Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPO2 - CZERWIEC 2015



PYTANIE NR 14.
Izolowanie się od otoczenia, obniżony nastój, poczucie zmęczenia, utrata odczuwania radości, zainteresowań, lęki – to symptomy charakterystyczne dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Izolowanie się, obniżony nastrój, utrata radości i zainteresowań (anhedonia), poczucie zmęczenia oraz lęk tworzą typowy obraz zaburzeń depresyjnych. W padaczce, udarze i stwardnieniu rozsianym dominują objawy neurologiczne (np. napady, niedowłady), a nie utrwalone objawy nastroju.

Pełne wyjaśnienie:

Opis w pytaniu wskazuje na typowe objawy depresji, szczególnie często obserwowane także u osób starszych: wycofanie z kontaktów (izolowanie się), obniżony nastrój, anhedonia (utrata odczuwania radości i spadek zainteresowań), narastające zmęczenie oraz lęk. Taki zestaw symptomów dotyczy przede wszystkim sfery emocji, motywacji i funkcjonowania społecznego, co jest charakterystyczne dla zaburzeń depresyjnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Padaczka – kojarzy się głównie z napadami (np. drgawkami, zaburzeniami świadomości) i objawami okołonapadowymi. Same: izolowanie się, anhedonia i przewlekłe obniżenie nastroju nie są objawem definiującym padaczkę, choć mogą współwystępować jako osobny problem.
  • Udar mózgu – typowo daje nagłe objawy neurologiczne, takie jak niedowład, zaburzenia mowy, asymetria twarzy czy nagłe zaburzenia widzenia. Depresja może pojawić się po udarze, ale opis w pytaniu nie zawiera kluczowych, ostrych objawów ogniskowych.
  • Stwardnienie rozsiane – jest chorobą neurologiczną z objawami takimi jak zaburzenia czucia, osłabienie, problemy z widzeniem czy koordynacją. Zmiany nastroju mogą się zdarzać, lecz sam zestaw psychicznych symptomów z pytania nie jest najbardziej charakterystyczny dla SM.

Wskazówka dla opiekuna osoby starszej: jeśli obserwujesz utrzymujące się wycofanie, brak radości i spadek aktywności, warto to odnotować i zgłosić rodzinie lub personelowi medycznemu. Wczesna reakcja pomaga zapobiegać pogorszeniu funkcjonowania i ryzyku sam zaniedbań.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest anhedonia i dlaczego jest ważna w depresji?
Anhedonia to utrata zdolności odczuwania przyjemności oraz spadek zainteresowań. Jest jednym z kluczowych objawów depresji, bo dotyczy motywacji i codziennego funkcjonowania (np. rezygnacji z hobby, spotkań). U seniora może wyglądać jak "zobojętnienie", ale wymaga oceny i wsparcia.
Jakie objawy najczęściej wskazują na depresję u osoby starszej?
Najczęściej obserwuje się długotrwały obniżony nastrój, wycofanie społeczne, zmęczenie, spadek aktywności, brak radości i zainteresowań oraz lęk. U części seniorów dominują skargi somatyczne (np. bóle, brak energii), dlatego ważna jest obserwacja zmian zachowania.
Dlaczego izolowanie się od otoczenia może być objawem depresji?
W depresji spada motywacja i chęć kontaktu, a lęk i poczucie beznadziejności nasilają unikanie ludzi. Izolacja bywa też skutkiem anhedonii: aktywności, które kiedyś cieszyły, przestają dawać satysfakcję. Opiekun powinien zwracać uwagę na zmianę "względem normy" danej osoby.
Jak odróżnić depresję od udaru mózgu na podstawie objawów?
Depresja to głównie zmiany nastroju, motywacji i zainteresowań (anhedonia, wycofanie, lęk). Udar zwykle daje nagłe objawy neurologiczne, np. niedowład, bełkotliwą mowę, asymetrię twarzy lub nagłe zaburzenia widzenia. Przy podejrzeniu udaru liczy się natychmiastowe wezwanie pomocy.
Czy padaczka może powodować obniżony nastrój i lęk?
Tak, obniżony nastrój i lęk mogą współwystępować u osób z padaczką, ale nie są jej objawem definiującym. Padaczka kojarzy się przede wszystkim z napadami i zaburzeniami świadomości. Jeśli dominują objawy nastroju i wycofanie, trzeba rozważyć depresję jako oddzielny problem.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy rozpoznawaniu depresji u seniora?
Częsty błąd to uznanie objawów za "normalne starzenie", "gorszy charakter" lub skutek samotności bez dalszej oceny. Inny błąd to skupienie się na jednym symptomie (np. zmęczeniu) i pominięcie całości obrazu: anhedonii, wycofania i lęku. Pomaga porównanie z wcześniejszym funkcjonowaniem osoby.
Kiedy opiekun osoby starszej powinien zgłosić podejrzenie depresji?
Gdy objawy (obniżony nastrój, utrata radości, izolowanie się, przewlekłe zmęczenie, lęk) utrzymują się i wpływają na codzienne funkcjonowanie, warto zgłosić to rodzinie lub personelowi medycznemu. Szczególnie pilne jest reagowanie, gdy pojawia się rezygnacja z jedzenia, higieny lub wypowiedzi o bezsensie życia.
Jak rozmawiać z osobą starszą, która ma objawy depresji?
Pomaga spokojna, empatyczna rozmowa: nazywanie obserwacji ("Widzę, że ostatnio rzadziej wychodzisz"), pytania otwarte i unikanie ocen. Nie należy bagatelizować ("weź się w garść"). Warto zachęcać do kontaktu ze specjalistą i oferować konkretne wsparcie w codziennych czynnościach.
Jakie działania opiekuńcze mogą wspierać seniora z depresją?
W opiece wspierają: stały rytm dnia, drobne aktywizacje dostosowane do możliwości, ułatwienie kontaktu z bliskimi, monitorowanie jedzenia i snu oraz wzmacnianie poczucia sprawczości (małe cele). Kluczowe jest też przekazywanie obserwacji zespołowi medycznemu i dbanie o bezpieczeństwo.
Czy stwardnienie rozsiane ma typowe objawy psychiczne jak w depresji?
W stwardnieniu rozsianym mogą wystąpić problemy nastroju, ale choroba jest definiowana głównie przez objawy neurologiczne (np. zaburzenia czucia, osłabienie, problemy z widzeniem i koordynacją). Gdy opis dotyczy przede wszystkim anhedonii, izolacji i obniżonego nastroju, bardziej pasuje do depresji niż do SM.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Izolowanie się, obniżony nastrój, utrata radości i zainteresowań (anhedonia), poczucie zmęczenia oraz lęk tworzą typowy obraz zaburzeń depresyjnych."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics (MMS): Depressive episode – opis kategorii i cech klinicznych, https://icd.who.int/browse/2024-01/mms/en (dostęp: 2026-02-18)
  • American Psychiatric Association, Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5-TR), rozdział: Depressive Disorders (wyd. 2022) – kryteria i opis objawów (źródło książkowe, dostęp biblioteczny)
  • National Institute of Mental Health (NIMH), "Depression" – opis objawów i funkcjonowania w depresji, https://www.nimh.nih.gov/health/topics/depression (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • WHO ICD-11 – opis epizodu depresyjnego i kryteriów diagnostycznych (materiał referencyjny)
  • Podstawowy podręcznik psychiatrii/psychogeriatrii omawiający depresję wieku podeszłego (rozdziały o objawach i różnicowaniu)
  • Materiały edukacyjne o depresji u osób starszych przygotowane przez instytucje zdrowia publicznego
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego