Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM3 - WRZESIEŃ 2014



PYTANIE NR 1.
Przekładnia przedstawiona na rysunku składa się
Ilustracja przedstawia przekładnię ślimakową, składającą się z dwóch głównych elementów: ślimaka i ślimacznicy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekładnia ślimakowa składa się z dwóch współpracujących elementów: ślimaka (uzębionego "wałka") oraz ślimacznicy (koła współpracującego ze ślimakiem). Zębatka, wieniec zębaty ani koło koronowe dotyczą innych rozwiązań uzębienia i nie tworzą typowej pary ślimakowej.

Pełne wyjaśnienie:

Na rysunku rozpoznawany jest typ przekładni ślimakowej. Jest to przekładnia, w której ruch i moment są przenoszone między elementem przypominającym śrubę a kołem o uzębieniu dopasowanym do tego elementu.

Poprawna para elementów to:

  • ślimak – element napędzający, zwykle w formie wałka z uzębieniem śrubowym,
  • ślimacznica – koło (element napędzany) współpracujące bezpośrednio ze ślimakiem.

Dlatego odpowiedź "ze ślimaka i ślimacznicy" jest właściwa: opisuje standardowy zestaw części składowych przekładni ślimakowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "ze ślimaka i zębatki" – zębatka jest elementem przekładni zębatej listwowej (współpracuje z kołem zębatym), a nie typowym elementem pary ślimakowej.
  • "z wieńca zębatego i ślimaka" – wieniec zębaty to ogólne określenie części koła zębatego z uzębieniem (np. w kołach zębatych lub niektórych konstrukcjach planetarnych). W przekładni ślimakowej elementem współpracującym ze ślimakiem jest ślimacznica, a nie "wieniec" jako nazwa elementu współpracującego.
  • "z koła koronowego i ślimaka" – koło koronowe (o specyficznym układzie uzębienia) nie jest standardowym określeniem koła w przekładni ślimakowej; w tej przekładni właściwą nazwą współpracującego koła jest ślimacznica.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą regułę: jeśli na rysunku widać "śrubę" napędową współpracującą z kołem, to najczęściej jest to para ślimak–ślimacznica.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest przekładnia ślimakowa?
Przekładnia ślimakowa to przekładnia, w której ślimak (jak śruba) napędza ślimacznicę (koło). Służy głównie do uzyskania dużej redukcji prędkości i zwiększenia momentu w kompaktowej budowie.
Jakie elementy tworzą parę ślimakową w przekładni?
Parę ślimakową tworzą zawsze: ślimak oraz ślimacznica. To nazwy odpowiadające konkretnemu typowi współpracy uzębienia; inne elementy (np. zębatka) należą do innych rodzajów przekładni.
Dlaczego w przekładni ślimakowej nie ma zębatki?
Zębatka jest listwą zębatą współpracującą z kołem zębatym (mechanizm listwowo-zębaty). W przekładni ślimakowej współpraca zachodzi między ślimakiem a kołem o specjalnym kształcie uzębienia, czyli ślimacznicą.
Jak rozpoznać ślimak na rysunku technicznym lub poglądowym?
Ślimak zwykle wygląda jak wałek ze skośnymi zwojami przypominającymi gwint. Jeśli taki element współpracuje z kołem ustawionym pod kątem (często prostopadle do osi ślimaka), to jest to typowa cecha przekładni ślimakowej.
Czym różni się ślimacznica od zwykłego koła zębatego?
Ślimacznica ma uzębienie dopasowane do współpracy ze ślimakiem (kontakt ślizgowy i charakterystyczna geometria). Zwykłe koło zębate jest projektowane do współpracy z innym kołem zębatym, a nie z elementem "śrubowym".
Kiedy stosuje się przekładnię ślimakową w mechatronice?
Stosuje się ją, gdy potrzeba dużej redukcji obrotów, kompaktowej konstrukcji oraz stabilnego przeniesienia momentu, np. w napędach podajników, pozycjonerów, mechanizmach regulacji i wybranych napędach maszyn, gdzie liczy się duży moment na wyjściu.
Dlaczego przekładnia ślimakowa może mieć mniejszą sprawność?
W przekładni ślimakowej występuje znaczny udział tarcia ślizgowego między ślimakiem a ślimacznicą. To powoduje straty energii w postaci ciepła, dlatego ważne są właściwe materiały, smarowanie oraz dobór warunków pracy.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy nazywaniu elementów przekładni?
Częsty błąd to używanie ogólnych nazw typu "wieniec zębaty" zamiast właściwej nazwy elementu współpracującego ze ślimakiem, czyli "ślimacznica". Drugi błąd to mylenie zębatki (listwy) z kołem zębatym lub elementami przekładni ślimakowej.
Czy koło koronowe jest tym samym co ślimacznica?
Nie. Ślimacznica to element charakterystyczny dla przekładni ślimakowej i jest projektowana do współpracy ze ślimakiem. Koło koronowe to inny typ koła zębatego (w zależności od kontekstu konstrukcyjnego), więc nie należy tych pojęć utożsamiać.
Jak przygotować się do pytań z rozpoznawania przekładni na egzaminie?
Warto ćwiczyć na rysunkach: rozpoznawanie osi elementów, kształtu uzębienia i typowych par (koło–koło, koło–zębatka, ślimak–ślimacznica). Pomaga też nauka słownictwa części maszyn oraz krótkie fiszki: nazwa → wygląd → zastosowanie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Przekładnia ślimakowa składa się z dwóch współpracujących elementów: ślimaka (uzębionego "wałka") oraz ślimacznicy (koła współpracującego ze ślimakiem)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Przekładnia ślimakowa" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Przek%C5%82adnia_%C5%9Blimakowa (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Ślimak (mechanizm)" — https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Alimak_(mechanizm) (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Ślimacznica" — https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Alimacznica (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw konstrukcji maszyn (dział: przekładnie)
  • Atlas/kompendium rysunku technicznego i elementów maszyn
  • Materiały dydaktyczne z napędów i mechanizmów w mechatronice (przekładnie zębate i ślimakowe)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego