KWALIFIKACJA GIW11 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 21.
Jaki sortyment węgla kamiennego charakteryzuje się uziarnieniem 60-200 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uziarnienie 60–200 mm oznacza grubą frakcję węgla kamiennego. W tradycyjnym nazewnictwie sortymentów handlowych taki zakres odpowiada "kostce". Pozostałe odpowiedzi dotyczą frakcji drobniejszych: "orzech" i "groszek" mają mniejsze ziarna, a "miał" jest najdrobniejszy.

Pełne wyjaśnienie:

Uziarnienie to zakres wymiarów ziaren (kawałków) paliwa stałego po sortowaniu/klasyfikacji, najczęściej uzyskiwany na przesiewaczach (sita o określonych oczkach) oraz w razie potrzeby po kruszeniu. W praktyce zakładów przeróbczych i w obrocie handlowym funkcjonują nazwy sortymentów, które odpowiadają określonym przedziałom ziarnowym.

Zakres 60–200 mm oznacza frakcję wyraźnie grubą. Dla takiego uziarnienia właściwą nazwą sortymentu jest "kostka" – jest to węgiel kawałkowy, przeznaczony tam, gdzie wymagane są duże bryły i mniejszy udział drobnicy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Orzech" to sortyment o uziarnieniu mniejszym niż kostka. W zadaniu podano bardzo szeroki i wysoki przedział do 200 mm, co wykracza poza typowe rozumienie "orzecha".
  • "Groszek" dotyczy frakcji jeszcze drobniejszej, kojarzonej z paliwem do określonych typów kotłów/podajników; wartości 60–200 mm są dla niego zbyt duże.
  • "Miał" oznacza frakcję najdrobniejszą (drobnoziarnistą), a więc jest logicznie sprzeczny z zakresem obejmującym bryły do 200 mm.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zakresie pojawia się górna granica rzędu setek milimetrów, prawie zawsze chodzi o sortyment węglowy kawałkowy (gruby), a nie drobne frakcje. Warto uczyć się nazw łącznie z orientacyjną "skalą" ziaren: miał < groszek < orzech < kostka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uziarnienie to zakres wielkości ziaren (kawałków) węgla, zwykle podany w milimetrach jako przedział, np. 60–200 mm. Określa się je po klasyfikacji na sitach i służy do przypisania węgla do sortymentu handlowego oraz doboru zastosowania (np. rodzaj paleniska).
Warto patrzeć na rzędy wielkości: gdy górna granica wynosi kilkadziesiąt lub kilkaset milimetrów, oznacza to węgiel kawałkowy (duże bryły). Drobne sortymenty mają zwykle znacznie mniejsze wartości graniczne, dlatego 60–200 mm wskazuje na frakcję grubą.
"Kostka" w tradycyjnym nazewnictwie oznacza węgiel o dużych kawałkach. Przedział 60–200 mm obejmuje właśnie takie bryły, więc odpowiada cechom sortymentu grubego. Pozostałe nazwy (orzech, groszek, miał) odnoszą się do frakcji coraz drobniejszych.
Najczęściej myli się "kostkę" z "orzechem", bo oba dotyczą większych kawałków. Częsty błąd to też wybór "groszku" na zasadzie skojarzenia z ogrzewaniem, mimo że jest to frakcja drobniejsza. "Miał" bywa wybierany automatycznie, chociaż oznacza najdrobniejsze uziarnienie.
Przesiewanie rozdziela urobek na frakcje według wielkości ziaren, wykorzystując sita o określonych oczkach. Dzięki temu można oddzielić frakcję grubą (np. 60–200 mm) od drobnicy. Odpowiedni dobór sit i konfiguracji przesiewacza jest kluczowy, aby sortyment spełniał wymagania jakościowe.
Nie zawsze. W praktyce mogą występować różnice w klasyfikacjach stosowanych przez zakłady i sprzedawców (np. nazewnictwo, tolerancje, podziały). Na egzaminie zwykle obowiązuje klasyczny podział dydaktyczny, dlatego warto uczyć się standardowych przypisań nazw do przedziałów.
Za wydzielenie takiej frakcji odpowiadają przede wszystkim przesiewacze (klasyfikacja na sitach). Gdy w urobku jest nadmiar nadziarna, stosuje się też kruszarki, aby zmniejszyć rozmiar brył przed ponowną klasyfikacją. Całość pracuje w układzie przeróbczym z przenośnikami.
Frakcję grubą wybiera się wtedy, gdy wymagane są duże kawałki i mniejszy udział pyłu, np. w niektórych zastosowaniach opałowych, magazynowaniu lub przy wymaganiach klienta co do sortymentu kawałkowego. Kluczowe jest jednak zawsze dopasowanie do konkretnego urządzenia spalającego.
Pomaga prosta reguła "od dużego do małego": kostka (największe bryły) → orzechgroszekmiał (najdrobniejszy). Na egzaminie najpierw porównaj skrajne wartości uziarnienia: jeśli są wysokie, kieruj się w stronę frakcji grubych.
Zwykle nie. Takie pytania najczęściej sprawdzają rozpoznanie nazwy sortymentu na podstawie podanego przedziału w mm. Obliczenia mogą pojawić się w zadaniach o uzysku, wilgotności czy bilansie masowym, ale nie są typowe dla prostego przyporządkowania uziarnienia do nazwy.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Uziarnienie 60–200 mm oznacza grubą frakcję węgla kamiennego."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z działu: klasyfikacja ziarnowa i sortymenty węgla
  • Instrukcje stanowiskowe/DTR przesiewaczy i układów klasyfikacji (w części dot. doboru sit i frakcji)
  • Podręczniki do przeróbki mechanicznej kopalin (rozdziały: klasyfikacja, przesiewanie, sortowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego