KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 10.
Jaki rodzaj kabla przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia przekrój kabla koncentrycznego, co jest zgodne z odpowiedzią na pytanie egzaminacyjne.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "Koncentryczny", bo na przekroju widać żyłę centralną, dielektryk, przewodnik zewnętrzny (ekran) oraz osłonę – elementy ułożone współosiowo. Skrętka ma pary skręconych żył, a światłowód nie ma metalowych przewodników sygnałowych.

Pełne wyjaśnienie:

Kabel koncentryczny (współosiowy) rozpoznaje się po budowie warstwowej z osią wspólną: w środku znajduje się przewodnik wewnętrzny (żyła), wokół niego izolator/dielektryk, następnie przewodnik zewnętrzny pełniący rolę ekranu i drogi powrotnej prądu, a na zewnątrz osłona ochronna. Taki układ zapewnia dobre ekranowanie i stabilną impedancję charakterystyczną, dlatego jest powszechny w torach RF, połączeniach antenowych oraz instalacjach telewizyjnych.

Odpowiedź "Koncentryczny." jest poprawna, ponieważ dokładnie taki zestaw warstw i ich współosiowe ułożenie widać na rysunku: centralny rdzeń, izolacja oraz otaczający ekran.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "Światłowodowy." – światłowód prowadzi światło w rdzeniu szklanym lub plastikowym i ma płaszcz optyczny, a nie metalową żyłę centralną i ekran z przewodnika zewnętrznego. Na przekroju światłowodu nie identyfikuje się typowego ekranu jako przewodnika zewnętrznego.
  • "Skrętkę ekranowaną." – skrętka (także ekranowana) zawiera pary żył skręconych ze sobą; nawet jeśli jest ekran, geometria nie jest współosiowa (nie ma jednej żyły w osi otoczonej cylindrycznym ekranem). Na rysunku nie widać par przewodów, tylko jeden centralny przewodnik.
  • "Skrętka nieekranowaną." – dodatkowo do cechy skrętki (pary skręcone) dochodzi brak ekranu; na rysunku natomiast pokazano przewodnik zewnętrzny pełniący funkcję ekranu, co jest typowe dla kabla koncentrycznego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na przekroju widzisz jedną żyłę w środku i cylindryczny ekran dookoła, to prawie zawsze jest to kabel koncentryczny. Gdy widzisz dwie żyły jako parę (lub kilka par) – to skrętka. Gdy brak metalowych przewodników sygnałowych – rozważ światłowód.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kabel koncentryczny ma budowę współosiową: żyła centralna, wokół niej dielektryk, potem przewodnik zewnętrzny (ekran) i na końcu osłona. Na przekroju wygląda jak kilka cylindrycznych warstw ułożonych jedna na drugiej.
Najczęściej są to: przewodnik wewnętrzny (rdzeń sygnału), izolator (dielektryk), przewodnik zewnętrzny w postaci oplotu/folii (ekran i powrót prądu) oraz osłona zewnętrzna chroniąca mechanicznie.
Ekran (przewodnik zewnętrzny) ogranicza wpływ zakłóceń elektromagnetycznych z otoczenia i zmniejsza emisję sygnału na zewnątrz. Dodatkowo tworzy przewidywalną geometrię toru, co pomaga utrzymać stałą impedancję charakterystyczną w kablu.
UTP to skrętka nieekranowana, a STP (lub odmiany FTP/SFTP) ma dodatkowy ekran w postaci folii/oplotu. W obu przypadkach sygnał biegnie parami skręconych żył; ekran w STP poprawia odporność na zakłócenia, ale nie zmienia skrętkowej geometrii.
Oba typy mogą mieć ekran, ale różnią się konstrukcją. Koncentryk ma jedną żyłę centralną i cylindryczny ekran dookoła (wspólna oś). Skrętka ekranowana ma pary skręconych żył; ekran jest dodatkiem, a nie głównym "przewodnikiem zewnętrznym" toru.
Najmocniejszą wskazówką jest układ współosiowy warstw: centralny przewodnik, izolacja oraz dookoła niego przewodnik zewnętrzny (ekran) i osłona. Jeśli nie widać par przewodów skręconych ze sobą, to nie jest skrętka.
Stosuje się go m.in. w połączeniach antenowych RTV/SAT, w torach radiowych (RF), w niektórych instalacjach pomiarowych oraz wszędzie tam, gdzie ważna jest odporność na zakłócenia i kontrola parametrów toru. To częsty wybór w pracach elektronika-montażysty.
Może mieć warstwy (płaszcz, powłoka), ale nie ma metalowej żyły sygnałowej i ekranu jako przewodnika zewnętrznego. W światłowodzie kluczowy jest rdzeń optyczny i płaszcz optyczny, a nie przewodniki prądowe. To podstawowa różnica w identyfikacji.
Najczęstsze są: mylenie koncentryka ze skrętką STP "bo też ma ekran", ignorowanie faktu, że skrętka ma pary żył, oraz sugerowanie się samą osłoną kabla. Warto zawsze szukać centralnej żyły i otaczającego ekranu.
Ćwicz rozpoznawanie przekrojów i opisów: koncentryk (żyła+dielektryk+ekran), skrętka (pary skręcone, czasem ekran), światłowód (rdzeń optyczny). Pomaga też znajomość typowych zastosowań: RTV/SAT dla koncentryka, LAN dla skrętki, transmisja optyczna dla światłowodu.
info

Statystycznie 70% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Poprawna jest odpowiedź "Koncentryczny", bo na przekroju widać żyłę centralną, dielektryk, przewodnik zewnętrzny (ekran) oraz osłonę – elementy ułożone współosiowo."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Kabel koncentryczny" – opis budowy i zastosowań, https://pl.wikipedia.org/wiki/Kabel_koncentryczny (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), "Skrętka" – cechy konstrukcyjne skrętki ekranowanej i nieekranowanej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Skr%C4%99tka (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), "Światłowód" – podstawy budowy i zasady działania, https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awiat%C5%82ow%C3%B3d (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do podstaw telekomunikacji/torów transmisyjnych (rozdziały o liniach koncentrycznych i skrętkach)
  • Katalogi producentów przewodów (opisy budowy RG-58/RG-59/RG-6 oraz UTP/STP)
  • Instrukcje montażu złączy F/BNC oraz materiały dydaktyczne o ekranowaniu EMI

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego