W inwentaryzacji dobiera się metodę do rodzaju składników majątku i realnej możliwości ich sprawdzenia. Jeżeli dostęp jest utrudniony lub niemożliwy, fizyczne policzenie, zważenie lub zmierzenie składników (czyli spis z natury) nie spełni warunku wykonalności i nie będzie rzetelne.
W takiej sytuacji właściwe jest podejście polegające na porównaniu danych księgowych z dokumentami, czyli na sprawdzeniu, czy zapisy w ewidencji mają pokrycie w dowodach księgowych (np. dokumentach przyjęcia/rozchodu, protokołach, umowach, fakturach, dokumentach OT/LT itp.). Tę metodę opisuje się często jako weryfikację – polega na analizie dokumentacji oraz zapisów, zamiast na oględzinach i liczeniu.
- Odpowiedź "spisu z natury" jest nieprawidłowa, bo wymaga dostępu do składnika i możliwości jego policzenia/zmierzenia.
- Odpowiedź "uzgadniania sald aktywów" jest myląca: uzgadnianie/potwierdzanie sald wiąże się z potwierdzaniem stanów rozrachunków (np. z kontrahentami) lub weryfikacją sald kont, ale nie jest ogólną metodą dla każdego składnika majątku niedostępnego fizycznie.
- Odpowiedź "nadzwyczajną" nie wskazuje konkretnej metody (jest określeniem trybu/sytuacji), więc nie odpowiada na pytanie o sposób przeprowadzenia inwentaryzacji.
Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: gdy można policzyć – spis z natury; gdy można potwierdzić u drugiej strony – potwierdzenie/uzgodnienie; gdy nie można ani policzyć, ani potwierdzić – weryfikacja dokumentów. Warunek "brak dostępu" jest kluczową wskazówką, że odpowiedź powinna dotyczyć dokumentów, a nie liczenia.
