Reakcje w podporach są siłami, które "wymusza" więz (podpora), aby uniemożliwić określone przemieszczenia elementu. W statyce bardzo ważne jest, jaki model podpory przyjmujemy: przegub, rolkę, prowadnicę oraz czy styk jest gładki (bez tarcia) czy chropowaty (z tarciem).
W przypadku gładkiego kontaktu z powierzchnią podpora może przekazywać wyłącznie nacisk – jest to siła normalna, czyli skierowana prostopadle do powierzchni podpierającej. Nie pojawia się wtedy składowa styczna, bo ta byłaby związana z tarciem, a tarcie nie jest częścią idealizacji "gładkiej" podpory.
Dlatego odpowiedź "Kierunek reakcji w podporze B będzie prostopadły do powierzchni podpierającej." jest poprawna: wskazuje dokładnie tę zasadę normalnej w punkcie/na powierzchni podparcia B.
Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo:
- Stwierdzenia o kierunku równoległym do powierzchni sugerują dominującą składową styczną, czyli efekt tarcia lub innego elementu (np. cięgna/łącznika), a nie typową reakcję w gładkim styku.
- Uogólnienie, że w A i B reakcje są prostopadłe (albo równoległe) bywa błędne, gdy podpory są różnego typu. Przegub i rolka narzucają inne więzy, a rysunek zwykle pokazuje, która podpora ma powierzchnię kontaktu wyznaczającą kierunek normalnej.
- Odpowiedzi "symetryczne" (A i B tak samo) często wynikają z nawyku, ale w zadaniach z belką jedna podpora może mieć jednoznaczny kierunek reakcji (np. normalny do płaszczyzny), a druga dopuszczać inny kierunek lub mieć inny charakter więzu.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj, co podpora blokuje (jakie przemieszczenia), a dopiero potem narysuj kierunek reakcji. Jeśli widzisz belkę opartą o powierzchnię i brak informacji o tarciu, domyślnie przyjmuj reakcję prostopadłą do tej powierzchni.
