Badania organoleptyczne (sensoryczne) to ocena surowców i wyrobów włókienniczych wykonywana z użyciem zmysłów, bez specjalistycznych przyrządów pomiarowych. W praktyce krawieckiej i podczas przyjęcia materiału do pracowni pozwalają szybko wstępnie ocenić jakość oraz wykryć część wad.
Poprawna odpowiedź: "Wygląd, dotyk, zapach, dźwięk", ponieważ:
- Wygląd obejmuje to, co można zaobserwować wzrokiem: barwę, równomierność koloru, połysk, obecność zaciągnięć, zmechaceń czy zabrudzeń.
- Dotyk (chwyt) pozwala wyczuć miękkość/sztywność, śliskość, sprężystość, "mięsistość" oraz komfort kontaktu ze skórą.
- Zapach może wskazywać np. na niewłaściwe magazynowanie, zawilgocenie lub obecność niepożądanych substancji zapachowych.
- Dźwięk bywa oceniany pomocniczo (np. "szeleszczenie" niektórych tkanin), co jest cechą odczuwalną słuchem.
Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo dotyczą cech wymagających metod instrumentalnych lub analiz laboratoryjnych:
- "Wytrzymałość na rozciąganie" wymaga kontrolowanego obciążania próbki i pomiaru siły oraz wydłużenia, więc nie jest typową oceną zmysłową.
- "Skład chemiczny" ustala się przez analizy chemiczne lub fizykochemiczne (np. identyfikację włókien), a nie przez sam wzrok czy dotyk.
- "Temperaturę topnienia" wyznacza się metodami laboratoryjnymi w określonych warunkach, co wykracza poza organoleptykę.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się słowo organoleptycznie, szukaj cech, które da się ocenić "na miejscu" zmysłami (wzrok, dotyk, węch, ewentualnie słuch), a nie parametrów liczbowych z laboratoriów.
