KWALIFIKACJA MOT5 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 13.
Jaki wpływ na natężenie prądu w obwodzie ma podwajanie napięcia przy stałym oporze?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy stałym oporze R obowiązuje prawo Ohma: I = U/R. Jeśli napięcie U zwiększymy dwukrotnie, a R pozostaje bez zmian, to iloraz U/R także rośnie dwukrotnie. Dlatego natężenie prądu w obwodzie podwaja się. W praktyce oznacza to większy pobór prądu przez odbiornik, np. żarówkę, i większe obciążenie instalacji.

Pełne wyjaśnienie:

W obwodach elektrycznych (w modelu idealnym) zależność między napięciem, natężeniem prądu i oporem opisuje prawo Ohma: I = U/R.

Jeżeli w zadaniu podano warunek stałego oporu, oznacza to, że rezystancja elementu nie zmienia się podczas analizy. Wtedy natężenie prądu jest wprost proporcjonalne do napięcia: gdy napięcie rośnie, prąd rośnie w tym samym stosunku.

Podwojenie napięcia oznacza, że nowa wartość wynosi 2·U. Po podstawieniu do wzoru otrzymujemy: I' = (2·U)/R = 2·(U/R) = 2·I. Zatem prąd po zmianie jest dwa razy większy niż wcześniej.

Dlatego odpowiedź "Natężenie prądu podwaja się" jest poprawna.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo:

  • "Natężenie prądu pozostaje bez zmian" przeczy zależności I = U/R przy stałym R (brak zmiany byłby możliwy tylko przy jednoczesnej zmianie R).
  • "Natężenie prądu jest dzielone przez dwa" odpowiadałoby sytuacji odwrotnej: gdy napięcie zmniejsza się dwukrotnie (albo gdy opór rośnie dwukrotnie przy stałym napięciu).
  • "Natężenie prądu zależy od innych czynników" jest zbyt ogólne w kontekście pytania. W praktyce elementy mogą zmieniać opór (np. temperatura żarnika), ale w tym zadaniu warunek "stały opór" jednoznacznie ustala zależność.

W motoryzacji ta relacja pomaga rozumieć, czemu podwyższone napięcie w instalacji może zwiększać pobór prądu przez odbiorniki i obciążać przewody oraz bezpieczniki (w granicach uproszczeń modelu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prawo Ohma opisuje zależność między napięciem, prądem i oporem w obwodzie: I = U/R. Oznacza to, że natężenie prądu rośnie wraz z napięciem i maleje wraz ze wzrostem oporu, o ile analizujemy element o stałej rezystancji.
Gdy opór jest stały, prąd jest wprost proporcjonalny do napięcia. Podwojenie napięcia powoduje podwojenie prądu, bo z I = U/R wynika, że po zmianie I' = (2U)/R = 2I.
Warunek "stały opór" eliminuje sytuacje, w których rezystancja zmienia się np. z temperaturą elementu. Dzięki temu zależność jest jednoznaczna: zmiana napięcia o dany mnożnik powoduje taką samą zmianę prądu. Bez tego warunku odpowiedź mogłaby być mniej pewna.
Nie zawsze. Opór przewodów, złączy i odbiorników może się zmieniać przez temperaturę, korozję, utlenienie styków czy uszkodzenia. Jednak w zadaniach egzaminacyjnych często przyjmuje się model stałej rezystancji, aby sprawdzić podstawową zależność z prawa Ohma.
Najczęstsze pomyłki to: ignorowanie warunku stałego oporu, mylenie napięcia z natężeniem, odwracanie proporcji (np. uznanie, że większe napięcie daje mniejszy prąd) oraz wybieranie odpowiedzi "zależy", mimo że dane w zadaniu w pełni określają wynik.
Zapamiętaj regułę: przy stałym R prąd zmienia się tak samo jak napięcie. Jeśli napięcie rośnie 2 razy, prąd rośnie 2 razy; jeśli napięcie spada 3 razy, prąd spada 3 razy. To bezpośrednio wynika z relacji I = U/R.
W uproszczeniu, gdy opór odbiornika jest stały, podwojenie napięcia podwaja prąd. A to może zbliżyć prąd do wartości zadziałania bezpiecznika lub ją przekroczyć. W praktyce zależy to też od charakterystyki odbiornika, ale zasada I = U/R jest punktem wyjścia.
Może być poprawna tylko wtedy, gdy w treści nie ma warunku stałego oporu albo gdy analizujesz element nieliniowy (np. diodę) czy sytuację z wyraźną zmianą rezystancji. W tym typie pytania, przy stałym oporze, zależność jest jednoznaczna i nie wymaga dodatkowych czynników.
Przy dużym prądzie nawet mała rezystancja połączenia (np. zaśniedziały styk) powoduje spadek napięcia, bo U = I·R. Dlatego pomiary spadków napięć pod obciążeniem są użyteczne w diagnostyce instalacji: im większy prąd, tym wyraźniej widać problematyczne miejsca.
Najczęściej używa się multimetru: w trybie woltomierza do pomiaru napięcia (równolegle), a w trybie amperomierza lub cęgów prądowych do pomiaru prądu. Poprawne podłączenie jest kluczowe, bo błędny pomiar prądu może spowodować przepalenie bezpiecznika w mierniku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 71% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Przy stałym oporze R obowiązuje prawo Ohma: I = U/r. Jeśli napięcie U zwiększymy dwukrotnie, a R pozostaje bez zmian, to iloraz U/R także rośnie dwukrotnie."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Prawo Ohma" https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma - dostęp 2026-02-28
  • Khan Academy: "Ohm's law" (zależność I=V/R) https://www.khanacademy.org/science/electrical-engineering/ee-circuit-analysis-topic/ee-resistor-circuits/a/ee-ohms-law - dostęp 2026-02-28
  • All About Circuits: "Ohm's Law" https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-2/ohms-law/ - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręcznik/rozdział o prawie Ohma i podstawach obwodów DC
  • Zadania maturalne/techniczne z prawa Ohma (proste proporcje)
  • Materiały szkolne z elektrotechniki pojazdowej: instalacja 12 V/24 V i podstawowe obwody odbiorników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego