KWALIFIKACJA HAN2 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 36.
Informacja o podniesieniu od następnego roku stawki akcyzy na olej napędowy w analizie SWOT niewielkiego przedsiębiorstwa transportowego powinna być uznana za
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podniesienie akcyzy na olej napędowy to czynnik zewnętrzny (poza kontrolą firmy), który zwiększa koszty działalności transportowej i może obniżać marżę lub konkurencyjność. W SWOT takie negatywne zjawisko z otoczenia klasyfikuje się jako zagrożenie rozwoju, a nie jako mocną/słabą stronę.

Pełne wyjaśnienie:

W analizie SWOT porządkuje się informacje o przedsiębiorstwie i jego otoczeniu w czterech kategoriach:

  • mocne strony – czynniki wewnętrzne, które pomagają firmie (np. zasoby, kompetencje, dobra organizacja),
  • słabe strony – czynniki wewnętrzne, które przeszkadzają firmie (np. braki kadrowe, przestarzały tabor, niska płynność),
  • szanse rozwoju – czynniki zewnętrzne, które mogą ułatwiać rozwój (np. rosnący popyt, nowe rynki),
  • zagrożenia rozwoju – czynniki zewnętrzne, które mogą utrudniać osiąganie celów (np. regulacje, wzrost kosztów, silniejsza konkurencja).

Informacja o podniesieniu od następnego roku stawki akcyzy na olej napędowy dotyczy decyzji fiskalnej w otoczeniu przedsiębiorstwa. Firma transportowa nie ma na nią bezpośredniego wpływu, więc nie jest to ani "mocna strona", ani "słaba strona" (bo te opisują wnętrze organizacji).

Dla transportu drogowego paliwo jest jednym z kluczowych składników kosztów. Wzrost akcyzy zwykle przekłada się na wzrost ceny paliwa, a to może:

  • zwiększyć koszty realizacji zleceń,
  • wymusić podniesienie stawek i utrudnić konkurowanie ceną,
  • zmniejszyć rentowność, jeśli rynek nie akceptuje wyższych cen.

To typowy przykład zagrożenia rozwoju: negatywny, zewnętrzny impuls kosztowy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "mocną stronę" – mocne strony to atuty firmy, a podatek rosnący nie jest atutem.
  • "szansę rozwoju" – szansa oznacza korzystny trend z otoczenia; wzrost akcyzy jest niekorzystny dla kosztów.
  • "słabą stronę" – słaba strona wynika z wnętrza firmy (np. słaby controlling), a nie ze zmian podatkowych narzuconych z zewnątrz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Analiza SWOT to narzędzie porządkujące informacje o firmie i jej otoczeniu na: mocne strony, słabe strony, szanse i zagrożenia. Pomaga ocenić sytuację przedsiębiorstwa, wskazać ryzyka oraz wybrać kierunki działań (np. rozwój sprzedaży, cięcie kosztów, zmiana oferty).
Kluczowe jest kryterium wewnętrzne vs zewnętrzne. Mocne i słabe strony dotyczą tego, co jest w firmie (zasoby, procesy, ludzie). Szanse i zagrożenia wynikają z otoczenia (rynek, konkurencja, podatki, trendy). Dodatkowo: szanse są korzystne, a zagrożenia niekorzystne.
Wzrost akcyzy jest czynnikiem zewnętrznym, którego firma nie kontroluje, a który może zwiększać koszty paliwa. Dla przedsiębiorstwa transportowego oznacza to ryzyko spadku marży, konieczność podniesienia cen usług i utratę konkurencyjności, więc klasyfikuje się to jako zagrożenie.
Słaba strona to problem wewnętrzny, np. wysoka awaryjność floty, brak planowania tras, nieefektywne zużycie paliwa, słaby system rozliczania kosztów lub braki kadrowe. Są to elementy, które firma może usprawnić własnymi decyzjami, w odróżnieniu od zmian podatkowych.
Szanse to pozytywne zjawiska w otoczeniu, np. wzrost popytu na przewozy, rozwój e-commerce, nowe inwestycje w regionie, otwarcie nowych rynków zbytu lub programy wsparcia modernizacji taboru. Ważne, by były zewnętrzne i potencjalnie korzystne dla firmy.
Najczęściej tak, bo podwyżka podatków zwykle zwiększa koszty lub obniża popyt. Jednak w praktyce trzeba ocenić wpływ na daną firmę i branżę. Jeśli podatek dotyczy kluczowego kosztu (np. paliwo w transporcie), ryzyko jest wysokie i kwalifikacja jako zagrożenie jest uzasadniona.
Może przygotować działania sprzedażowe i ofertowe, np. aktualizować cenniki, wprowadzać klauzule paliwowe w umowach, negocjować warunki z klientami, segmentować klientów pod kątem marżowości oraz szukać oszczędności (lepsze planowanie tras, współpraca stała zamiast zleceń ad hoc).
Typowe błędy to mylenie "negatywne = słaba strona" oraz "pozytywne = mocna strona" bez sprawdzenia, czy czynnik jest zewnętrzny. Częsty jest też brak konkretu (hasła ogólne typu "konkurencja") i nieuwzględnienie wpływu na koszty, przychody lub ryzyko.
Gdy firma chce dokładniej opisać otoczenie makro (polityczne, ekonomiczne, społeczne, technologiczne itd.). Wtedy PEST/PESTEL pomaga znaleźć szanse i zagrożenia, a SWOT porządkuje je razem z czynnikami wewnętrznymi. To przydatne przy planowaniu sprzedaży i strategii cenowej.
Zadaj sobie dwa pytania: czy firma ma na to wpływ? Jeśli nie, to czynnik zewnętrzny (szansa/zagrożenie). Czy to pomaga czy szkodzi? Jeśli szkodzi (np. podnosi koszty), to zagrożenie. Ta prosta procedura zwykle pozwala wybrać poprawną odpowiedź.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Podniesienie akcyzy na olej napędowy to czynnik zewnętrzny (poza kontrolą firmy), który zwiększa koszty działalności transportowej i może obniżać marżę lub konkurencyjność."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Analiza SWOT" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Analiza_SWOT (dostęp: 04.03.2026)
  • Encyklopedia Zarządzania mfiles.pl, "Analiza SWOT" – https://mfiles.pl/pl/index.php/Analiza_SWOT (dostęp: 04.03.2026)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw zarządzania i planowania strategicznego (rozdziały o SWOT)
  • Materiały dydaktyczne z przedsiębiorczości/marketingu dotyczące analizy otoczenia (PEST, SWOT)
  • Ćwiczenia: przykłady czynników wewnętrznych i zewnętrznych w różnych branżach (transport, handel, usługi)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego