KWALIFIKACJA SPL1 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 13.
Jaki jest stopień wykorzystania zasobów produkcyjnych przedsiębiorstwa, jeżeli całkowita zdolność produkcyjna wynosi 50 000 sztuk, a ilość przyjętych zleceń do realizacji jest na poziomie 40 000 sztuk?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stopień wykorzystania zasobów liczy się jako stosunek przyjętych zleceń do całkowitej zdolności produkcyjnej w %. Obliczenie: 40 000 / 50 000 = 0,8, a następnie 0,8 × 100% = 80%. To oznacza, że przedsiębiorstwo wykorzystuje 80% swoich możliwości.

Pełne wyjaśnienie:

Stopień wykorzystania zasobów (zdolności produkcyjnej) pokazuje, jaka część dostępnych możliwości wytwórczych została "zajęta" przez przyjęte do realizacji zlecenia. To typowy wskaźnik obciążenia: zapotrzebowanie (zlecenia) odnosi się do możliwości (zdolności).

Krok 1: ustal dane
Całkowita zdolność produkcyjna: 50 000 szt.
Ilość przyjętych zleceń: 40 000 szt.

Krok 2: policz udział
40 000 / 50 000 = 0,8

Krok 3: zamień na procent
0,8 × 100% = 80%

Wniosek: wykorzystanie zasobów wynosi 80%, czyli 20% zdolności pozostaje niewykorzystane (rezerwa mocy). Taki wynik jest realistyczny, bo zleceń jest mniej niż możliwości, więc wskaźnik musi być mniejszy niż 100%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 25% – to zbyt niska wartość; mogłaby wynikać z błędnej intuicji lub z niepoprawnego działania (np. "na oko" albo po pomyleniu skali), ale nie z prawidłowego ilorazu 40 000/50 000.
  • 100% – oznaczałoby pełne wykorzystanie mocy, czyli zlecenia równe 50 000 szt. Tutaj zleceń jest mniej, więc nie może wyjść 100%.
  • 125% – przekroczenie 100% oznacza przeciążenie (zleceń więcej niż zdolność), co wymagałoby zleceń na poziomie 62 500 szt. lub podobnie większej wartości. Ponieważ 40 000 < 50 000, wynik nie może być większy od 100%.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim policzysz, sprawdź kierunek: jeśli zlecenia < zdolność, to wynik musi być < 100%. To szybki test kontroli błędów (np. 125% od razu odpada).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się wzór: wykorzystanie (%) = (zlecenia / zdolność) × 100%. Najpierw liczysz iloraz (część/całość), a potem zamieniasz go na procent przez mnożenie przez 100. Wynik interpretuje się jako poziom obciążenia zasobów.
Bo 40 000 szt. to zapotrzebowanie (ile chcemy wykonać), a 50 000 szt. to możliwości (ile maksymalnie można wykonać). Wykorzystanie ma pokazać, jaką część możliwości zajmują zlecenia, więc zlecenia są w liczniku.
80% oznacza, że przyjęte do realizacji zlecenia wypełniają 80% dostępnej zdolności produkcyjnej. Pozostaje ok. 20% rezerwy mocy, którą można wykorzystać np. na dodatkowe zamówienia, przezbrojenia, przestoje lub nieplanowane zdarzenia.
Powyżej 100% jest wtedy, gdy liczba zleceń (zapotrzebowanie) przekracza deklarowaną zdolność produkcyjną. W praktyce oznacza to przeciążenie i konieczność działań: nadgodzin, dodatkowej zmiany, outsourcingu albo przesunięcia części zleceń w czasie.
Nie. Wykorzystanie mówi o obciążeniu względem możliwości (plan/zdolność), a wydajność dotyczy tego, jak efektywnie zasoby wytwarzają (np. szt./godz., OEE). Można mieć wysokie wykorzystanie, a jednocześnie niską wydajność, jeśli są straty i przestoje.
Użyj testu kierunku: jeśli zlecenia są mniejsze niż zdolność, wynik musi być mniejszy niż 100%. Jeśli są równe – wyjdzie 100%. Jeśli zlecenia są większe – wynik przekroczy 100%. To pozwala odrzucić oczywiście błędne odpowiedzi.
Najczęściej: odwrócenie ułamka (zdolność/zlecenia), pomylenie działania (różnica zamiast ilorazu), brak mnożenia przez 100% lub zły przecinek, a także wybór "ładnej" odpowiedzi 100% bez sprawdzenia relacji między 40 000 a 50 000.
Jeśli wykorzystanie wynosi 80%, to niewykorzystana część to 100% − 80% = 20%. Można też policzyć ilościowo: 50 000 − 40 000 = 10 000 szt. rezerwy. Oba sposoby opisują to samo zjawisko innymi jednostkami.
Taka informacja wspiera planowanie dostaw i zapasów: gdy obciążenie rośnie, zwykle rośnie też zapotrzebowanie na surowce i miejsce składowania. Przy niższym wykorzystaniu łatwiej planować okna na przyjęcia, kompletację, inwentaryzację i prace porządkowe.
Ćwicz schemat: zidentyfikuj część i całość, zapisz ułamek, a potem przelicz na procent. Trenuj na KPI z logistyki (rotacja, wykorzystanie, odchylenia planu). Zawsze rób szybki test sensowności (<100%, =100%, >100%).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Stopień wykorzystania zasobów liczy się jako stosunek przyjętych zleceń do całkowitej zdolności produkcyjnej w %."

Materiały:

  • Podstawy rachunku procentowego (materiały szkolne/CKE z matematyki praktycznej)
  • Skrypty z planowania produkcji: pojęcia zdolności i obciążenia
  • Materiały z logistyki przedsiębiorstw: wskaźniki wykorzystania zasobów i KPI

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego