Łożysko stożkowe identyfikuje się przede wszystkim po kształcie elementów tocznych. Zamiast cylindrycznych wałeczków lub kulek ma ono wałeczki w kształcie ściętych stożków, zwykle ustawione pod kątem względem osi łożyska. Taka geometria powoduje, że łożysko może przenosić obciążenia promieniowe i osiowe jednocześnie, co jest częstym wymaganiem w węzłach napędowych, przekładniach i zespołach kół.
Na ilustracji widoczne są stożkowe wałeczki (zwężające się ku jednej stronie) umieszczone w koszyku, a także charakterystyczna cecha konstrukcyjna: rozłączność, czyli możliwość oddzielenia pierścienia zewnętrznego od zespołu wewnętrznego. To typowy układ dla łożysk stożkowych i ważna wskazówka podczas serwisu oraz montażu.
Dlaczego pozostałe typy nie pasują?
- "Walcowe" – mają wałeczki o stałej średnicy (cylindryczne), zwykle równoległe do osi i bez stożkowego zwężenia; są kojarzone głównie z przenoszeniem obciążeń promieniowych.
- "Igiełkowe" – także wykorzystują wałeczki, ale bardzo smukłe (mała średnica, duża długość). Na zdjęciu elementy toczne są wyraźnie masywniejsze i stożkowe, a nie "igiełkowe".
- "Baryłkowe" – elementy toczne mają profil wypukły (baryłkowaty), co sprzyja kompensacji niewspółosiowości. W łożysku stożkowym profil jest stożkowy, o stałym kącie tworzącym, a nie wypukły.
W praktyce mechatronika poprawne rozpoznanie łożyska wpływa na dobór części zamiennych, sposób montażu oraz ustawienie luzu. Dla łożysk stożkowych często spotyka się montaż parami (układ "X" lub "O"), aby przenosić obciążenia osiowe w obu kierunkach.
