KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 36.
Jakie działania aktywizujące powinna zaplanować opiekunka, aby opóźnić proces otępienny u osoby z chorobą Alzheimera?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Trening pamięci jest działaniem aktywizującym ukierunkowanym na funkcje poznawcze (uwagę, przypominanie, kojarzenie), więc wspiera utrzymanie sprawności umysłowej i może spowalniać pogarszanie tych funkcji w otępieniu. Pozostałe propozycje nie są typowo nastawione na ćwiczenie pamięci.

Pełne wyjaśnienie:

W chorobie Alzheimera dochodzi do postępujących trudności z pamięcią i innymi funkcjami poznawczymi. Dlatego w planie opieki ważne są niefarmakologiczne działania aktywizujące ukierunkowane na podtrzymywanie sprawności umysłowej. Odpowiedź "Trening pamięci." najlepiej odpowiada temu celowi, bo obejmuje ćwiczenia przypominania, kojarzenia, nazywania, orientacji w czasie i miejscu oraz zadania dopasowane do aktualnych możliwości podopiecznego. Regularność, prostota i pozytywne wzmocnienie są kluczowe.

Odpowiedź "Psychoterapię." może wspierać emocje i adaptację (np. obniżać lęk), ale nie jest typowym "działaniem aktywizującym" planowanym przez opiekuna w celu opóźniania procesu otępiennego. Dodatkowo psychoterapia jest interwencją specjalistyczną i zwykle wymaga kwalifikacji oraz odpowiednich wskazań.

Odpowiedź "Trening autogenny." to technika relaksacyjna. Może pomagać w napięciu czy bezsenności, ale jej głównym mechanizmem nie jest ćwiczenie pamięci ani innych funkcji poznawczych, więc nie jest najlepszym wyborem, gdy celem jest spowolnienie pogorszenia poznawczego.

Odpowiedź "Trening interpersonalny." dotyczy zwykle kompetencji społecznych i komunikacji. Może mieć znaczenie dla jakości życia, jednak wprost nie odpowiada na pytanie o działania, które mają opóźniać proces otępienny poprzez stymulację poznawczą.

W praktyce opiekun powinien łączyć trening pamięci z bezpieczną aktywizacją codzienną (rozmowa, proste zadania, czytanie, gry dostosowane do możliwości), dbając o tempo, krótkie sesje i unikanie przeciążenia, które nasila zniechęcenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trening pamięci to zestaw prostych ćwiczeń poznawczych dopasowanych do możliwości chorego, np. przypominanie faktów z życia, kojarzenie obrazków, nazywanie przedmiotów, rozmowy tematyczne. Celem jest stymulowanie uwagi i pamięci oraz podtrzymywanie aktywności umysłowej.
Najbezpieczniejsze są krótkie, nieskomplikowane zadania bez presji na "wynik": rozmowa o przeszłości, dopasowywanie par, proste łamigłówki, podpisywanie zdjęć, nazywanie przedmiotów, wspólne czytanie krótkich tekstów. Ważne: przerwy i dostosowanie trudności.
Regularna stymulacja angażuje uwagę, pamięć i język, co pomaga dłużej utrzymać dostępne umiejętności i wspiera funkcjonowanie w codziennych czynnościach. Nie zatrzymuje choroby, ale może spowalniać utratę sprawności i poprawiać samopoczucie przez poczucie sprawczości.
Psychoterapia może wspierać emocje (np. lęk, obniżony nastrój) i adaptację, ale zwykle nie jest podstawowym "działaniem aktywizującym" planowanym przez opiekuna w DPS. W praktyce częściej stosuje się ćwiczenia poznawcze, terapię zajęciową i komunikację wspierającą.
Trening pamięci ćwiczy funkcje poznawcze (przypominanie, kojarzenie, orientację), a techniki relaksacyjne redukują napięcie i stres przez wyciszenie organizmu. Relaks może być pomocny, ale nie zastępuje ćwiczeń poznawczych, jeśli celem jest podtrzymanie pamięci.
Najlepiej planować krótkie, regularne sesje (np. kilka razy w tygodniu), ale częstotliwość zależy od stanu podopiecznego, męczliwości i nastroju. Ważniejsza od długości jest systematyczność, spokojne tempo oraz kończenie ćwiczeń sukcesem, nie frustracją.
Częste błędy to: zbyt trudne zadania, brak przerw, poprawianie i krytyka, porównywanie do "dawnej sprawności", zbyt długi czas ćwiczeń oraz ignorowanie sygnałów zmęczenia. Lepsze są krótkie aktywności, pochwały, prosty język i elastyczne podejście.
Najpierw warto sprawdzić przyczynę (zmęczenie, ból, lęk, głód, hałas). Potem zaproponować łatwiejszą formę: rozmowę, oglądanie zdjęć, krótką grę, aktywność w duecie. Pomaga wybór "z dwóch opcji", rutyna dnia i wzmacnianie poczucia bezpieczeństwa.
Wspierające są też: stały plan dnia, aktywność ruchowa dostosowana do możliwości, terapia zajęciowa, trening orientacji (kalendarz, zegar), prosta komunikacja, modyfikacja otoczenia dla bezpieczeństwa oraz podtrzymywanie relacji społecznych. To poprawia funkcjonowanie i komfort.
Gdy zadania są za trudne, zbyt długie lub prowadzone w pośpiechu i hałasie, mogą zwiększać stres, złość albo wycofanie. Sygnały ostrzegawcze to narastająca irytacja, płacz, dezorientacja i odmowa współpracy. Wtedy należy uprościć zadanie lub zrobić przerwę.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe propozycje nie są typowo nastawione na ćwiczenie pamięci.

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), "Risk reduction of cognitive decline and dementia: WHO guidelines" (2019), https://www.who.int/publications/i/item/9789241550543 - accessed 2026-03-01
  • National Institute on Aging (NIA), "Alzheimer's disease: Treatment" / informacje o podejściach niefarmakologicznych i aktywizacji, https://www.nia.nih.gov/health/alzheimers-treatment - accessed 2026-03-01
  • Alzheimer's Association, "Dementia care practice recommendations" (strona zasobów i rekomendacji opieki), https://www.alz.org/professionals/professional-providers/dementia_care_practice_recommendations - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o demencji i opiece skoncentrowanej na osobie (person-centred care)
  • Poradniki i kursy dotyczące terapii zajęciowej oraz stymulacji poznawczej u seniorów
  • Szkolenia wewnętrzne DPS z planowania aktywizacji i komunikacji z osobą z otępieniem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego