KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2009 (test 2)

PYTANIE NR 38.
Na podstawie danych z karty kalkulacyjnej, ustal cenę gastronomiczną brutto 1 porcji potrawy.
Ilustracja przedstawia fragment karty kalkulacyjnej, która jest używana w kontekście egzaminu zawodowego dla kucharzy,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Cena gastronomiczna brutto 1 porcji wynika z danych z karty kalkulacyjnej: należy odczytać koszt/ cenę netto porcji, zastosować wskazany w arkuszu narzut lub marżę (jeśli występuje), a następnie uwzględnić przejście na wartość brutto i zaokrąglić do 1 grosza. Poprawny wynik to 6,81 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Aby ustalić cenę gastronomiczną brutto 1 porcji, trzeba wykonać kalkulację dokładnie według danych z karty kalkulacyjnej (arkusza). W praktyce taka karta zawiera co najmniej koszt porcji (często na podstawie receptury i gramatury), a czasem także narzut lub marżę oraz informację, czy podana wartość jest netto czy brutto.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "6,81 zł"?
To wartość brutto wynikająca z pełnego przeliczenia danych z arkusza: po odczytaniu właściwych liczb (dla 1 porcji), wykonuje się wymagane działania (np. doliczenie narzutu/marży, przeliczenie na brutto, jeśli w arkuszu podano netto) i na końcu zaokrągla do 0,01 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "13,57 zł" często odpowiada błędowi polegającemu na użyciu danych dla innej liczby porcji (np. dla 2 porcji lub dla całej receptury) albo na podwójnym doliczeniu jednego składnika (np. narzutu i marży naraz).
  • "8,12 zł" bywa skutkiem pomylenia brutto z netto lub zastosowania niewłaściwej kolejności działań (np. zaokrąglenie pośrednie, które zniekształca wynik).
  • "17,04 zł" może wynikać z omyłkowego odczytu komórki w arkuszu (np. koszt całej potrawy zamiast 1 porcji) lub z przyjęcia niewłaściwego przelicznika porcji.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy odczytujesz dane dla 1 porcji, a nie dla całej receptury, oraz czy arkusz podaje wartości netto czy brutto. Zaokrąglenie do 1 grosza wykonuj dopiero na końcu obliczeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj z karty kalkulacyjnej wartości dotyczące 1 porcji (np. koszt surowców). Następnie zastosuj narzut lub marżę, jeśli arkusz je przewiduje, i dopiero potem ustal wartość brutto (jeżeli w arkuszu jest netto). Na końcu zaokrąglij do 0,01 zł.
Cena brutto to kwota końcowa, którą płaci klient. W zadaniach z kalkulacji trzeba uważać, czy arkusz podaje koszt lub cenę w ujęciu netto czy brutto, bo pomylenie tych pojęć prowadzi do wyniku wyższego lub niższego od poprawnego.
Najczęściej problemem nie są same działania, tylko odczyt danych: uczniowie biorą wartości dla całej receptury zamiast dla 1 porcji albo wybierają niewłaściwą kolumnę (netto zamiast brutto). Drugi typ błędu to zaokrąglanie w trakcie obliczeń zamiast na końcu.
Kluczowe są informacje odnoszące się do 1 porcji: koszt surowcowy (wynikający z gramatury i cen jednostkowych) oraz ewentualnie narzut/marża i informacja, czy podana wartość jest netto czy brutto. Bez tych elementów nie da się poprawnie ustalić ceny sprzedaży.
To zależy od przyjętej metody kalkulacji w lokalu i od tego, co podaje karta kalkulacyjna. Narzut zwykle dolicza się do kosztu, aby uzyskać cenę sprzedaży, a marża bywa liczona jako udział zysku w cenie. Na egzaminie zawsze stosuj dokładnie to, co wynika z arkusza.
Porównaj wynik z kosztem porcji: cena sprzedaży brutto zwykle jest wyższa niż sam koszt surowców. Jeżeli wynik wydaje się "za duży", sprawdź, czy nie policzyłeś wartości dla kilku porcji. Jeżeli "za mały", sprawdź, czy nie pominąłeś narzutu albo użyłeś netto zamiast brutto.
W zadaniach egzaminacyjnych bezpieczna zasada to zaokrąglenie dopiero na końcu do 1 grosza, chyba że karta kalkulacyjna wyraźnie narzuca inne zaokrąglenia. Zaokrąglanie pośrednie może zmienić końcową cenę o kilka groszy i dać odpowiedź niezgodną z kluczem.
Typowe pomyłki to: odczyt ceny dla całej receptury zamiast 1 porcji, pomylenie kolumn "netto" i "brutto", przepisanie liczby z innego wiersza (innej potrawy) oraz nieuwzględnienie jednostki (np. gramów zamiast kilogramów). Warto dwa razy porównać nazwę pola i jednostkę.
Trzeba sprowadzić wszystkie wartości do 1 porcji, najczęściej przez podzielenie kosztu całkowitego przez liczbę porcji (jeśli taka informacja jest podana). Następnie dopiero wylicza się cenę sprzedaży według zasad z karty (narzut/marża, netto/brutto) i zaokrągla wynik.
Ćwicz na przykładowych kartach kalkulacyjnych: odczytuj koszt surowców, licz koszt 1 porcji, a potem cenę sprzedaży. Zrób listę kontrolną: 1 porcja, netto/brutto, narzut czy marża, kolejność działań, zaokrąglenie. Na egzaminie zapisuj działania, żeby łatwo wyłapać pomyłkę.
info

Około 38% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Źródła:

  • Dane z karty kalkulacyjnej (ilustracja do zadania) – brak wglądu w treść arkusza w przekazanym materiale, przez co nie da się wskazać kroków liczbowych.

Materiały:

  • Notatki z zajęć z kalkulacji gastronomicznej (narzut, marża, cena netto/brutto)
  • Przykładowe arkusze kalkulacyjne kalkulacji potraw (ćwiczenia z odczytu danych)
  • Zadania rachunkowe z wyceny potraw: koszt surowcowy, narzut/marża, cena sprzedaży

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego