KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 39.
Jakie będą roczne koszty poniesione na paliwo i smary do kombajnu zbożowego, który w ciągu roku ma zebrać zboże z powierzchni 300 ha? Wydajność kombajnu wynosi 1,5 ha/h, jednostkowe zużycie paliwa 10 litrów na godzinę, a cena paliwa to 4 zł za litr. Koszty olejów stanowią 10% kosztów paliwa.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Powierzchnia 300 ha przy wydajności 1,5 ha/h daje czas pracy 300/1,5 = 200 h.
Zużycie paliwa: 200 h × 10 l/h = 2000 l, koszt paliwa: 2000 l × 4 zł/l = 8000 zł.
Koszty olejów to 10% kosztów paliwa: 800 zł, więc razem 8000 + 800 = 8800 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Najpierw trzeba obliczyć, ile godzin kombajn będzie pracował, aby zebrać zboże z 300 ha. Wydajność 1,5 ha/h oznacza, że w 1 godzinę kombajn kosi 1,5 ha. Zatem czas pracy wynosi:

czas = powierzchnia / wydajność = 300 ha / 1,5 ha/h = 200 h.

Następnie liczymy ilość spalonego paliwa. Skoro jednostkowe zużycie paliwa wynosi 10 litrów na godzinę, to w 200 godzin:

zużycie paliwa = 200 h × 10 l/h = 2000 l.

Znając cenę paliwa 4 zł/l, wyliczamy koszt paliwa:

koszt paliwa = 2000 l × 4 zł/l = 8000 zł.

W zadaniu podano, że koszty olejów (smarów) stanowią 10% kosztów paliwa, więc:

koszt olejów = 10% × 8000 zł = 0,10 × 8000 zł = 800 zł.

Roczny koszt paliwa i smarów to suma tych dwóch pozycji:

8000 zł + 800 zł = 8800 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Wartość 8000 zł powstaje, gdy policzy się tylko paliwo i pominie doliczenie 10% na oleje. Wynik 8400 zł może wynikać z błędnego przyjęcia 5% zamiast 10% lub z nieprawidłowego mnożenia w kroku procentowym. Z kolei 9000 zł najczęściej jest efektem nieuzasadnionego zaokrąglenia albo dodania stałej kwoty "na zapas" zamiast policzenia dokładnych 10% od kosztu paliwa.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym kroku (ha/h, h, l/h, l, zł/l), bo to szybko ujawnia, czy wykonujesz poprawne działanie (dzielenie vs. mnożenie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czas pracy liczysz przez podzielenie powierzchni przez wydajność: 300 ha / 1,5 ha/h = 200 h. Wydajność w ha/h mówi, ile hektarów robi maszyna w godzinę, więc aby dostać godziny, musisz "odwrócić" działanie dzieleniem.
Bo szukasz czasu. Jednostki to podpowiadają: ha ÷ (ha/h) = h. Gdybyś mnożył, dostałbyś ha²/h, co nie ma sensu. Taka kontrola jednostek pomaga szybko wykryć błędne działanie w zadaniach z wydajnością.
To informacja, że w każdej godzinie pracy silnik zużywa średnio 10 litrów paliwa. Żeby policzyć całkowite zużycie, mnożysz czas pracy przez 10 l/h. Dopiero potem przeliczasz litry na złotówki przez cenę paliwa w zł/l.
Koszt paliwa to proste mnożenie: liczba litrów × cena za litr. Jeśli wyjdzie 2000 l, to 2000 × 4 zł/l = 8000 zł. Zwróć uwagę, że litry się "skracają" i zostają złote.
Najpierw liczysz koszt paliwa, a potem wyznaczasz 10% tej kwoty: 0,10 × koszt paliwa. Następnie dodajesz to do kosztu paliwa. To ważne: 10% dotyczy kosztu (zł), a nie liczby litrów ani czasu pracy.
Nie zawsze. Czasem przyjmuje się wskaźniki procentowe dla uproszczonej kalkulacji, ale w praktyce można liczyć smary na podstawie rzeczywistych wymian i zużycia (np. litry oleju silnikowego, przekładniowego). Na egzaminie stosuj dokładnie metodę podaną w treści zadania.
Najczęstsze potknięcia to: pomylenie dzielenia z mnożeniem przy wyznaczaniu czasu, policzenie tylko kosztu paliwa bez 10% olejów, oraz naliczenie 10% od litrów zamiast od złotówek. Pomaga zapis kroków z jednostkami i sprawdzenie sensu wyniku.
Tylko jeśli zadanie to wyraźnie podaje. W tym typie zadania zwykle zakłada się, że podane zużycie l/h i wydajność ha/h dotyczą pracy roboczej, a inne czasy są pomijane. Na egzaminie nie dopisuj dodatkowych założeń, których nie ma w treści.
Możesz wykonać szybki "test zdrowego rozsądku": 300 ha przy 1,5 ha/h to ok. 200 h pracy. Zużycie 10 l/h daje 2000 l. Przy 4 zł/l to 8000 zł, a z olejami 10% ok. 8800 zł. Jeśli wychodzą dziesiątki tysięcy, zwykle jest błąd w czasie lub jednostkach.
Dzielisz koszt roczny przez powierzchnię: 8800 zł / 300 ha ≈ 29,33 zł/ha. To przydatne w praktyce do porównywania maszyn i wariantów pracy. Uwaga: to tylko paliwo i smary, bez amortyzacji, napraw i wynagrodzeń.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu eksploatacji maszyn rolniczych (kalkulacja kosztów użytkowania)
  • Zadania rachunkowe z przeliczaniem wydajności, czasu pracy i zużycia paliwa
  • Instrukcje obsługi/DTR maszyn rolniczych (pojęcia zużycia paliwa, materiałów eksploatacyjnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego