W zadaniach z rachunku kosztów produkcja niezakończona (produkcja w toku) jest zwykle wyceniana z uwzględnieniem stopnia zaawansowania, czyli procentu przerobu na koniec okresu. Idea jest taka, że wyrób nieukończony nie "zużył" jeszcze 100% kosztów przypadających na wyrób gotowy, tylko część odpowiadającą wykonanym pracom.
Podano, że jednostkowy koszt wytworzenia wyrobu gotowego wyniósł 60 zł. Oznacza to koszt przypadający na 1 sztukę produktu w pełni ukończonego. Następnie wskazano, że wyroby, których produkcji nie zakończono do końca miesiąca, zostały przerobione w 20%. To informacja o stopniu zaawansowania.
Skoro stopień przerobu wynosi 20%, to koszt jednostkowy wyrobu niezakończonego (w uproszczonym ujęciu zadania) liczymy jako:
- koszt jednostkowy wyrobu niezakończonego = 60 zł × 20% = 60 × 0,20 = 12 zł.
Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?
- "60 zł" oznacza 100% kosztu wyrobu gotowego. Taka wartość pasowałaby do wyrobu ukończonego, a nie do produkcji zaawansowanej tylko w 20%.
- "20 zł" to typowy błąd skojarzeniowy: przeniesienie "20%" na "20 zł" bez wykonania działania procentowego na kwocie 60 zł.
- "15 zł" mogłoby wynikać z przypadkowego rachunku lub mylenia procentów (np. błędnego zaokrąglania albo przyjęcia 25% zamiast 20%). Nie wynika jednak z danych zadania.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "przerobione w X%", w pierwszej kolejności zamień procent na ułamek dziesiętny (20% = 0,20) i pomnóż przez koszt (lub inną wielkość), zamiast dzielić czy podstawiać samą liczbę "20".
