Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW6 - CZERWIEC 2015



PYTANIE NR 1.
Intruzję zgodną w kształcie bochenka lub grzyba, o płaskim spągu i kopulastym stropie nazywa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lakolit (lakkolit) to intruzja zgodna, która rozpycha nadkład i tworzy formę bochenka/grzyba: ma zwykle płaski spąg i kopulasty strop. Sill jest tabularny (prawie równoległy), lopolit ma kształt misy (wklęsły strop), a dajka jest intruzją niezgodną, przecinającą warstwy.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "intruzja zgodna w kształcie bochenka lub grzyba, o płaskim spągu i kopulastym stropie" odpowiada lakolitowi (lakkolitowi). Jest to ciało magmowe wciśnięte zgodnie z uławiceniem (równolegle do warstw), które podczas intruzji unosi i wybrzusza nadkład. W przekroju lakolit rozpoznaje się właśnie po zestawie cech: spąg bywa stosunkowo płaski, a strop ma kształt kopuły.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Sill (intruzja zgodna) ma postać tabularną: zwykle ma niewielką miąższość w porównaniu do rozciągłości i nie tworzy wyraźnej kopuły stropu. To "warstwa" magmy wciśnięta między ławice.
  • Lopolit jest masywną intruzją zgodną o kształcie misy/soczewki wklęsłej ku górze: typowo ma wklęsły strop (a nie kopulasty), przez co jego geometria jest przeciwna do lakolitu.
  • Dajka jest intruzją niezgodną, przecinającą warstwy (często stromo lub pionowo). Nawet jeśli może być wydłużona i "ścianowa", kluczowe jest to, że nie jest zgodna z uławiceniem i nie jest definiowana kopulastym stropem nad płaskim spągiem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się jednocześnie "zgodna" oraz "kopuła/grzyb", najpierw rozważ lakolit; gdy pojawia się "misa/wklęsłość" – lopolit; gdy "ściana przecinająca warstwy" – dajka; gdy "cienka tablica między warstwami" – sill.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest lakolit (lakkolit) w geologii?
Lakolit to intruzja magmowa zgodna (równoległa do uławicenia), która ma zwykle płaski spąg i kopulasty strop. Powstaje, gdy magma wciska się między warstwy i unosi nadkład, tworząc kształt bochenka lub "grzyba".
Jaka jest różnica między lakolitem a lopolitem?
Najprościej: lakolit jest "kopułą" (strop wypukły ku górze), a lopolit jest "misą" (strop zwykle wklęsły). Oba są intruzjami zgodnymi, ale różnią się geometrią i efektem deformacji warstw nad intruzją.
Czym różni się sill od lakolitu?
Sill to intruzja zgodna o postaci tablicowej (warstwowej), zwykle bez wyraźnego wybrzuszenia stropu. Lakolit również jest zgodny, ale jest soczewkowaty i kopulasty, bo rozpycha i unosi nadkład, co daje charakterystyczny "grzybowy" profil.
Dlaczego dajka nie jest intruzją zgodną?
Dajka jest intruzją niezgodną, ponieważ przecina warstwy skał (często stromo lub pionowo), zamiast układać się równolegle do uławicenia. Jej rozpoznanie opiera się na relacji do warstw, a nie na kopulastym stropie i płaskim spągu.
Jak rozpoznać intruzję zgodną w przekroju geologicznym?
Intruzję zgodną rozpoznasz po tym, że jej granice są zasadniczo równoległe do uławicenia. Dodatkowo typ kształtu pomaga w identyfikacji: tablica sugeruje sill, kopuła sugeruje lakolit, a misa sugeruje lopolit. Zawsze porównuj przebieg intruzji z warstwami.
Jakie cechy lakolitu są najważniejsze na egzaminie?
Najczęściej punktowane są: (1) intruzja zgodna, (2) kształt bochenka/grzyba, (3) płaski spąg i (4) kopulasty strop. Wystarczy połączyć te cechy, by odróżnić lakolit od sillu (tablica) i lopolitu (misa).
Kiedy w opisie pojawia się "kopulasty strop" i co to sugeruje?
"Kopulasty strop" oznacza, że górna powierzchnia intruzji jest wypukła ku górze, jak kopuła. W zestawie z informacją o intruzji zgodnej najczęściej sugeruje to lakolit, bo właśnie ta forma jest klasycznie opisywana jako "grzyb" lub "bochenek".
Czy lakolit zawsze musi mieć idealnie płaski spąg?
W praktyce terenowej spąg może być nierówny, ale w definicji egzaminacyjnej podkreśla się, że lakolit ma względnie płaski spąg oraz kopulasty strop. W zadaniach testowych liczy się rozpoznanie schematu geometrycznego, nie drobne odstępstwa.
Jakie są typowe błędy przy rozróżnianiu sillu i dajki?
Najczęstszy błąd to patrzenie na "cienkość" ciała zamiast na jego relację do warstw. Sill biegnie równolegle do uławicenia (zgodnie), a dajka je przecina (niezgodnie). Na egzaminie kluczowe jest słowo "przecina" lub "równolegle".
Jak przygotować się do pytań o intruzje magmowe na GIW.6?
Ucz się przez porównywanie schematów: dajka (przecina), sill (tablica zgodna), lakolit (kopuła), lopolit (misa). Pomaga krótkie powtórzenie definicji + rysunki przekrojów i ćwiczenia typu "dopasuj opis do nazwy".
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Lakolit (lakkolit) to intruzja zgodna, która rozpycha nadkład i tworzy formę bochenka/grzyba: ma zwykle płaski spąg i kopulasty strop."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN, hasło "lakolit" (definicja i charakterystyka intruzji) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/lakolit;3935470.html (dostęp: 2026-03-04)
  • Encyclopaedia Britannica, "laccolith" (definicja i cechy kształtu) – https://www.britannica.com/science/laccolith (dostęp: 2026-03-04)
  • USGS (U.S. Geological Survey), "Glossary of Geology / intrusive igneous features" (terminy: dike, sill; porównanie geometrii intruzji) – https://www.usgs.gov/faqs/what-dike-and-what-sill (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręcznik geologii ogólnej (działy: magmatyzm i formy intruzywne)
  • Atlas lub skrypt z rysunkami form intruzji (dajki, sille, lakolity, lopolity)
  • Słownik terminów geologicznych (hasła: lakolit/lakkolit, lopolit, sill, dajka)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego