KWALIFIKACJA ELE5 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 30.
Jaki będzie efekt wymiany w elektrycznej instalacji mieszkaniowej podtynkowej przewodów ADG 1,5 mm2na przewody DY 1,5 mm2?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W przewodach o tym samym przekroju 1,5 mm2 kluczowy jest materiał żyły. DY ma żyłę miedzianą, a ADG aluminiową. Miedź ma większą przewodność (mniejszą rezystywność), więc przy tym samym przekroju może przenieść większy prąd bez nadmiernego nagrzewania. Dlatego rośnie obciążalność prądowa instalacji.

Pełne wyjaśnienie:

Oznaczenia przewodów wskazują m.in. materiał żyły. W praktyce DY oznacza przewód z żyłą miedzianą (drut) i izolacją polwinitową, natomiast ADG – przewód z żyłą aluminiową (drut) i izolacją gumową. W pytaniu oba przewody mają ten sam przekrój: 1,5 mm2.

Dlaczego poprawne jest "Zwiększenie obciążalności prądowej instalacji"?
Obciążalność prądowa długotrwała zależy m.in. od przekroju, sposobu ułożenia i rezystancji żyły, a ta wynika z materiału. Miedź ma większą przewodność niż aluminium, czyli dla tego samego przekroju stawia mniejszy opór i wydziela mniej ciepła przy tym samym prądzie. W efekcie przewód miedziany 1,5 mm2 może pracować z większym prądem niż aluminiowy 1,5 mm2 w porównywalnych warunkach ułożenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Zwiększenie rezystancji pętli zwarcia." Zmiana z aluminium na miedź zmniejsza rezystancję przewodów (miedź przewodzi lepiej). To zwykle zmniejsza impedancję/rezystancję pętli zwarcia, co sprzyja spełnieniu warunku samoczynnego wyłączenia zasilania.
  • "Zmniejszenie napięcia roboczego." Napięcie robocze instalacji wynika z sieci zasilającej (np. 230 V) i nie zależy od tego, czy żyła jest miedziana czy aluminiowa. Zmiana przewodu może wpływać na spadek napięcia pod obciążeniem, ale nie zmienia napięcia znamionowego/roboczego źródła.
  • "Zmniejszenie wytrzymałości mechanicznej przewodów." W typowym ujęciu miedź ma lepsze własności mechaniczne użytkowe w instalacjach (większa odporność na uszkodzenia i mniejsza podatność na problemy eksploatacyjne). Sama zamiana Al → Cu nie jest powodem spadku wytrzymałości mechanicznej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się jednocześnie "obciążalność", "pętla zwarcia", "napięcie", najpierw ustal, czy zmienia się źródło zasilania (nie) czy parametry przewodnika (tak). Zmiana materiału żyły na lepiej przewodzący zwykle oznacza większą obciążalność i mniejszą rezystancję.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
ADG to oznaczenie przewodu, w którym litera A wskazuje żyłę aluminiową, D – żyłę drutową (jednodrutową), a G – izolację gumową. W praktyce oznacza to przewód o gorszej przewodności niż miedziany o tym samym przekroju.
DY to przewód z żyłą miedzianą (drut) i izolacją polwinitową. Stosuje się go m.in. w instalacjach wewnętrznych, np. w bruzdach podtynkowych lub w rurkach/osłonach, zależnie od projektu i warunków ułożenia.
Miedź ma wyższą przewodność elektryczną (czyli niższą rezystywność) niż aluminium. Dla tego samego przekroju oznacza to mniejszą rezystancję przewodu, mniejsze straty mocy i mniejsze nagrzewanie przy tym samym prądzie, co pozwala na większą obciążalność.
Przy tym samym przekroju 1,5 mm2 przewód miedziany zwykle ma większą dopuszczalną obciążalność długotrwałą niż aluminiowy, ponieważ ma mniejszą rezystancję i mniej się nagrzewa. Dokładna wartość zależy od sposobu ułożenia i temperatury otoczenia.
Nie. Napięcie robocze wynika z sieci zasilającej (np. 230 V) i nie zależy od materiału żyły przewodu. Wymiana przewodów może natomiast zmienić spadek napięcia pod obciążeniem (zwykle na korzyść miedzi), ale nie "ustawia" nowego napięcia.
Zamiana przewodu aluminiowego na miedziany o tym samym przekroju zwykle zmniejsza rezystancję/impedancję pętli zwarcia, bo miedź ma mniejszą rezystancję właściwą. To może poprawić warunki zadziałania zabezpieczeń przy zwarciu, o ile reszta instalacji pozostaje bez zmian.
Częsty błąd to mylenie parametrów przewodu z parametrami zasilania (np. "zmieni się napięcie"). Inny błąd to nieuważne odczytanie kierunku zmiany: miedź ma mniejszą rezystancję niż aluminium, więc nie zwiększa pętli zwarcia, tylko zwykle ją zmniejsza.
Instalacje aluminiowe częściej spotyka się w starszym budownictwie, gdzie kiedyś stosowano aluminium ze względu na koszty. We współczesnych instalacjach mieszkaniowych standardem są rozwiązania oparte o miedź. Przy modernizacji ważna jest ocena stanu połączeń i zabezpieczeń.
Obciążalność zależy m.in. od przekroju żyły, sposobu ułożenia (np. w ścianie, w rurce, w wiązce), temperatury otoczenia, liczby obciążonych żył, rodzaju izolacji oraz warunków chłodzenia. Dlatego w praktyce korzysta się z tabel/norm doboru przewodów.
Najpierw odczytaj z symbolu to, co kluczowe: materiał żyły i rodzaj żyły (drut/linka). Potem połącz to z fizyką: lepsza przewodność → mniejsza rezystancja → mniejsze nagrzewanie → większa obciążalność. Na końcu wyklucz odpowiedzi o napięciu roboczym.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "W przewodach o tym samym przekroju 1,5 mm2 kluczowy jest materiał żyły."

Źródła:

  • PN-HD 60364-5-52:2011P, Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego – Oprzewodowanie (rozdziały dot. obciążalności prądowej i sposobów ułożenia).
  • Wikipedia: "Electrical resistivity and conductivity" (tabela rezystywności/przewodności miedzi i aluminium), https://en.wikipedia.org/wiki/Electrical_resistivity_and_conductivity - dostęp 2026-02-28
  • Engineering ToolBox: "Resistivity and Conductivity", https://www.engineeringtoolbox.com/resistivity-conductivity-d_418.html - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • PN-HD 60364-5-52 (dobór i montaż przewodów – obciążalność prądowa)
  • Podręczniki do instalacji elektrycznych nN (oznaczenia przewodów, zasady doboru przekrojów)
  • Tablice obciążalności długotrwałej przewodów Cu/Al dla różnych sposobów ułożenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego