KWALIFIKACJA BUD20 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 6.
Jakie będzie roczne zapotrzebowanie na wodę dla budynku mieszkalnego przy zapotrzebowaniu wynoszącym 0,9 m3/d?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapotrzebowanie roczne oblicza się przez przeliczenie wartości dobowej na liczbę dni w roku: 0,9 m3/d × 365 d/rok = 328,5 m3/rok. Jednostka "/d" skraca się z "d", więc wynik pozostaje w m3/rok.

Pełne wyjaśnienie:

Podane zapotrzebowanie 0,9 m3/d oznacza, że w ciągu jednej doby budynek zużywa (lub potrzebuje) średnio 0,9 m3 wody. Aby uzyskać zapotrzebowanie roczne, trzeba przeliczyć wartość dobową na rok, czyli pomnożyć przez liczbę dób w roku.

W typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się 365 dni w roku (rok nieprzestępny), o ile treść nie podaje inaczej. Wtedy:

0,9 m3/d × 365 d/rok = 328,5 m3/rok

Zwróć uwagę na jednostki: zapis m3/d pomnożony przez d/rok powoduje skrócenie "d" (doba), a pozostaje m3/rok. To prosty test kontroli poprawności obliczeń.

Dlaczego pozostałe wartości są niepoprawne?

  • 405,6 m3/rok sugeruje użycie niewłaściwego przelicznika lub błąd w mnożeniu (np. potraktowanie 0,9 jak większej liczby albo zastosowanie dodatkowego współczynnika, którego nie ma w treści).
  • 365,0 m3/rok to typowy efekt kotwiczenia na liczbie dni w roku: ktoś "widzi" 365 i przepisuje ją jako wynik, pomijając mnożenie przez 0,9.
  • 10,80 m3/rok pasuje do innego przeliczenia (np. na krótki okres) albo do błędu w pracy z przecinkiem dziesiętnym; nie wynika z 365 dni.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach "na rok" zawsze wykonaj szybki test sensowności. Skoro dziennie jest niecały 1 m3, to rocznie wynik powinien być nieco poniżej 365 m3. To od razu eliminuje wartości zbyt duże lub zbyt małe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnóż zużycie dobowe przez liczbę dni w roku: Qrok = Qdoba × 365 (o ile zadanie nie każe przyjąć 366). Dla 0,9 m³/d wychodzi 0,9 × 365 = 328,5 m³/rok. Zawsze sprawdź jednostki: "/d" ma zniknąć po mnożeniu przez dni.
W typowych obliczeniach szkolnych i egzaminacyjnych przyjmuje się rok zwykły (365 dni), bo to uproszczenie pozwala porównywać wyniki bez dodatkowych założeń. Jeśli autor chce rok przestępny, zwykle podaje to w treści (366 dni) lub wskazuje konkretny przedział czasu.
m³/d oznacza metry sześcienne na dobę, czyli ile objętości wody przypada na 1 dobę. To wygodny zapis do bilansów wody i ścieków. Przy przeliczaniu na rok mnożysz przez dni, a przy przeliczaniu na godzinę dzielisz przez 24.
Zrób kontrolę "na oko": jeśli dzienne zapotrzebowanie jest mniejsze od 1 m³, to roczne musi być mniejsze od 365 m³. Dla 0,9 m³/d spodziewasz się ok. 0,9 × 365 ≈ 328,5 m³/rok. Taka kontrola wyłapuje błędy w przecinku i w jednostkach.
Można, ale tylko gdy znasz założenie miesięczne. Bez danych o liczbie dni w miesiącach łatwo o błąd. Najpewniejsze jest liczenie w dniach: m³/d × 365. Jeśli masz m³/miesiąc, wtedy liczysz m³/mies. × 12, ale to inna dana wejściowa.
Najczęstsze są: (1) przepisanie 365 jako wyniku bez mnożenia przez wartość dobową, (2) błędne przesunięcie przecinka w 0,9, (3) zgubienie jednostek i pomnożenie przez 24 zamiast przez 365, (4) zaokrąglanie zbyt wcześnie. Pomaga zapis wzoru i kontrola sensowności.
Nie, bo 365,0 m³/rok odpowiadałoby 1,0 m³/d przy 365 dniach. Dla 0,9 m³/d wynik musi być o 10% mniejszy niż 365 m³/rok, czyli 328,5 m³/rok. Ta różnica wynika bezpośrednio z mnożenia przez 0,9.
Roczne wartości przydają się m.in. do prognoz kosztów eksploatacji, analiz porównawczych (np. przed i po modernizacji), sprawozdawczości zużycia oraz planowania gospodarki wodno-ściekowej. W doborze średnic przewodów częściej używa się jednak natężeń chwilowych i obliczeniowych.
Użyj zależności 1 m³ = 1000 l. Czyli 0,9 m³/d to 0,9 × 1000 = 900 l/d. Taki przelicznik bywa wygodny, gdy dane o zużyciu podawane są w litrach (np. na osobę) albo gdy porównujesz wyniki z armaturą sanitarną.
Ćwicz schemat: dane → wzór → podstawienie → jednostki → kontrola sensowności. Zrób listę typowych przeliczników (24 h, 365 dni, 1000 l = 1 m³) i pilnuj zapisu jednostek w każdym kroku. Na egzaminie zapis jednostek często chroni przed błędem.
info

Statystycznie 72% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zapotrzebowanie roczne oblicza się przez przeliczenie wartości dobowej na liczbę dni w roku: 0,9 m3/d × 365 d/rok = 328,5 m3/rok.

Źródła:

  • Wikipedia: "Rok" (kalendarz) – informacja o 365 dniach w roku zwykłym, https://pl.wikipedia.org/wiki/Rok (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia: "Doba" – definicja doby jako jednostki czasu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Doba (dostęp: 2026-02-28)
  • Khan Academy: "Rates and unit rates" (przeliczanie wielkości na podstawie jednostki czasu), https://www.khanacademy.org/math/pre-algebra/pre-algebra-ratios-rates/pre-algebra-rates/v/rates (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z obliczeń instalacyjnych dla instalacji wodociągowych (dział: bilans zapotrzebowania na wodę)
  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej: jednostki i przeliczenia
  • Karty wzorów do szybkich przeliczeń (doba–miesiąc–rok) stosowane na zajęciach projektowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego