Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2022 (test 2)



PYTANIE NR 1.
Wskaż prawidłowe przyporządkowanie cyfr wskazujących części sprzęgła kłowego do ich nazw.
Ilustracja przedstawia części sprzęgła kłowego, które jest używane w kontekście kwalifikacji zawodowych związanych z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawne jest "Przyporządkowanie 1.", bo zgodnie z oznaczeniami na rysunku sprzęgła: 1 to piasta z kłami, 2 to kołnierz przykręcany, 3 to wkładka elastyczna (gwiazda), 4 i 5 to pierścienie osadcze, a 6 to podkładka zabezpieczająca z noskiem. Inne przyporządkowania mieszają te elementy.

Pełne wyjaśnienie:

W sprzęgle kłowym z wkładką elastyczną dwa człony (piasta i kołnierz) przenoszą moment przez zazębienie kłów z elementem elastycznym. Na rysunku technicznym kluczowe jest rozpoznanie funkcji i kształtu części, a nie tylko ich położenia.

Odpowiedź "Przyporządkowanie 1." jest poprawna, ponieważ odpowiada typowej budowie takiego sprzęgła:

  • Piasta sprzęgła to element osadzany na wale (zwykle z otworem pod wał i kłami) – na rysunku oznaczony numerem 1.
  • Kołnierz przykręcany ma kły oraz otwory montażowe/połączeniowe – na rysunku oznaczony numerem 2.
  • Wkładka elastyczna (często wieniec "gwiazda" z gumy lub poliuretanu) pracuje pomiędzy kłami i tłumi drgania oraz kompensuje niewspółosiowość – na rysunku oznaczona numerem 3.
  • Pierścienie osadcze są elementami sprężystymi zabezpieczającymi przed przemieszczeniem osiowym; w zestawie mogą wystąpić dwa takie elementy – na rysunku oznaczone numerami 4 i 5.
  • Podkładka zabezpieczająca (np. z noskiem) zapobiega samoodkręcaniu/obracaniu elementu mocującego – na rysunku oznaczona numerem 6.

Pozostałe przyporządkowania są błędne, bo zwykle wynikają z typowych pomyłek: zamiany piasty z kołnierzem (oba mają kły), potraktowania wkładki elastycznej jako elementu metalowego lub nieprawidłowego rozróżnienia pierścieni osadczych i podkładki zabezpieczającej. W praktyce montażowej taka pomyłka może skutkować brakiem zabezpieczenia osiowego, większymi drganiami lub szybkim zużyciem wkładki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest sprzęgło kłowe z wkładką elastyczną?
To sprzęgło, w którym moment obrotowy jest przenoszony przez zazębienie kłów dwóch członów, a między nimi pracuje wkładka elastyczna. Wkładka tłumi drgania i pozwala kompensować niewspółosiowość wałów, co jest częste w praktycznych układach napędowych.
Jak rozpoznać na rysunku piastę sprzęgła?
Piasta to część osadzana bezpośrednio na wale: zwykle ma otwór pod wał, ewentualnie rowek wpustowy i kły na obwodzie. Na rysunkach złożeniowych piasta jest "wewnętrznym" członem sprzęgła, który przenosi moment z wału na wkładkę.
Jak odróżnić kołnierz przykręcany od piasty w sprzęgle kłowym?
Kołnierz przykręcany często ma widoczne otwory na śruby lub cechy połączenia kołnierzowego oraz kły współpracujące z wkładką. Piasta natomiast jest nastawiona na osadzenie na wale. Najpewniejsza metoda to analiza funkcji: kołnierz służy do przykręcenia/połączenia, piasta do osadzenia.
Dlaczego wkładka elastyczna jest elementem zużywalnym?
Wkładka elastyczna pracuje cyklicznie pod obciążeniem, ściskaniem i ścinaniem, a dodatkowo "zbiera" drgania i kompensuje niewspółosiowość. To powoduje starzenie materiału (guma/poliuretan), pękanie lub wykruszanie. Dlatego w serwisie często wymienia się wkładkę, a nie całe sprzęgło.
Co robią pierścienie osadcze w sprzęgle?
Pierścienie osadcze pełnią funkcję zabezpieczenia przed przemieszczeniem osiowym elementów na wale lub w gnieździe. Są sprężyste i osadzane w rowku, dzięki czemu blokują przesuw. Na rysunku mogą występować dwa pierścienie, co bywa mylące, ale jest spotykane w konstrukcjach z dwiema stronami zabezpieczenia.
Jak rozpoznać podkładkę zabezpieczającą na rysunku?
Podkładka zabezpieczająca bywa pokazana jako cienki element z charakterystycznym "noskiem" lub wycięciem, które blokuje obrót (np. po zagięciu lub zazębieniu z rowkiem). Jej rola to zapobieganie luzowaniu się połączeń. Nie należy jej mylić z pierścieniem osadczym, który pracuje w rowku i ma inną geometrię.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy identyfikacji części sprzęgła?
Najczęściej myli się piastę z kołnierzem, bo oba elementy mają kły i podobny obrys. Drugi typowy błąd to uznanie pierścieni osadczych za podkładki lub odwrotnie, bo są "drobne" na rysunku. Pomaga sprawdzanie cech: otwory śrubowe, rowki pod pierścienie oraz kształt wkładki elastycznej.
Kiedy stosuje się sprzęgło z wkładką elastyczną w mechatronice?
Stosuje się je, gdy trzeba przenieść moment, a jednocześnie ograniczyć drgania i skutki niewspółosiowości, np. w napędach z silnikami elektrycznymi, przekładniami, pompami czy przenośnikami. To rozwiązanie ułatwia montaż i poprawia kulturę pracy układu, szczególnie przy zmiennych obciążeniach.
Czy brak wkładki elastycznej wpływa na działanie napędu?
Tak. Bez wkładki elastycznej sprzęgło nie spełnia swojej funkcji tłumienia i kompensacji, a przenoszenie momentu może być niestabilne lub niemożliwe (zależnie od konstrukcji). Skutkiem są większe drgania, hałas, udary oraz szybsze zużycie łożysk i elementów współpracujących.
Jak przygotować się do zadań z przyporządkowaniem części na rysunku?
Ćwicz czytanie rysunków złożeniowych i rozstrzelonych: szukaj cech funkcjonalnych (otwory, rowki, kły, elementy sprężyste). Ucz się typowych nazw: piasta, kołnierz, wkładka, pierścień osadczy, podkładka. Na egzaminie sprawdzaj, czy w przyporządkowaniu uwzględniono, że mogą wystąpić dwa pierścienie.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Inne przyporządkowania mieszają te elementy."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw konstrukcji maszyn (dział: sprzęgła i połączenia wałów)
  • Katalogi producentów sprzęgieł kłowych z opisem elementów (piasta/kołnierz/wkładka)
  • Materiały dydaktyczne z czytania rysunku technicznego maszynowego (rzuty, widok rozstrzelony)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego