KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 17.
Jednostka gospodarcza sprzedała środek trwały po cenie sprzedaży netto 2 500,00 zł. Wartość początkowa środka trwałego wynosi 10 000,00 zł, a dotychczasowe umorzenie 8 500,00 zł. Operacja gospodarcza polegająca na wyksięgowaniu wartości netto sprzedanego środka trwałego spowoduje zapis
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość netto (księgowa) środka trwałego to wartość początkowa pomniejszona o dotychczasowe umorzenie:
10 000,00 zł − 8 500,00 zł = 1 500,00 zł.
Przy sprzedaży wyksięgowuje się tę wartość jako koszt operacyjny (Wn Pozostałe koszty operacyjne) oraz zmniejsza wartość środka trwałego (Ma Środki trwałe).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano:

  • cenę sprzedaży netto: 2 500,00 zł,
  • wartość początkową środka trwałego: 10 000,00 zł,
  • dotychczasowe umorzenie: 8 500,00 zł.

Pytanie dotyczy wyłącznie wyksięgowania wartości netto sprzedanego środka trwałego, czyli jego wartości księgowej netto. Nie jest to kwota sprzedaży, tylko wartość aktywa pozostająca w ewidencji po uwzględnieniu dotychczasowych odpisów.

Krok 1: obliczenie wartości księgowej netto
Wartość księgowa netto = wartość początkowa − umorzenie.
10 000,00 zł − 8 500,00 zł = 1 500,00 zł.

Krok 2: logika dekretu przy wyksięgowaniu

  • Sprzedany środek trwały przestaje być aktywem jednostki, więc konto "Środki trwałe" należy zmniejszyć zapisem po stronie Ma (Ct).
  • Wartość księgowa netto sprzedanego składnika ujmuje się jako pozostały koszt operacyjny, ponieważ jest to koszt związany ze zbyciem aktywa trwałego, a nie typowy koszt działalności operacyjnej (np. zużycia materiałów czy wynagrodzeń). Koszty rosną po stronie Wn (Dt).

Dlatego prawidłowy zapis dla wyksięgowania wartości netto to: 1 500,00 zł Wn Pozostałe koszty operacyjne / Ma Środki trwałe.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Warianty z kwotą 2 500,00 zł są błędne, bo 2 500,00 zł to cena sprzedaży, a pytanie dotyczy wartości netto (księgowej) środka trwałego (1 500,00 zł). Cena sprzedaży służy do ujęcia przychodu ze sprzedaży, a nie do wyksięgowania wartości aktywa.
  • Warianty, w których "Środki trwałe" pojawiają się po stronie Wn (Dt), odwracają logikę zapisu. Sprzedaż powoduje zmniejszenie stanu środków trwałych, więc konto to powinno być księgowane po stronie Ma (Ct).

Wskazówka egzaminacyjna: przy zbyciu środka trwałego rozdziel w myślach dwie kwestie: (1) przychód ze sprzedaży, (2) wyksięgowanie wartości księgowej netto. Jeśli pytanie mówi o "wyksięgowaniu wartości netto", najpierw policz wartość początkowa minus umorzenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wartość netto (wartość księgowa netto) to wartość początkowa środka trwałego pomniejszona o dotychczasowe umorzenie (skumulowaną amortyzację). To właśnie ta kwota pokazuje, ile "pozostało" do rozliczenia w kosztach w momencie sprzedaży lub likwidacji.
Stosuje się prosty wzór: wartość początkowa − dotychczasowe umorzenie. Wynik to kwota, którą co do zasady wyksięgowuje się z aktywów i ujmuje w kosztach operacyjnych związanych ze zbyciem. Zawsze sprawdź, czy w treści podano umorzenie narastająco.
Sprzedaż środka trwałego nie jest zwykłą sprzedażą towarów lub usług, tylko zbyciem składnika majątku trwałego. Dlatego wartość księgowa netto sprzedanego środka trwałego ujmuje się jako koszt o charakterze operacyjnym, ale "pozostały", czyli niebędący podstawowym kosztem działalności.
Nie. Cena sprzedaży służy do ujęcia przychodu ze sprzedaży (oraz ewentualnie VAT), natomiast wyksięgowanie dotyczy wartości księgowej netto wynikającej z ewidencji (wartość początkowa minus umorzenie). Te dwie kwoty często są różne i nie należy ich mylić.
W typowym ujęciu pojawiają się m.in.: konto "Środki trwałe" (zmniejszenie), konto "Umorzenie środków trwałych" (rozliczenie umorzenia), konto "Pozostałe koszty operacyjne" (wartość netto) oraz konto "Pozostałe przychody operacyjne" lub przychody ze sprzedaży aktywów (cena sprzedaży).
W treści zadania szukaj sformułowań: "wyksięgowanie wartości netto" oznacza pracę na wartości księgowej netto i kosztach operacyjnych. Z kolei "sprzedaż po cenie…" prowadzi do ujęcia przychodu (i ewentualnie VAT). Na egzaminie często pytają tylko o jeden z tych elementów.
Najczęstsze pomyłki to: użycie ceny sprzedaży zamiast wartości księgowej netto, odwrócenie stron Wn/Ma na koncie "Środki trwałe", nieuwzględnienie umorzenia narastająco oraz mieszanie kont kosztowych z przychodowymi. Pomaga schemat: najpierw licz netto, potem dobieraj stronę kont.
Zysk lub strata powstaje przez porównanie przychodu ze sprzedaży z wartością księgową netto. Gdy przychód jest wyższy niż wartość netto, powstaje zysk; gdy niższy, strata. W praktyce ujmuje się to w pozostałych przychodach i pozostałych kosztach operacyjnych.
W praktycznej ewidencji sprzedaży zwykle rozlicza się także dotychczasowe umorzenie, aby "wyzerować" powiązanie środka trwałego z kontem umorzenia. Jednak konkretne zadanie może pytać tylko o wyksięgowanie wartości netto lub tylko o przychód, więc czytaj uważnie zakres pytania.
Ćwicz krótkie schematy: (1) oblicz wartość netto, (2) ustal, co rośnie/maleje (aktywa, koszty, przychody), (3) dobierz stronę Wn/Ma, (4) sprawdź, czy pytanie dotyczy kosztu, przychodu czy obu zapisów. Rozwiązuj zadania z różnymi danymi umorzenia.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręcznik do kwalifikacji EKA.7 z rozdziałem o ewidencji środków trwałych i ich sprzedaży
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych (EKA.7) z dekretacją operacji dotyczących środków trwałych
  • Materiały dydaktyczne o kontach: Środki trwałe, Umorzenie środków trwałych, Pozostałe koszty/przychody operacyjne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego