KWALIFIKACJA ROL5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 27.
Inwentaryzacja wykazała, że ubytki mieszczą się w limicie ustalonym dla danej branży. Takie ubytki określa się jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ubytki stwierdzone w inwentaryzacji, które mieszczą się w ustalonych dla danej branży limitach (normach), traktuje się jako wynik naturalnych procesów przechowywania i obrotu zapasów. Dlatego nazywa się je ubytkami naturalnymi, a nie zawinionymi lub nadzwyczajnymi.

Pełne wyjaśnienie:

W inwentaryzacji porównuje się stan rzeczywisty zapasów ze stanem wynikającym z ewidencji. Jeżeli stwierdzone braki (ubytki) mieszczą się w ustalonych limitach przyjętych dla danego asortymentu i warunków obrotu, uznaje się je za zjawisko typowe, wynikające z właściwości towaru lub procesu magazynowania.

Odpowiedź "naturalne" jest poprawna, bo ubytki naturalne to straty powstające bez zawinienia pracownika, np. wskutek:

  • wysychania lub ubytku masy (zmiany wilgotności),
  • parowania lub ulatniania,
  • osypywania się, rozsypywania w granicach norm,
  • typowych strat w trakcie przeładunku i składowania.

W praktyce przedsiębiorstwa (także w agrobiznesie) takie ubytki mogą być opisane w procedurach lub normach branżowych, aby rozliczenie różnic inwentaryzacyjnych było jednolite i możliwe do uzasadnienia.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do warunku "mieszczą się w limicie":

  • "zawinione" dotyczy strat spowodowanych błędem, zaniedbaniem albo nadużyciem; co do zasady wymagają ustalenia odpowiedzialności.
  • "nadzwyczajne" odnosi się do zdarzeń nietypowych (np. nagła awaria, zdarzenie losowe), a nie do ubytków mieszczących się w normie.
  • "systematyczne" opisuje częstotliwość, a nie przyczynę i kwalifikację ubytku; samo "powtarzanie się" nie przesądza, że ubytek jest prawidłowy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się informacja o limicie/normie właściwej dla towaru lub branży, najczęściej chodzi o klasyfikację ubytków jako naturalnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ubytki naturalne to straty ilościowe lub jakościowe zapasów powstające w normalnych warunkach przechowywania i obrotu, bez winy człowieka. Zwykle wynikają z właściwości towaru (np. wysychanie, parowanie) i są akceptowane do poziomu ustalonych norm.
Bo "limit" oznacza normę przewidywaną dla danego rodzaju towaru i warunków magazynowania. Jeśli straty mieszczą się w tej normie, uznaje się je za efekt procesów fizycznych lub technologicznych, a nie za skutek zaniedbania czy nadużycia.
Ubytki naturalne mieszczą się w normach i wynikają z cech towaru oraz typowych procesów składowania/transportu. Ubytki zawinione przekraczają normy lub mają przyczynę organizacyjną (błąd, brak nadzoru, kradzież), więc wymagają wyjaśnienia i ustalenia odpowiedzialności.
Gdy powstają wskutek zdarzeń nietypowych, nieprzewidywalnych w normalnym toku działalności, np. poważnej awarii, zalania magazynu lub innego zdarzenia losowego. Nie są one tym samym co ubytki w normie, które wynikają z "normalnego" obrotu towarów.
Często dotyczy to płodów rolnych i materiałów sypkich (ziarno, pasze), a także produktów wrażliwych na wilgotność i temperaturę. Wpływ mają warunki magazynowania, czas składowania i sposób przeładunku, dlatego normy ubytków ustala się dla konkretnych grup asortymentu.
Nie zawsze. Zwykle akceptuje się je do poziomu przyjętych norm, ale i tak trzeba je prawidłowo udokumentować oraz wykazać w rozliczeniu różnic inwentaryzacyjnych. Jeśli ubytki rosną lub są nietypowe, warto sprawdzić warunki składowania i procedury magazynowe.
Typowe błędy to automatyczne uznawanie każdego niedoboru za zawiniony albo odwrotnie – wpisywanie wszystkiego jako "naturalne". Myli się też pojęcia: "systematyczne" (częste) nie oznacza "prawidłowe", a "nadzwyczajne" nie dotyczy strat mieszczących się w normalnym limicie.
To informacja, że istnieje przyjęta norma dopuszczalnych strat dla danego rodzaju towaru i warunków obrotu. W zadaniach egzaminacyjnych jest to wskazówka, że chodzi o klasyfikację ubytku jako typowego (naturalnego), a nie o szukanie winy czy zdarzenia losowego.
Ucz się definicji: inwentaryzacja, niedobór, nadwyżka, ubytki naturalne i zawinione. Ćwicz rozpoznawanie sytuacji z krótkiego opisu (czy jest norma/limit, czy jest przyczyna losowa, czy jest wina). Pomaga też analiza przykładów z magazynu w gospodarstwie lub firmie.
Zwykle nie. Jeśli przyczyną jest zła organizacja (np. brak zabezpieczenia przed wilgocią, nieprawidłowa temperatura, błędy w przeładunku), straty mogą zostać uznane za zawinione lub wymagające wyjaśnienia. "Naturalne" zakłada warunki typowe i zgodne z zasadami przechowywania.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Ubytki stwierdzone w inwentaryzacji, które mieszczą się w ustalonych dla danej branży limitach (normach), traktuje się jako wynik naturalnych procesów przechowywania i obrotu zapasów."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Inwentaryzacja" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Inwentaryzacja (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Niedobór (rachunkowość)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Niedob%C3%B3r (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały dydaktyczne z rachunkowości i gospodarki magazynowej (działy: inwentaryzacja, różnice inwentaryzacyjne)
  • Materiały szkolne do kwalifikacji ROL.5 dotyczące ewidencji i rozliczeń w przedsiębiorstwie
  • Instrukcje wewnętrzne przedsiębiorstw dotyczące norm ubytków i procedur inwentaryzacyjnych (przykłady praktyczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego