KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 25.
Jaki jest koszt zadrukowania 15 000 arkuszy na maszynie drukarskiej o wydajności 5 000 ark./h, przy założeniu, że roboczogodzina kosztuje 300 zł?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby policzyć koszt, najpierw wyznacz czas druku: 15 000 arkuszy przy 5 000 ark./h to 15 000 / 5 000 = 3 h.
Następnie koszt = 3 h × 300 zł/h = 900 zł. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego czasu lub złego działania.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach kosztowych w poligrafii często przyjmuje się uproszczony model: koszt pracy maszyny zależy od czasu jej pracy oraz stawki za 1 roboczogodzinę. W treści podano wydajność 5 000 ark./h oraz łączny nakład 15 000 arkuszy, więc kluczowe jest poprawne przeliczenie czasu.

1) Obliczenie czasu pracy
Wydajność 5 000 ark./h oznacza, że w 1 godzinę powstaje 5 000 zadrukowanych arkuszy. Czas potrzebny na wykonanie nakładu to:

czas = liczba arkuszy / wydajność
czyli: 15 000 / 5 000 = 3 godziny.

2) Przeliczenie czasu na koszt
Roboczogodzina kosztuje 300 zł, więc koszt pracy w czasie 3 godzin wynosi:

koszt = czas × stawka
3 h × 300 zł/h = 900 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "600 zł" odpowiadałoby 2 godzinom pracy (2 × 300), co oznaczałoby nakład 10 000 arkuszy przy tej wydajności albo błędne dzielenie.
  • "1 200 zł" odpowiadałoby 4 godzinom (4 × 300), czyli 20 000 arkuszy przy 5 000 ark./h albo pomyleniu proporcji.
  • "1 500 zł" odpowiadałoby 5 godzinom (5 × 300), co nie wynika z danych i może być skutkiem błędu jednostek lub złego oszacowania czasu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki: ark./h prowadzi do godzin. Dopiero na końcu mnożysz przez zł/h, aby otrzymać zł. To proste sprawdzenie jednostek często eliminuje większość pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czas obliczasz przez podzielenie nakładu przez wydajność: czas = arkusze / (ark./h). Wynik wychodzi w godzinach. Np. 15 000 arkuszy przy 5 000 ark./h daje 3 godziny.
Bo wydajność mówi, ile arkuszy powstaje w 1 godzinę. Gdy znasz liczbę arkuszy do wykonania, dzielenie przez ark./h daje czas w godzinach. Odwrotne dzielenie (5 000/15 000) nie ma sensu jednostkowo.
Roboczogodzina to koszt 1 godziny pracy (np. operatora i/lub maszyny w uproszczeniu). W zadaniach egzaminacyjnych zwykle traktuje się ją jako stawkę godzinową, którą mnoży się przez obliczony czas realizacji.
Najpierw oblicz czas w godzinach, a potem zastosuj wzór: koszt = czas × stawka. Jeśli czas wychodzi ułamkowy (np. 2,5 h), nadal mnożysz przez zł/h, otrzymując koszt w zł.
Nie, jeśli w treści podano wyłącznie koszt roboczogodziny. Wtedy liczysz tylko koszt czasu pracy. Koszty materiałów (papier, toner/tusz) oraz odpady i narzuty trzeba doliczać tylko wtedy, gdy zadanie wprost o to pyta.
Najczęstsze to: pomylenie działań (mnożenie zamiast dzielenia przy wyznaczaniu czasu), zgubienie jednostek (minuty vs godziny) oraz wybór "ładnej" wielokrotności stawki bez sprawdzenia, ile godzin faktycznie wynika z nakładu i wydajności.
Gdy czas pracy jest liczbą całkowitą w godzinach (np. 3 h). Wtedy koszt = 3 × 300 zł. Jeśli czas nie jest całkowity (np. 3,2 h), wynik nie będzie "okrągłą" wielokrotnością i trzeba policzyć z ułamkiem.
Możesz wykonać kontrolę wsteczną: obliczony czas (np. 3 h) pomnóż przez wydajność (5 000 ark./h). Jeśli wyjdzie 15 000 arkuszy, czas jest poprawny. Dopiero potem mnożysz czas przez stawkę, by dostać koszt.
W praktyce bywa, że to wydajność nominalna, a rzeczywista jest niższa z powodu przezbrojeń, przestojów lub kontroli jakości. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się jednak wartość z treści jako obowiązującą do obliczeń.
Ćwicz schemat: 1) czas = nakład / wydajność, 2) koszt = czas × stawka. Zwracaj uwagę na jednostki (ark./h, zł/h) i na to, czy zadanie wymaga doliczenia materiałów, narzutów, odpadu lub czasu przygotowawczo-zakończeniowego.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 80% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Roboczogodzina - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wydajno%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kalkulacji kosztów w poligrafii (czas pracy, stawka godzinowa, narzuty)
  • Zadania z matematyki praktycznej: prędkość/wydajność i czas, proporcje
  • Instrukcje i dokumentacje producentów urządzeń (wydajność nominalna a rzeczywista)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego