KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 41.
Obroty Wn na koncie "Koszty działalności podstawowej" przedstawiają się następująco:
- materiały bezpośrednie 70 000 zł,
- płace bezpośrednie 45 000 zł,
- koszty wydziałowe 25 000 zł.

W bieżącym okresie wyprodukowano 500 szt. wyrobów gotowych zakończonych w 100% oraz 400 szt. produktów niezakończonych przetworzonych w 50%. Jednostkowy koszt wytworzenia produkcji niezakończonej wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw sumuje się koszty: 70 000 + 45 000 + 25 000 = 140 000 zł. Produkcja w toku 400 szt. jest przetworzona w 50%, więc to 200 jednostek ekwiwalentnych. Łącznie jednostek ekwiwalentnych: 500 + 200 = 700, koszt na 1 j.e.: 140 000/700 = 200 zł. Koszt produkcji niezakończonej na 1 szt.: (200×200)/400 = 100 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wycenić produkcję niezakończoną, gdy część wyrobów jest zakończona w 100%, a część znajduje się w toku (50% przerobu). Do tego stosuje się podejście oparte na jednostkach ekwiwalentnych, czyli "pełnych" jednostkach odpowiadających stopniowi zaawansowania.

Krok 1: Ustalenie kosztów do rozliczenia
Obroty Wn na koncie "Koszty działalności podstawowej" to suma: materiały bezpośrednie 70 000 zł, płace bezpośrednie 45 000 zł, koszty wydziałowe 25 000 zł. Razem: 70 000 + 45 000 + 25 000 = 140 000 zł.

Krok 2: Ustalenie produkcji w jednostkach ekwiwalentnych
Wyroby gotowe zakończone w 100%: 500 szt. → 500 jednostek ekwiwalentnych.
Produkcja niezakończona: 400 szt. przetworzone w 50% → 400 × 50% = 200 jednostek ekwiwalentnych.
Łącznie: 500 + 200 = 700 jednostek ekwiwalentnych.

Krok 3: Koszt na 1 jednostkę ekwiwalentną
140 000 zł / 700 = 200 zł na 1 jednostkę ekwiwalentną.

Krok 4: Wycena produkcji niezakończonej i koszt jednostkowy "na sztukę w toku"
Produkcja w toku odpowiada 200 jednostkom ekwiwalentnym, więc jej łączny koszt to 200 × 200 zł = 40 000 zł.
Jednostkowy koszt wytworzenia produkcji niezakończonej (na 1 szt. z tych 400 szt. w toku) wynosi: 40 000 zł / 400 szt. = 100,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują? Wartość 200,00 zł to koszt na 1 jednostkę ekwiwalentną, a nie na 1 fizyczną sztukę produkcji w toku (ta jest tylko w 50% gotowa). Wartości 90,00 zł i 45,00 zł wynikają zwykle z błędnego mianownika (np. dzielenia przez 900 szt. bez ekwiwalentów) albo z pominięcia części kosztów (np. kosztów wydziałowych).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozdziel w głowie "koszt na jednostkę ekwiwalentną" od "kosztu na sztukę produkcji w toku", gdy stopień zaawansowania jest mniejszy niż 100%.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jednostki ekwiwalentne to przeliczenie produkcji niezakończonej na "pełne" sztuki, zgodnie ze stopniem zaawansowania. Np. 400 szt. przetworzonych w 50% daje 200 jednostek ekwiwalentnych. Dzięki temu można uczciwie podzielić koszty między wyroby gotowe i produkcję w toku.
Stopień przetworzenia zwykle jest dany w treści (np. 50%). Gdy jest podany, mnożysz liczbę sztuk w toku przez ten procent, aby uzyskać jednostki ekwiwalentne. Najczęstszy błąd to potraktowanie sztuk w toku jak w pełni gotowych (100%).
Dzieli się przez 700, bo 400 sztuk w toku nie jest gotowe w 100%. Do mianownika wchodzą jednostki ekwiwalentne: 500 (wyroby gotowe) + 200 (400×50%). Dzielenie przez 900 ignoruje stopień przerobu i zaniża koszt przypisany do pełnych jednostek.
Najpierw sumujesz koszty okresu (materiały bezpośrednie + płace bezpośrednie + koszty wydziałowe). Potem liczysz łączną liczbę jednostek ekwiwalentnych (wyroby gotowe + produkcja w toku po przeliczeniu). Koszt na 1 j.e. = koszty całkowite / j.e.
Najczęściej chodzi o koszt przypadający na 1 sztukę produkcji w toku (na fizyczną sztukę), a nie na 1 jednostkę ekwiwalentną. Dlatego po wycenie łącznej produkcji w toku (koszt na j.e. × j.e. w toku) dzieli się wynik przez liczbę sztuk w toku.
Tak, jeśli zadanie podaje je jako element obrotów Wn na koncie "Koszty działalności podstawowej" do rozliczenia na produkcję, to są częścią kosztu wytworzenia. Pominięcie kosztów wydziałowych to typowy błąd, który zaniża wynik i prowadzi do wyboru zbyt niskiej odpowiedzi.
Sprawdź dwie rzeczy: (1) koszt na 1 jednostkę ekwiwalentną powinien być większy niż koszt na 1 sztukę w toku przy 50% przerobu, bo sztuka w toku jest "połową" jednostki; (2) łączny koszt przypisany do wyrobów gotowych i w toku powinien dać sumę kosztów okresu.
Najczęstsze pomyłki to: nieuwzględnienie jednostek ekwiwalentnych, podzielenie kosztów przez liczbę sztuk bez przeliczenia stopnia przerobu, potraktowanie kosztu na 1 j.e. jako kosztu na 1 sztukę w toku oraz pominięcie jednego składnika kosztów (np. kosztów wydziałowych).
Stosuje się ją, gdy na koniec okresu część produkcji nie jest zakończona, ale poniesiono już koszty jej wytworzenia. Metoda pozwala proporcjonalnie przypisać koszty do wyrobów gotowych i do produkcji niezakończonej, uwzględniając stopień zaawansowania.
Ćwicz schemat: koszty całkowite → jednostki ekwiwalentne → koszt na j.e. → wycena WIP i koszt na sztukę. Rozwiązuj zadania z różnymi procentami przerobu (25%, 50%, 80%) i zawsze wykonuj kontrolę sumy: koszt wyrobów gotowych + koszt produkcji w toku = koszty okresu.
info

Około 31% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Najpierw sumuje się koszty: 70 000 + 45 000 + 25 000 = 140 000 zł. Produkcja w toku 400 szt."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rachunku kosztów (kalkulacja podziałowa, produkcja w toku, jednostki ekwiwalentne)
  • Zadania z arkuszy egzaminacyjnych dotyczące wyceny produkcji niezakończonej
  • Notatki własne: schemat kroków (koszty całkowite → jednostki ekwiwalentne → podział kosztów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego