KWALIFIKACJA HGT2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 3.
Jaja po spożyciu dostarczają organizmowi człowieka
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jaja są produktem zawierającym tłuszcz i dlatego dostarczają m.in. witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (np. A, D, E, K).
Nie są istotnym źródłem witaminy C ani błonnika, a zawartość węglowodanów (w tym złożonych) w jajach jest znikoma.

Pełne wyjaśnienie:

Jaja należą do produktów pochodzenia zwierzęcego o wysokiej wartości odżywczej. Z punktu widzenia witamin kluczowe jest to, że zawierają tłuszcz (głównie w żółtku), a wraz z nim występują w nich witaminy rozpuszczalne w tłuszczach. Do tej grupy zalicza się m.in. witaminy A, D, E oraz K, które są typowo obecne w żywności zawierającej frakcję tłuszczową.

Odpowiedź "witamin rozpuszczalnych w tłuszczach." jest więc właściwa, bo opisuje realną cechę jaj jako surowca: dostarczają witamin, których wchłanianie w organizmie jest związane z obecnością tłuszczu w diecie.

Pozostałe propozycje są niepoprawne, bo dotyczą składników typowych dla innych grup produktów:

  • "węglowodanów złożonych." – jaja mają bardzo mało węglowodanów; węglowodany złożone kojarzą się przede wszystkim z produktami zbożowymi, kaszami, ryżem czy pieczywem.
  • "witaminy C." – witamina C jest charakterystyczna dla warzyw i owoców; jaja nie są jej praktycznym źródłem w diecie.
  • "rozpuszczalnego błonnika pokarmowego." – błonnik występuje w żywności roślinnej (warzywa, owoce, rośliny strączkowe, pełne ziarna). Produkty zwierzęce, w tym jaja, nie dostarczają błonnika.

W praktyce kucharskiej ta wiedza pomaga poprawnie komponować posiłki: jeśli danie oparte jest na jajach, warto uzupełnić je o warzywa (źródło witaminy C i błonnika) oraz produkty zbożowe (źródło węglowodanów złożonych), aby zbilansować talerz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To witaminy, które rozpuszczają się w tłuszczach i są z nimi transportowane oraz magazynowane w organizmie. Najczęściej wymienia się witaminy A, D, E i K. W praktyce dietetycznej ich przyswajanie ułatwia obecność tłuszczu w posiłku.
W jajach (zwłaszcza w żółtku) mogą występować witaminy z grupy rozpuszczalnych w tłuszczach, takie jak A, D, E i K. Dlatego jaja zalicza się do produktów, które mogą wspierać podaż tych witamin w diecie, zależnie od wielkości porcji.
Witamina C jest typowa dla warzyw i owoców, natomiast produkty pochodzenia zwierzęcego zwykle zawierają jej bardzo mało. Jaja dostarczają innych składników (np. białka i tłuszczu), ale nie są praktycznym sposobem na pokrycie zapotrzebowania na witaminę C.
Nie w istotnych ilościach. Węglowodany złożone kojarzą się z produktami zbożowymi i skrobiowymi (kasze, ryż, pieczywo, ziemniaki). Jaja są przede wszystkim źródłem białka i tłuszczu, a ich udział węglowodanów jest znikomy.
Błonnik rozpuszczalny to frakcja błonnika, która w wodzie tworzy żele i może wpływać na tempo trawienia. Znajduje się w żywności roślinnej, np. w owocach, warzywach, roślinach strączkowych i niektórych produktach zbożowych. Jaja nie są źródłem błonnika.
Najprościej zapamiętać, że A, D, E i K są rozpuszczalne w tłuszczach, a witamina C i witaminy z grupy B – w wodzie. Na egzaminie pomocne jest też kojarzenie: produkty tłuste (np. jaja, nabiał, ryby) częściej wiążą się z witaminami A/D/E/K.
Bo jaja zawierają tłuszcz (szczególnie żółtko), a w żywności tłuszczowej naturalnie występują i lepiej "pasują" witaminy rozpuszczalne w tłuszczach. To typowy trop w zadaniach z towaroznawstwa: skojarz skład surowca z grupą składników odżywczych.
Najczęściej myli się jaja z produktami roślinnymi i wybiera błonnik lub witaminę C, bo to "zdrowo brzmi". Druga pułapka to automatyczne wskazywanie węglowodanów złożonych, choć jaja mają ich bardzo mało. Warto pamiętać: jaja = białko + tłuszcz, a nie błonnik.
Gdy chcesz zbilansować posiłek oparty na jajach. Przykład: omlet lub jajecznica z warzywami, podane z pełnoziarnistym pieczywem. Warzywa wnoszą witaminę C i błonnik, a produkty zbożowe uzupełniają węglowodany złożone.
Ucz się skojarzeniami: produkty tłuste i zwierzęce częściej wiążą się z witaminami A/D/E/K, a witamina C i błonnik to domena roślin. Warto też przeglądać tabele składu żywności i ćwiczyć pytania jednokrotnego wyboru, porównując typowe dystraktory.
info

Około 83% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • Kunen S. (red.), "Tablice składu i wartości odżywczej żywności" (opracowanie IŻŻ / NIZP PZH – aktualne wydania), hasło: jaja kurze oraz zestawienia witamin i makroskładników
  • USDA FoodData Central, wpis: "Egg, whole, raw, fresh" – zestawienie zawartości witamin i makroskładników, https://fdc.nal.usda.gov/ (dostęp: 05.03.2026)
  • FAO/INFOODS, "Food Composition Database" – dane składu żywności dla jaj oraz definicje/klasyfikacje składników odżywczych, https://www.fao.org/infoods/infoods/tables-and-databases/en/ (dostęp: 05.03.2026)

Materiały:

  • Tabele składu i wartości odżywczej żywności (opracowania IŻŻ/NIZP PZH)
  • Podstawowy podręcznik dietetyki/żywienia człowieka (rozdziały: witaminy, produkty pochodzenia zwierzęcego)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji kucharskich dotyczące towaroznawstwa i wartości odżywczej surowców

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego