KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 8.
Jakie są wymiary netto ulotki, jeżeli przy spadach o wielkości 3 mm z każdej strony, wymiar brutto wynosi 154x216 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Format netto otrzymuje się przez odjęcie spadu z obu stron każdego wymiaru. Przy spadzie 3 mm z każdej strony odejmujesz łącznie 6 mm od szerokości i 6 mm od wysokości: 154−6=148 mm oraz 216−6=210 mm. Dlatego poprawny wymiar netto to 148×210 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W druku rozróżnia się zwykle dwa wymiary projektu:

  • format brutto (ze spadem) – większy, zawiera dodatkowy obszar grafiki wychodzącej poza linię cięcia,
  • format netto (po przycięciu) – docelowy rozmiar gotowej ulotki po obróbce introligatorskiej.

Jeżeli spad ma 3 mm z każdej strony, to oznacza, że:

  • po lewej jest 3 mm,
  • po prawej jest 3 mm,
  • u góry jest 3 mm,
  • na dole jest 3 mm.

Dla każdego wymiaru (szerokość i wysokość) spad działa więc podwójnie, bo występuje z dwóch stron. Zatem od wymiaru brutto odejmujemy 2 × 3 mm = 6 mm:

Szerokość netto: 154 mm − 6 mm = 148 mm
Wysokość netto: 216 mm − 6 mm = 210 mm

Odpowiedź "148x210 mm" jest poprawna, bo jedynie ona uwzględnia spad odjęty z obu stron każdego boku.

Pozostałe odpowiedzi wynikają z typowych pomyłek:

  • "151x210 mm" – sugeruje odjęcie 3 mm zamiast 6 mm od szerokości (jakby spad był tylko z jednej strony).
  • "148x213 mm" – poprawnie odjęta szerokość, ale wysokość zmniejszona tylko o 3 mm, czyli znów pomylenie "z każdej strony".
  • "151 x 213 mm" – odjęcie 3 mm od obu wymiarów; to błąd traktowania spadu jako pojedynczej poprawki, a nie sumy z dwóch stron.

W praktyce warto zapamiętać prostą regułę: netto = brutto − 2 × spad (osobno dla szerokości i wysokości).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spad to dodatkowy margines grafiki poza linią cięcia, który zapobiega powstaniu białych krawędzi po przycięciu. Projekt przygotowuje się większy (brutto), a gotowy format po cięciu to wymiar netto.
Odejmij 2 × spad od każdego wymiaru, bo spad jest z dwóch stron. Dla 3 mm: odejmujesz 6 mm od szerokości i 6 mm od wysokości. To prosta reguła: netto = brutto − 2×spad.
Bo spad 3 mm występuje z każdej strony. Na szerokości masz 3 mm po lewej i 3 mm po prawej, razem 6 mm. Analogicznie na wysokości: 3 mm u góry i 3 mm na dole.
Format brutto obejmuje spady i służy do druku oraz cięcia. Format netto to finalny wymiar ulotki po przycięciu. W praktyce brutto jest większe o 2×spad w każdym kierunku.
Stosuje się je, gdy tło, zdjęcie lub elementy graficzne dochodzą do krawędzi projektu. Dzięki spadom po przycięciu nie pojawiają się niepożądane białe paski wynikające z tolerancji cięcia.
Najczęstsze pomyłki to odjęcie spadu tylko raz (zamiast 2×), odjęcie 6 mm tylko od jednego wymiaru oraz pomylenie wartości między szerokością i wysokością. Pomaga zapis: szerokość netto = szerokość brutto − 2×spad.
Nie. Spad to obszar poza linią cięcia (grafika "wychodzi" poza format netto). Margines bezpieczny to odstęp do środka od linii cięcia, aby ważne treści (teksty, logo) nie były zbyt blisko krawędzi.
W ustawieniach dokumentu podajesz wartość spadu (np. 3 mm), a przy eksporcie PDF zaznaczasz opcję uwzględnienia spadów. Warto też włączyć znaczniki cięcia, jeśli drukarnia tego wymaga.
Po eksporcie otwórz PDF i sprawdź, czy wymiary strony odpowiadają formatowi brutto oraz czy tło/grafika wychodzą poza linię netto aż do krawędzi spadu. Często widać też znaczniki cięcia wskazujące format netto.
Zawsze wypisz dane: brutto oraz spad na stronę. Następnie policz 2×spad i odejmij od obu wymiarów. Na końcu sprawdź, czy wynik jest mniejszy od brutto i czy różnica wynosi dokładnie 6 mm (dla spadu 3 mm).
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że format netto otrzymuje się przez odjęcie spadu z obu stron każdego wymiaru.

Źródła:

  • Adobe InDesign User Guide (HelpX) – Bleed and slug (instructions for bleed/spad settings), https://helpx.adobe.com/indesign/using/bleed-slug.html - accessed 2026-02-28
  • Affinity Publisher Help – Bleed settings / document setup (bleed area around the page), https://affinity.help/publisher2/en-US.lproj/index.html?page=pages/DocumentSetup/documentSetup.html - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Dokumentacja programu DTP (np. ustawienia Bleed/Spad i eksport PDF do druku)
  • Podręczniki lub skrypty szkolne z podstaw DTP: format netto/brutto, spady, marginesy
  • Ćwiczenia rachunkowe na formatach (netto↔brutto) dla ulotek, wizytówek, plakatów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego