Przetwornica częstotliwości (falownik) to urządzenie energoelektroniczne stosowane w napędach do płynnej regulacji prędkości obrotowej silników prądu przemiennego. Realizuje to przez wytworzenie na wyjściu napięcia o regulowanej częstotliwości (i zwykle także regulowanej wartości napięcia), co bezpośrednio wpływa na prędkość synchroniczną silnika i charakterystykę pracy układu.
W praktyce mechatronika przetwornicę częstotliwości spotyka się np. w przenośnikach, wentylatorach, pompach, obrabiarkach i maszynach pakujących – wszędzie tam, gdzie potrzebny jest łagodny rozruch, regulacja prędkości, ograniczenie prądów rozruchowych lub funkcje diagnostyczne napędu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Wyłącznik zwarciowy (aparat zabezpieczeniowy) służy do przerywania obwodu przy zwarciu/przeciążeniu lub do ręcznego odłączania zasilania. Nie steruje częstotliwością ani prędkością silnika.
- Prostownik jest przekształtnikiem, ale o innej funkcji: zamienia prąd przemienny na prąd stały (AC→DC). Sam prostownik nie zapewnia regulacji częstotliwości na wyjściu dla silnika AC.
- Licznik energii elektrycznej jest urządzeniem pomiarowym – rejestruje zużycie energii (kWh). Nie pełni funkcji sterowania napędem ani przekształcania parametrów zasilania.
Wskazówka egzaminacyjna: przy identyfikacji elementów na rysunku najpierw ustal, czy symbol dotyczy zabezpieczenia, pomiaru czy przekształcania energii. Jeśli element jest związany ze sterowaniem silnikiem AC i regulacją prędkości, najczęściej będzie to właśnie przetwornica częstotliwości.
