobić własną "ściągę obrazkową" organów roboczych: koło czerpakowe, łyżka, chwytak, młot, frez. Ucz się po cechach rozpoznawczych i zasadzie pracy (ciągła/cykliczna), a nie po ogólnym kształcie maszyny. Pomaga oglądanie krótkich filmów z pracy koparek.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że urabianie ciągłe realizują koparki wielonaczyniowe, których głównym organem roboczym jest koło czerpakowe (urabiające) z naczyniami na obwodzie.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Koparka wielonaczyniowa" – opis zasady pracy i organów roboczych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Koparka_wielonaczyniowa (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (EN): "Bucket-wheel excavator" – opis koła czerpakowego jako głównego organu roboczego w urabianiu ciągłym, https://en.wikipedia.org/wiki/Bucket-wheel_excavator (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przedmiotu "Maszyny i urządzenia w górnictwie odkrywkowym" (koparki wielonaczyniowe i jednonaczyniowe)
  • Schematy i albumy zdjęć organów roboczych koparek (koło czerpakowe, łyżka, chwytak, młot)
  • Filmy instruktażowe pokazujące zasadę pracy koła czerpakowego i cykl pracy koparki jednonaczyniowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego