KWALIFIKACJA ELE5 - STYCZEŃ 2020 (test 2)

PYTANIE NR 32.
Jaka może być przybliżona maksymalna długość przewodu YDY 4x16 mm2 do zasilania trójfazowego pieca rezystancyjnego o mocy Pn = 55 kW i napięciu Un = 400 V, jeżeli dopuszczalny spadek napięcia w obwodzie wynosi 3%, a konduktywność miedzi w warunkach zasilania pieca
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny oraz jego opis, który odnosi się do obliczeń związanych z elektrycznością, a
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wyznaczyć maksymalną długość przewodu przy spadku 3% w układzie trójfazowym, przekształca się wzór ΔU_%=(100·P_n·l)/(U_n²·γ·S). Po podstawieniu P_n=55 kW, U_n=400 V, γ=50 i S=16 mm² otrzymuje się l≈69,8 m, czyli w przybliżeniu 70 m.

Pełne wyjaśnienie:

Spadek napięcia w przewodzie powstaje dlatego, że przewód ma niezerową rezystancję. Im większy prąd (a więc i moc odbiornika) oraz im dłuższy odcinek i mniejszy przekrój żyły, tym większy spadek napięcia na doprowadzeniu.

Dla uproszczonych obliczeń w układzie trójfazowym korzysta się ze wzoru na procentowy spadek napięcia:

ΔU_% = (100 · P_n · l) / (U_n² · γ · S)

gdzie: P_n to moc czynna odbiornika, l to długość przewodu, U_n to napięcie znamionowe (międzyprzewodowe), γ to konduktywność materiału żyły, a S to przekrój żyły.

Aby policzyć maksymalną długość, wzór przekształcamy:

l = (ΔU_% · U_n² · γ · S) / (100 · P_n)

Podstawienie danych (pamiętając o jednostkach: 55 kW = 55 000 W):

l = (3 · 400² · 50 · 16) / (100 · 55 000)

400² = 160 000, a 50·16 = 800, więc licznik: 3 · 160 000 · 800 = 384 000 000. Mianownik: 100 · 55 000 = 5 500 000.

l ≈ 384 000 000 / 5 500 000 ≈ 69,8 m, co zaokrągla się do około 70 m.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 23 m jest zbyt małe i zwykle wynika z pomylenia napięć (np. użycia 230 V) albo z błędu w przekształceniu wzoru.
  • 140 m jest około dwa razy większe od wyniku i często pojawia się, gdy ktoś przez pomyłkę podwoi dopuszczalny spadek, użyje innej stałej we wzorze lub "zgubi" czynnik 100.
  • 209 m jest zdecydowanie za duże; taki rezultat bywa skutkiem pozostawienia mocy w kW zamiast w W albo zastosowania nieadekwatnego wzoru (np. z inną zależnością stałych dla innego przypadku obliczeniowego).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy podstawiasz 400 V dla trójfaz i czy moc jest w W. To najszybszy sposób uniknięcia wyniku "kilka razy" zawyżonego lub zaniżonego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się zależność w procentach: ΔU_% = (100 · P · l) / (U² · γ · S). Po podstawieniu mocy P (w W), napięcia U (np. 400 V), konduktywności γ i przekroju S można policzyć ΔU_% lub przekształcić wzór, aby wyznaczyć maksymalną długość l.
We wzorach na spadek napięcia stałe i jednostki są dobrane tak, aby moc była w watach. Jeśli podstawisz 55 kW zamiast 55 000 W, wynik długości wyjdzie 1000 razy większy. To typowy błąd jednostek, który całkowicie zmienia poprawną odpowiedź.
Konduktywność γ opisuje, jak dobrze materiał przewodzi prąd. Im większa γ, tym mniejsza rezystancja przewodu o danym przekroju i długości, a więc mniejszy spadek napięcia. Dlatego przy większej γ (np. dla miedzi) dopuszczalna długość kabla może być większa.
Jeżeli w treści podano zasilanie trójfazowe 400 V, zwykle chodzi o napięcie międzyprzewodowe i taką wartość podstawia się do U. Użycie 230 V (fazowego) zaniża wynik dopuszczalnej długości i prowadzi do zbyt "krótkich" odpowiedzi.
Gdy projektuje się zasilanie odbiorników dużej mocy (np. urządzeń grzewczych, napędów, technologii budynkowej) i trzeba sprawdzić, czy planowana trasa kablowa nie spowoduje zbyt dużego spadku napięcia. To wpływa na straty energii i poprawną pracę urządzenia.
Tak, przy tych samych warunkach (ta sama długość i materiał) większy przekrój S oznacza mniejszą rezystancję przewodu, a więc mniejszy spadek napięcia. W praktyce dobiera się przekrój tak, by spełnić zarówno warunek spadku napięcia, jak i obciążalność prądową oraz nagrzewanie.
Najczęstsze pomyłki to: użycie wzoru z innego przypadku (np. jednofazowego), podstawienie 230 V zamiast 400 V, pozostawienie mocy w kW, pominięcie γ albo przyjęcie przypadkowej wartości konduktywności. Warto też pilnować, czy liczysz długość jednej trasy, a nie "tam i z powrotem".
W zadaniach egzaminacyjnych używa się wartości przybliżonych (np. γ=50 zamiast typowych 55–58) oraz zaokrągleń pośrednich. Dodatkowo wzór jest uproszczony i pomija część zjawisk (np. wpływ temperatury). Dlatego oczekuje się wyniku przybliżonego, zgodnego z najbliższą odpowiedzią.
Nie zawsze. W praktyce spotyka się różne wymagania zależnie od rodzaju obwodu i przyjętych standardów projektowych. W zadaniu egzaminacyjnym kluczowe jest jednak to, że dopuszczalny spadek został podany wprost (3%), więc należy go bez dyskusji zastosować w obliczeniach.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: duża moc (dziesiątki kW) i mały dopuszczalny spadek (3%) zwykle dają długości rzędu dziesiątek metrów dla przekroju 16 mm². Jeżeli wychodzą setki metrów, najpierw sprawdź jednostki (kW/W) oraz czy użyto 400 V.
info

Statystycznie 30% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Aby wyznaczyć maksymalną długość przewodu przy spadku 3% w układzie trójfazowym, przekształca się wzór ΔU_%=(100·P_n·l)/(U_n²·γ·S)."

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw elektrotechniki: rezystancja, spadek napięcia, obwody trójfazowe (materiał ogólny)
  • Zadania rachunkowe ze spadków napięć w instalacjach nN (zestawy maturalne/techniczne z elektrotechniki)
  • Materiały dydaktyczne producentów kabli dotyczące doboru przekrojów i obciążalności oraz spadków napięć (katalogi/poradniki – bez wskazywania konkretnego wydania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego