KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 33.
Jeżeli 1 kilogram tortu kosztuje 36 zł, to cena 0,25 kg tortu wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
0,25 kg to 1/4 kilograma, więc cena tej porcji to 1/4 ceny za 1 kg.
Obliczamy: 36 zł × 0,25 = 36 ÷ 4 = 9 zł. Pozostałe wartości wynikają z błędnego przeliczenia ułamka lub niewłaściwego działania.

Pełne wyjaśnienie:

Cena jest proporcjonalna do masy produktu: jeśli znamy cenę za 1 kg, to dla mniejszej masy mnożymy cenę jednostkową przez tę masę wyrażoną w kilogramach.

W zadaniu podano: 1 kg kosztuje 36 zł, a mamy obliczyć cenę dla 0,25 kg.

  • Krok 1: rozpoznaj wartość 0,25 kg. To jedna czwarta kilograma (0,25 = 1/4).
  • Krok 2: policz 1/4 z 36 zł: 36 ÷ 4 = 9 zł.
  • Równoważnie: 36 × 0,25 = 9.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 8 zł może wynikać z niepoprawnego dzielenia (np. 36 ÷ 4,5) albo z przypadkowego zaokrąglenia bez uzasadnienia.
  • 12 zł
  • 18 zł

W praktyce gastronomicznej takie przeliczenia stosuje się przy sprzedaży na wagę i przy kalkulacji kosztu porcji (food cost). Najpewniejsza metoda na egzaminie: zawsze sprowadź ułamek do prostej części (0,25 = 1/4) i wykonaj jedno, kontrolowane działanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnóż cenę za 1 kg przez masę w kilogramach: cena = 36 × 0,25. Ponieważ 0,25 to 1/4, można też policzyć 36 ÷ 4. Wynik 9 zł oznacza koszt ćwiartki kilograma produktu.
0,25 to liczba dziesiętna równa ułamkowi 25/100, a po skróceniu daje 1/4. To oznacza, że 0,25 kg stanowi jedną czwartą masy 1 kg, więc i cena będzie jedną czwartą ceny za kilogram.
Tak. 0,25 kg to 250 g. Jeśli 1 kg (1000 g) kosztuje 36 zł, to 250 g to 1/4 z 1000 g, więc koszt to 1/4 z 36 zł, czyli 9 zł. To często wygodne w kuchni i cukierni.
Dla mniejszej masy niż 1 kg zwykle mnożysz cenę jednostkową przez masę w kg (36 × 0,25). Równoważnie możesz dzielić cenę 36 zł przez 4, bo 0,25 kg to 1/4 kg. Oba sposoby prowadzą do 9 zł.
Najczęściej myli się zapis dziesiętny: ktoś traktuje 0,25 jak 25 albo zamienia 0,25 na 0,5. Drugi typowy błąd to odwrócenie proporcji, np. dzielenie 36 przez 0,25 zamiast policzenia 36 × 0,25 (lub 36 ÷ 4).
Oceń rząd wielkości: 0,25 kg to ćwierć kilograma, więc cena musi być mniejsza niż 36 zł i stanowić około 1/4 tej kwoty. 1/4 z 36 to około 9, więc wynik 9 zł jest logiczny, a 18 zł jest za duże.
Gdy sprzedajesz lub wydajesz produkt na wagę (np. ciasta, wędliny, sery) albo liczysz koszt surowca na porcję. To podstawa kalkulacji receptur: znasz cenę za kg i musisz policzyć koszt 100 g, 250 g czy 30 g składnika.
100 g to 0,1 kg. Cenę za 100 g liczysz jako cena za 1 kg × 0,1. Dla 36 zł/kg byłoby to 36 × 0,1 = 3,6 zł. Alternatywnie: podziel 36 zł przez 10, bo 100 g to 1/10 kilograma.
Przy stałej cenie jednostkowej (zł/kg) obowiązuje proporcjonalność prosta: podwojenie masy podwaja cenę, a zmniejszenie masy do 1/4 zmniejsza cenę do 1/4. To model używany w sprzedaży na wagę i w kalkulacjach kosztów surowców.
Najbezpieczniej: zamień ułamek dziesiętny na prostą część, jeśli się da (0,25 = 1/4), a potem wykonaj jedno działanie (36 ÷ 4). Na końcu sprawdź sens: wynik musi być mniejszy niż 36 zł, bo masa jest mniejsza niż 1 kg.
info

Około 73% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "0,25 kg to 1/4 kilograma, więc cena tej porcji to 1/4 ceny za 1 kg.Obliczamy: 36 zł × 0,25 = 36 ÷ 4 = 9 zł. Pozostałe wartości wynikają z błędnego przeliczenia ułamka lub niewłaściwego działania."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/U%C5%82amek_dziesi%C4%99tny - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87_prosta - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Zadania z proporcjonalności i ułamków dziesiętnych (poziom szkoły podstawowej/branżowej)
  • Materiały z kalkulacji gastronomicznej: koszt surowca na porcję (food cost)
  • Ćwiczenia z przeliczania jednostek masy (kg–g) w kontekście receptur

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego