W procedurze budżetowej gminy trzeba rozróżnić trzy etapy i role instytucji: przygotowanie projektu, uchwalenie budżetu oraz kontrolę/opiniowanie. Pytanie dotyczy wyłącznie pierwszego z nich, czyli tego, komu przysługuje inicjatywa sporządzenia projektu uchwały budżetowej.
Poprawna odpowiedź: "wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta." To organ wykonawczy gminy odpowiada za przygotowanie projektu budżetu i przedłożenie go do dalszych prac. Jest to kompetencja zastrzeżona, czyli nie jest "wspólna" z innymi organami.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "skarbnikowi gminy." Skarbnik jest kluczową osobą w obszarze finansów (organizuje pracę, przygotowuje wyliczenia, zapewnia poprawność księgową), ale co do zasady nie jest organem, któremu przypisuje się wyłączną inicjatywę sporządzenia projektu uchwały budżetowej. Uczniowie często mylą rolę praktyczną (kto faktycznie współtworzy dokument) z kompetencją formalną (kto ma inicjatywę).
- "regionalnej izbie obrachunkowej." Izba obrachunkowa pełni funkcje nadzorcze i opiniodawcze w zakresie finansów jednostek samorządu. To, że zajmuje się legalnością i oceną dokumentów budżetowych, nie oznacza, że sama inicjuje projekt budżetu gminy.
- "radzie gminy." Rada jest organem stanowiącym i kontrolnym: podejmuje uchwałę budżetową, może zgłaszać poprawki w toku prac, a następnie wykonanie budżetu kontroluje. Jednak samo sporządzenie projektu (inicjatywa projektowa) nie jest przypisane radzie.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "inicjatywa w sprawie sporządzenia projektu", najczęściej chodzi o organ wykonawczy. Gdy pojawia się "uchwalenie", "podjęcie uchwały" – zwykle o organ stanowiący (rada).
