Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM5 - TEST WIEDZY NR 3



PYTANIE NR 23.
Interpretuj wyniki badań jakości powietrza przedstawione w poniższej tabeli. Które stwierdzenie jest prawdziwe?
Substancja Wartość (µg/m³) Norma (µg/m³)
Dwutlenek azotu 30 40
Dwutlenek siarki 50 20
Powietrze pyłowe PM10 40 50
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Porównaj "Wartość" z "Normą" dla każdej substancji.
NO2: 30 < 40 – brak przekroczenia.
SO2: 50 > 20 – przekroczenie.
PM10: 40 < 50 – brak przekroczenia.
Dlatego prawdziwe jest stwierdzenie, że tylko dwutlenek siarki przekroczył normę.

Pełne wyjaśnienie:

Aby poprawnie zinterpretować tabelę jakości powietrza, dla każdej substancji wykonuje się jedno proste sprawdzenie: czy zmierzona wartość stężenia (kolumna "Wartość") jest większa od wartości dopuszczalnej (kolumna "Norma"). Jeśli tak, mamy przekroczenie normy; jeśli jest mniejsza lub równa – przekroczenia nie ma.

Analiza wiersz po wierszu:

  • Dwutlenek azotu (NO2): wynik 30 µg/m³, norma 40 µg/m³. Ponieważ 30 < 40, nie ma przekroczenia.
  • Dwutlenek siarki (SO2): wynik 50 µg/m³, norma 20 µg/m³. Ponieważ 50 > 20, występuje przekroczenie normy.
  • PM10: wynik 40 µg/m³, norma 50 µg/m³. Ponieważ 40 < 50, nie ma przekroczenia.

Zatem prawdziwe jest zdanie: tylko dwutlenek siarki przekroczył dopuszczalną normę.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Wszystkie substancje przekroczyły normy" – fałsz, bo NO2 i PM10 mają wartości niższe niż podane normy.
  • "Tylko dwutlenek azotu przekroczył normę" – fałsz, bo NO2 ma 30 przy normie 40.
  • "Żadna z substancji nie przekroczyła normy" – fałsz, bo SO2 ma 50 przy normie 20.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj wszystkie wiersze tabeli i uważaj, by nie pomylić kolumn. W tego typu zadaniach najczęstszym błędem jest pochopna odpowiedź po analizie tylko jednego parametru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak sprawdzić w tabeli, czy norma została przekroczona?
Porównaj liczbę w kolumnie "Wartość" z liczbą w kolumnie "Norma". Jeśli wartość jest większa niż norma, to oznacza przekroczenie. Jeśli jest mniejsza (lub równa), przekroczenia nie ma. Zawsze analizuj każdy wiersz osobno.
Co oznacza przekroczenie normy stężenia zanieczyszczeń?
Przekroczenie oznacza, że zmierzone stężenie danej substancji jest wyższe od przyjętej wartości dopuszczalnej (odniesienia). W praktyce jest to sygnał do dokładniejszej analizy: źródeł emisji, warunków meteorologicznych, czasu uśredniania oraz ewentualnych działań ograniczających emisję.
Dlaczego w zadaniu wystarczy porównać liczby bez dodatkowych obliczeń?
Bo tabela podaje już komplet informacji potrzebnej do decyzji: zmierzoną wartość i odpowiadającą jej normę w tych samych jednostkach (µg/m³). Nie trzeba nic przeliczać ani uśredniać. Wystarczy sprawdzić relację większe/mniejsze dla każdego zanieczyszczenia.
Jakie są najczęstsze błędy przy interpretacji takich tabel na egzaminie?
Najczęściej myli się kolumny "Wartość" i "Norma", sprawdza tylko pierwszy wiersz i wybiera odpowiedź zbyt szybko albo zakłada się z góry, że pyły zawsze przekraczają normy. Błędem jest też uznanie wartości niższej od normy za przekroczenie przez nieuwagę.
Co to jest NO2 i dlaczego jest monitorowany w powietrzu?
NO2 (dwutlenek azotu) to zanieczyszczenie powietrza powstające m.in. w procesach spalania (np. transport, energetyka). Monitoruje się go, ponieważ wpływa na zdrowie (układ oddechowy) i bierze udział w reakcjach fotochemicznych w atmosferze. W zadaniu liczy się porównanie z normą.
Co to jest SO2 i skąd może pochodzić jego wysoki wynik?
SO2 (dwutlenek siarki) może pochodzić ze spalania paliw zawierających siarkę (np. w energetyce, przemyśle, lokalnych źródłach grzewczych). Wysoki wynik w porównaniu do normy sugeruje problem emisyjny lub niekorzystne warunki rozpraszania. W praktyce wymaga to identyfikacji źródła.
Co oznacza PM10 w pomiarach jakości powietrza?
PM10 to frakcja pyłu zawieszonego o średnicy aerodynamicznej cząstek do 10 µm. Jest istotna, bo może przenikać do układu oddechowego i pogarszać stan zdrowia. W zadaniach egzaminacyjnych PM10 często porównuje się z wartością dopuszczalną podaną w tabeli.
Czy jednostka µg/m³ ma znaczenie przy porównaniu z normą?
Tak, bo porównanie ma sens tylko wtedy, gdy wartość i norma są w tych samych jednostkach. W tym zadaniu zarówno wyniki, jak i normy podano w µg/m³, więc można je bezpośrednio zestawić. Gdyby jednostki były różne, trzeba byłoby je najpierw przeliczyć.
Kiedy w praktyce ochrony środowiska wykonuje się takie porównania z normami?
Wykonuje się je m.in. podczas oceny danych z monitoringu, przygotowania sprawozdań, analiz epizodów smogowych oraz przy wstępnej kontroli poprawności wyników. Technik ochrony środowiska często sprawdza, które wskaźniki przekraczają wartości odniesienia i wymagają dalszych działań.
Jak najszybciej rozwiązać zadanie z tabelą na egzaminie?
Przejdź wiersz po wierszu i zaznacz tylko te przypadki, gdzie "Wartość" > "Norma". Potem dopasuj do odpowiedzi: czy przekroczeń jest 0, 1 czy więcej. Nie sugeruj się nazwą substancji ani intuicją – decyzję podejmuj wyłącznie na podstawie porównania liczb.
info

Statystycznie 82% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z monitoringu jakości powietrza (metodyka pomiarów i interpretacja stężeń)
  • Materiały dydaktyczne o zanieczyszczeniach NO2, SO2 i pyłach zawieszonych (PM10) oraz ich skutkach
  • Ćwiczenia z analizy danych tabelarycznych i interpretacji przekroczeń w ochronie środowiska
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego