Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2018



PYTANIE NR 35.
Jaka jest główna przyczyna rolniczego zanieczyszczenia gleb?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rolnicze zanieczyszczenie gleb najczęściej wiąże się z bezpośrednim wprowadzaniem do gleby substancji chemicznych podczas upraw. Zawyżone dawki pestycydów mogą pozostawiać pozostałości i kumulować się w profilu glebowym. Pozostałe odpowiedzi odnoszą się głównie do presji atmosferycznej, transportowej lub pożarowej, a nie typowej chemizacji rolnictwa.

Pełne wyjaśnienie:

Rolnictwo oddziałuje na glebę przede wszystkim przez bezpośrednie stosowanie środków chemicznych na polach. Dlatego odpowiedź "Zawyżone dawki pestycydów." jest poprawna: przekraczanie zalecanych dawek lub niewłaściwe użycie środków ochrony roślin zwiększa ryzyko pozostawania pozostałości substancji aktywnych i ich metabolitów w glebie, a także ich przemieszczania do wód oraz wpływu na organizmy glebowe.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do pytania o rolnicze zanieczyszczenie gleb?

  • "Kwaśne deszcze." to zjawisko związane głównie z emisjami do powietrza (np. tlenków siarki i azotu) i depozycją atmosferyczną. Może wpływać na zakwaszenie gleb, ale nie jest typową, bezpośrednią przyczyną zanieczyszczenia wynikającą z praktyk rolniczych.
  • "Transport samochodowy." jest źródłem zanieczyszczeń komunikacyjnych (np. metale ciężkie, pył), szczególnie w pobliżu dróg. To jednak inny sektor niż rolnictwo i nie stanowi "rolniczej" przyczyny.
  • "Wypalanie traw." jest szkodliwą praktyką, która degraduje glebę (niszczy materię organiczną i mikroorganizmy, zwiększa erozję), ale nie jest typowym głównym mechanizmem rolniczego zanieczyszczania w sensie chemicznego skażenia gleb przez środki stosowane w produkcji rolnej.

W przygotowaniu do egzaminu warto rozróżniać: (1) źródło presji (rolnictwo/transport/przemysł), (2) mechanizm (wprowadzanie do gleby vs depozycja z powietrza), (3) skutek (skażenie chemiczne vs degradacja fizyczna/biologiczna). To ułatwia szybkie dopasowanie odpowiedzi do treści pytania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest rolnicze zanieczyszczenie gleb?
Rolnicze zanieczyszczenie gleb to pogorszenie jakości gleby spowodowane działalnością rolniczą, zwykle przez wprowadzanie substancji chemicznych podczas upraw. Najczęściej dotyczy pozostałości pestycydów, nadmiaru składników z nawozów oraz zanieczyszczeń z niewłaściwego gospodarowania odpadami lub ściekami na terenach gospodarstw.
Dlaczego nadmierne dawki pestycydów są problemem dla gleby?
Zbyt duże dawki pestycydów zwiększają ilość substancji, która trafia do środowiska glebowego. Część może pozostać w glebie jako pozostałości, wpływać na mikroorganizmy i faunę glebową oraz migrować do wód. Ryzyko rośnie przy częstych zabiegach, złym doborze preparatu i nieprzestrzeganiu zaleceń etykiety.
Jakie są objawy zanieczyszczenia gleby pestycydami?
Objawy bywają pośrednie: spadek aktywności biologicznej gleby, zaburzenia rozkładu materii organicznej, pogorszenie struktury i żyzności oraz ryzyko przekroczeń pozostałości w płodach rolnych. W praktyce potwierdza się to analizą laboratoryjną, bo sama obserwacja pola rzadko pozwala jednoznacznie wskazać pestycyd.
Jak odróżnić zanieczyszczenie rolnicze od komunikacyjnego?
Zanieczyszczenie rolnicze zwykle wiąże się z polem uprawnym i chemikaliami używanymi w agrotechnice (np. środki ochrony roślin, nawozy). Komunikacyjne częściej ma charakter pasowy wzdłuż dróg i może obejmować pyły oraz metale związane z ruchem pojazdów. Kluczowe jest źródło emisji i typowy rozkład przestrzenny zanieczyszczeń.
Czy kwaśne deszcze mogą zanieczyszczać glebę?
Mogą wpływać na glebę, zwłaszcza przez zakwaszanie i wymywanie składników, ale są zjawiskiem wynikającym głównie z emisji do atmosfery i depozycji. W pytaniach egzaminacyjnych zwykle nie klasyfikuje się ich jako "rolniczej" przyczyny zanieczyszczeń, bo nie wynikają bezpośrednio z praktyk gospodarstwa rolnego.
Kiedy zanieczyszczenie gleby w rolnictwie jest największe?
Ryzyko rośnie przy intensywnej produkcji, częstym wykonywaniu zabiegów chemicznych, przekraczaniu dawek i stosowaniu środków niezgodnie z przeznaczeniem. Znaczenie ma też pogoda (np. spływ powierzchniowy po opadach) i rodzaj gleby. Największe zagrożenie pojawia się, gdy brakuje kontroli i dokumentacji zabiegów.
Jakie błędy najczęściej popełniają uczniowie w takich pytaniach?
Często wybierają odpowiedź "najbardziej znaną" z mediów (np. kwaśne deszcze), zamiast tej, która wynika z kontekstu rolniczego. Innym błędem jest mylenie degradacji gleby (np. po wypalaniu) z jej chemicznym zanieczyszczeniem. Pomaga rozpoznanie sektora źródłowego: rolnictwo = agrochemikalia.
Jak ograniczać zanieczyszczenie gleby pestycydami w praktyce?
Podstawą jest stosowanie środków ochrony roślin zgodnie z etykietą: dawka, termin, uprawa i warunki zabiegu. Pomaga integrowana ochrona roślin, dobór metod niechemicznych, kalibracja opryskiwacza, unikanie znoszenia cieczy roboczej oraz właściwe postępowanie z resztkami i opakowaniami. To łączy ochronę plonu z ochroną gleby.
Co w rolnictwie też zanieczyszcza glebę oprócz pestycydów?
Oprócz pestycydów istotne są nadmierne dawki nawozów (zwłaszcza azotu i fosforu), niewłaściwe przechowywanie gnojowicy i obornika, wycieki paliw/olejów z maszyn oraz nielegalne składowanie odpadów. W pytaniach jednokrotnego wyboru trzeba jednak wskazać przyczynę najbardziej typową dla chemizacji upraw.
Jak przygotować się do pytań o zanieczyszczenia gleb na egzaminie?
Ucz się poprzez mapowanie: sektor (rolnictwo/transport/przemysł) → zanieczyszczenie (pestycydy, metale, pyły) → droga (bezpośrednio do gleby vs z powietrza). Rób krótkie fiszki z typowymi przykładami. Na teście zwracaj uwagę na słowa kluczowe typu "rolnicze", "komunikacyjne", "przemysłowe".
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Rolnicze zanieczyszczenie gleb najczęściej wiąże się z bezpośrednim wprowadzaniem do gleby substancji chemicznych podczas upraw."

Źródła:

  • FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations), "Soil Pollution: a hidden reality" (Rome, 2018) – rozdziały dot. źródeł zanieczyszczeń gleb związanych z rolnictwem (pestycydy i agrochemikalia)
  • European Environment Agency (EEA), strona tematyczna: Agriculture and environment (presje rolnictwa, chemikalia) – https://www.eea.europa.eu/themes/agriculture (dostęp: 2026-03-02)
  • IOŚ-PIB (Inspekcja Ochrony Środowiska / Instytut Ochrony Środowiska – PIB), informacje i opracowania dot. monitoringu gleb i presji rolniczych (pestycydy, nawozy) – https://ios.edu.pl/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ochrony gleb i rekultywacji (poziom technikum)
  • Materiały FAO o zanieczyszczeniu i degradacji gleb (raporty/opracowania tematyczne)
  • Opracowania EEA o presjach rolnictwa na środowisko (gleba, woda, bioróżnorodność)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego