KWALIFIKACJA BUD19 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 31.
Jeżeli pochylenie niwelety trasy wynosi -1%, a wysokość punktu o kilometrażu 3,8 + 50 wynosi 102,00 m, to wysokość punktu o kilometrażu 4,0 + 50 jest równa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spadek -1% oznacza obniżenie o 1 m na każde 100 m w kierunku rosnącego kilometrażu.
Różnica kilometrażu między 3,8+50 i 4,0+50 wynosi 200 m, więc zmiana wysokości to 200/100·1 m = 2 m w dół. Z 102,00 m otrzymujemy 100,00 m.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano pochylenie niwelety trasy równe -1%. Oznacza to, że w kierunku rosnącego kilometrażu wysokość maleje o 1 m na każde 100 m odległości wzdłuż trasy. Innymi słowy: 1% = 0,01, czyli 0,01 m na 1 m, a praktycznie najwygodniej pamiętać: 1% = 1 m na 100 m.

Następnie trzeba ustalić odległość między punktami o wskazanych kilometrażach. Zapis kilometrażu typu "3,8 + 50" oraz "4,0 + 50" opisuje położenie na osi trasy; kluczowe jest wyznaczenie różnicy między tymi położeniami. Różnica między 3,8+50 a 4,0+50 wynosi 0,2 km, czyli 200 m.

Skoro na 100 m spadek wynosi 1 m, to na 200 m spadek wynosi:

ΔH = 200 m / 100 m · 1 m = 2 m.

Znak pochylenia jest ujemny, więc w kierunku większego kilometrażu wysokość się obniża. Punkt o kilometrażu 3,8+50 ma wysokość 102,00 m, zatem punkt o kilometrażu 4,0+50 będzie miał:

H = 102,00 m − 2,00 m = 100,00 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "101,00 m" odpowiadałoby spadkowi tylko 1 m na 200 m, czyli 0,5% – to typowy skutek pomylenia skali lub nieuwagi w różnicy odległości.
  • "103,00 m" i "104,00 m" sugerują wzrost wysokości, czyli potraktowanie ujemnego pochylenia jak dodatniego (błąd znaku) albo założenie, że jedziemy "pod górę", mimo że w danych jest spadek.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zamień % na prostą regułę "m na 100 m" i sprawdź znak spadku. Dopiero potem wykonuj odejmowanie/dodawanie od wysokości znanego punktu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pochylenie niwelety -1% oznacza, że w kierunku rosnącego kilometrażu wysokość spada o 1% długości, czyli praktycznie o 1 m na każde 100 m. Znak "-" jest kluczowy: wskazuje spadek, a nie wzrost rzędnych.
Najprościej użyć reguły: 1% = 1 m / 100 m. Dla 200 m zmiana wysokości to 200/100 · 1 m = 2 m. Jeśli spadek jest ujemny, tę wartość odejmujesz od wysokości punktu początkowego.
Znak pochylenia mówi o kierunku zmiany wysokości. Ujemne pochylenie oznacza, że przy większym kilometrażu wysokość maleje, więc wynik otrzymasz przez odejmowanie. Pominięcie znaku to najczęstsza przyczyna wyboru odpowiedzi z wyższą wysokością.
Kilometraż określa położenie punktu wzdłuż osi trasy (od początku). Odległość między punktami to różnica ich kilometraży, przeliczona na metry. W zadaniach rachunkowych kluczowe jest poprawne odczytanie tej różnicy, bo od niej zależy spadek wysokości.
Najczęstsze pomyłki to: błąd znaku (dodanie zamiast odjęcia), błąd skali (mylenie % z promilami), oraz zła różnica kilometrażu (np. 20 m zamiast 200 m). Pomaga zapis: 1% = 1 m/100 m.
Nie. 1% to 1/100, a 1‰ to 1/1000. W praktyce: 1% oznacza 1 m na 100 m, a 1‰ oznacza 1 m na 1000 m. Pomylenie tych jednostek daje wynik 10 razy za duży albo 10 razy za mały.
Oceń rząd wielkości: przy -1% na kilkuset metrach spadek będzie w metrach, nie w centymetrach i nie w dziesiątkach metrów. Dla 200 m spadek powinien wyjść ok. 2 m, więc wysokość 102,00 m powinna spaść w okolice 100,00 m.
Takie obliczenia stosuje się m.in. przy tyczeniu profilu podłużnego dróg i sieci, wyznaczaniu rzędnych roboczych, kontroli robót ziemnych oraz sprawdzaniu zgodności wykonania z projektem. To typowe rachunki wspierające niwelację i prace realizacyjne.
Decyduje znak pochylenia: dodatnie oznacza wzrost wysokości wraz z kilometrażem, ujemne oznacza spadek. Jeśli masz wysokość w punkcie wcześniejszym i idziesz do większego kilometrażu, to przy wartości ujemnej zawsze spodziewaj się mniejszej rzędnej.
Wyćwicz schemat: 1) policz różnicę kilometrażu w metrach, 2) przelicz % na metry spadku (1% = 1 m/100 m), 3) uwzględnij znak (+ dodajesz, - odejmujesz), 4) zrób kontrolę sensowności wyniku.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Spadek -1% oznacza obniżenie o 1 m na każde 100 m w kierunku rosnącego kilometrażu.Różnica kilometrażu między 3,8+50 i 4,0+50 wynosi 200 m, więc zmiana wysokości to 200/100·1 m = 2 m w dół."

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (podręcznik z geodezji inżynieryjnej: niweleta, profil podłużny).
  • Zbiór zadań rachunkowych z niwelacji i profili podłużnych (ćwiczenia z obliczania rzędnych ze spadku).
  • Notatki/ściąga: przeliczenie spadku % na zmianę wysokości (1% = 1 m/100 m).

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego