W archiwistyce wyróżnia się różne rodzaje inwentarzy, zależnie od tego, jaką pełnią funkcję w ewidencji oraz w wyszukiwaniu i udostępnianiu materiałów. Kluczowe w treści pytania jest sformułowanie: "pozbawiony wartości użytkowej na skutek praktycznej dezaktualizacji". Oznacza ono, że inwentarz nie jest już efektywnym narzędziem pracy w aktualnych warunkach (np. po zmianach w układzie zespołu, po scaleniu/rozbiciu serii, po korektach opisów).
Inwentarz historyczny to inwentarz, który zachowuje znaczenie jako dokumentacja wcześniejszego stanu opracowania (ma wartość poznawczą i źródłową), ale z perspektywy bieżącej obsługi może być nieaktualny, a więc traci wartość użytkową w sensie praktycznym.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Idealny – nazwa sugeruje model/założenie "wzorcowe", a nie skutek dezaktualizacji w praktyce. W pytaniu chodzi o klasyfikację wynikającą z użyteczności i aktualności, a nie o poziom doskonałości.
- Realny – określenie kojarzy się z czymś "rzeczywistym" i może mylić, ale nie wskazuje na utratę przydatności. W kontekście pytania przeciwstawienie użytkowości i dezaktualizacji nie pasuje do tej etykiety.
- Rozstawniczy – odnosi się do pomocy związanej z rozmieszczeniem (np. układem/sygnaturami na półkach) i nie definiuje jej przez praktyczną dezaktualizację jako kryterium podstawowe.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się utrata wartości użytkowej z powodu zmian w układzie lub opisie, myśl o pomocy "dawnej", zachowanej jako dokumentacja historyczna, a nie o narzędziu bieżącej pracy.
