KWALIFIKACJA BUD14 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 18.
Jaka jest maksymalna rozpiętość w świetle ścian konstrukcyjnych pomieszczenia jeżeli belka stropowa o nominalnej długości 5,4 m ma zapewnione minimalne oparcie, określone na rysunku?
Ilustracja przedstawia schemat oparcia stropu Teriva na ścianie nośnej z wykorzystaniem kształtki wieńcowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozpiętość w świetle ścian oblicza się jako długość nominalną belki pomniejszoną o oparcia na obu końcach. Z rysunku odczytuje się minimalną długość oparcia i odejmuje ją dwa razy (lewa i prawa strona). Dla długości 5,4 m wynik odpowiada 5,24 m.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wyznaczyć maksymalną rozpiętość w świetle ścian konstrukcyjnych, czyli odległość pomiędzy wewnętrznymi licami (krawędziami) ścian, na których opiera się belka.

Belka ma długość nominalną 5,4 m, ale nie cała ta długość stanowi rozpiętość pomieszczenia. Końce belki muszą mieć zapewnione oparcie na ścianach (minimalną długość wsunięcia/posadowienia), które jest podane do odczytu na rysunku. To oparcie występuje po obu stronach, więc sumarycznie odejmuje się je dwa razy.

Ogólny schemat obliczeń:

  • rozpiętość w świetle = długość nominalna belki − oparcie z lewej − oparcie z prawej
  • jeśli oparcia są takie same: rozpiętość w świetle = długość nominalna − 2 × (minimalne oparcie)

Odpowiedź 5,24 m jest spójna z sytuacją, w której suma dwóch minimalnych oparć daje 0,16 m (np. 0,08 m + 0,08 m), ponieważ 5,40 m − 0,16 m = 5,24 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • 5,40 m pomija oparcia i traktuje długość nominalną jak rozpiętość w świetle.
  • 5,32 m odpowiadałoby mniejszemu łącznemu "odjęciu" (np. 0,08 m łącznie), czyli typowemu błędowi odjęcia oparcia tylko raz.
  • 5,16 m oznaczałoby większe łączne oparcie (0,24 m), co nie zgadza się z minimalnym oparciem wskazanym na rysunku dla tej belki w tym zadaniu.

Na egzaminie zwracaj uwagę na sformułowanie "w świetle" oraz na to, czy dane o oparciu trzeba uwzględnić po obu stronach elementu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To odległość między wewnętrznymi licami ścian konstrukcyjnych, czyli "czyste" światło pomieszczenia. Nie jest to długość belki. Gdy belka opiera się na ścianach, jej końce wchodzą na oparcie, więc rozpiętość w świetle jest krótsza od długości nominalnej.
Stosuj prosty wzór: rozpiętość w świetle = długość belki − oparcie lewa strona − oparcie prawa strona. Jeśli oparcia są równe, to: długość belki − 2×oparcie. Kluczowe jest, aby oparcie uwzględnić na obu końcach.
Bo belka musi mieć zapewnione oparcie na podporach (ścianach lub podciągach). Część długości belki "wchodzi" na mur i nie zwiększa światła pomieszczenia. Przyjęcie rozpiętości = długość nominalna oznacza pominięcie oparć i prowadzi do zawyżenia rozpiętości.
Najczęściej: (1) odjęcie oparcia tylko raz zamiast dwa razy, (2) pomylenie jednostek cm i m, (3) mylenie wymiaru "w świetle" z "w osiach", (4) zaokrąglanie "na oko" do wartości zbliżonej do długości nominalnej, bez sprawdzenia rachunku.
Zawsze wtedy, gdy belka opiera się na dwóch podporach (np. ściana–ściana) i na każdej z nich ma wymagane minimalne oparcie. W praktyce prawie wszystkie belki stropowe w typowym układzie przęsłowym mają oparcie po obu końcach, więc odejmuje się je podwójnie.
Sprawdź opis wymiarów przy końcu belki: zwykle jest podany wymiar wsunięcia na mur (np. w cm) albo wymiar od lica ściany do końca belki. Na egzaminie czytaj też legendę i detale. Minimalne oparcie należy potem przeliczyć na metry i wstawić do wzoru.
Nie. W świetle dotyczy odległości między licami (wewnętrznymi krawędziami) ścian, a w osiach jest liczona między osiami konstrukcyjnymi. To różne wielkości, a ich pomylenie zmienia wynik o grubość ścian. W zadaniu trzeba użyć dokładnie tego, o co pytają.
Wykonaj rachunek "na czysto" i pilnuj jednostek. Najpierw zapisz długość belki w metrach, potem oparcie w metrach, a następnie odejmij oparcie dwa razy. Na końcu porównaj wynik z odpowiedziami. Przy podobnych liczbach łatwo o błąd jednego zera lub pominięcie jednego końca.
Sprawdź logikę: rozpiętość w świetle musi być mniejsza od długości nominalnej belki, bo część długości jest "zużyta" na oparcie. Różnica powinna być równa sumie oparć. Jeśli wychodzi 5,40 m albo większa wartość, to na pewno pominięto oparcie.
Ćwicz krótkie zadania z rysunkami: odczyt wymiaru oparcia, rozpoznawanie "w świetle" vs "w osiach", oraz szybkie przeliczenia cm↔m. Warto też robić notatkę z typowych schematów: długość elementu, oparcia, rozpiętość. To przyspiesza rozwiązywanie i zmniejsza ryzyko pomyłek.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Rozpiętość w świetle ścian oblicza się jako długość nominalną belki pomniejszoną o oparcia na obu końcach."

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z zakresu konstrukcji budowlanych (stropy, belki, podpory)
  • Ćwiczenia z czytania rysunku budowlanego i interpretacji wymiarowania
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych dla technika budownictwa z działu stropy i elementy nośne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego