KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 39.
Na podstawie podanych w tabeli współrzędnych tego samego punktu z obu sesji pomiarowych oblicz bezwzględną wartość przemieszczenia budynku względem położenia zerowego.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi pomiarowymi, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bezwzględna wartość przemieszczenia wyznacza się jako długość wektora między położeniem "zerowym" i położeniem z kolejnej sesji: najpierw liczysz ΔX i ΔY z tabeli, potem d = √(ΔX²+ΔY²). Na końcu przeliczasz na mm i zaokrąglasz do 1 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy wyznaczenia bezwzględnej wartości przemieszczenia punktu (reprezentującego kontrolowany element budynku) pomiędzy położeniem zerowym a położeniem z kolejnej sesji pomiarowej. W praktyce jest to długość wektora łączącego dwa wyznaczone położenia tego samego punktu.

Jak wykonać obliczenie krok po kroku:

  • Z tabeli odczytaj współrzędne punktu z sesji zerowej (X0, Y0) oraz z drugiej sesji (X1, Y1).
  • Oblicz różnice współrzędnych: ΔX = X1 − X0 oraz ΔY = Y1 − Y0. To składowe wektora przemieszczenia w osi X i Y.
  • Wyznacz długość wektora (przemieszczenie w planie): d = √(ΔX² + ΔY²). To daje wartość nieujemną, czyli "bezwzględną" w sensie wielkości przemieszczenia.
  • Jeśli współrzędne są w metrach, przelicz d na milimetry (1 m = 1000 mm). Zaokrąglaj dopiero na końcu.

Poprawna odpowiedź liczbowo odpowiada wynikowi tych działań dla danych z tabeli.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wartość 4 mm zwykle wynika z pomylenia długości wektora z jedną składową (np. wzięcia |ΔX| albo |ΔY|) lub z zaokrąglenia pośrednich wyników zbyt wcześnie.
  • Wartość 3 mm często pojawia się po niepoprawnym przeliczeniu jednostek (np. potraktowaniu centymetrów jak milimetrów) albo po zastosowaniu uproszczenia d ≈ |ΔX| + |ΔY| w sytuacji, gdy nie jest to uzasadnione.
  • Wartość 7 mm bywa skutkiem dodania składowych bez pierwiastkowania, podwojenia różnic lub błędnego odczytu danych z tabeli (np. zamiany miejscami sesji).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednostki w tabeli i pamiętaj, że "przemieszczenie bezwzględne" to długość wektora, a nie "zmiana w osi X" ani suma zmian.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw liczysz różnice współrzędnych: ΔX = X1−X0 i ΔY = Y1−Y0. Potem przemieszczenie w 2D to długość wektora: d = √(ΔX²+ΔY²). Na końcu przelicz jednostki (np. z metrów na milimetry) i zaokrąglij wynik.
To nieujemna wielkość zmiany położenia punktu między dwiema epokami/obserwacjami, czyli długość wektora przemieszczenia. Nie interesuje Cię znak ΔX lub ΔY, tylko "jak daleko" punkt się przesunął w przestrzeni (najczęściej w planie).
Bo punkt może przemieścić się jednocześnie w obu kierunkach. Sama wartość |ΔX| albo |ΔY| opisuje tylko składową przesunięcia na jedną oś. Pełne przemieszczenie w planie wymaga połączenia składowych metodą geometryczną: √(ΔX²+ΔY²).
Stosuje się go, gdy porównujesz współrzędne tego samego punktu w dwóch pomiarach i chcesz wyznaczyć odległość między położeniami w układzie prostokątnym (2D). To klasyczna odległość euklidesowa i standardowe podejście w analizie przemieszczeń.
Najprościej zapamiętać: 1 m = 1000 mm, 1 cm = 10 mm. Jeśli wynik d wyszedł w metrach, mnożysz przez 1000. Uważaj na tabele, w których współrzędne są w metrach, a odpowiedzi wymagają podania w milimetrach.
Najczęściej: użycie tylko jednej składowej (|ΔX| lub |ΔY|), dodawanie składowych zamiast pierwiastkowania, błędne przeliczenie jednostek (m/ cm/ mm) oraz zaokrąglanie w trakcie obliczeń. Warto też sprawdzić, czy poprawnie odczytano dane z obu sesji.
Tak, zwykle jest co najmniej tak duże jak większa ze składowych: d = √(ΔX²+ΔY²) ≥ |ΔX| oraz d ≥ |ΔY|. Wyjątek to sytuacja, gdy jedna składowa wynosi 0 – wtedy d równa się drugiej składowej w wartości bezwzględnej.
Oceń rząd wielkości: jeśli ΔX i ΔY są bardzo małe (np. tysięczne metra), to wynik w mm powinien być kilka mm. Dodatkowo d nie może być mniejsze niż większa składowa, a po przeliczeniu na mm łatwo wychwycić pomyłki typu 10× lub 100×.
Bo typowe przemieszczenia kontrolne budynków i obiektów inżynierskich są małe, a mm daje czytelną, praktyczną skalę. Ułatwia to porównywanie epok pomiarowych oraz ocenę, czy zmiana jest istotna względem dokładności pomiaru i wymaga dalszej obserwacji.
Przećwicz serię zadań: (1) obliczanie ΔX i ΔY, (2) długość wektora √(ΔX²+ΔY²), (3) przeliczanie na mm i zaokrąglanie na końcu. Rób krótką kontrolę sensu wyniku (porównanie z |ΔX|, |ΔY|) i pilnuj jednostek w tabeli.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Bezwzględna wartość przemieszczenia wyznacza się jako długość wektora między położeniem "zerowym" i położeniem z kolejnej sesji: najpierw liczysz ΔX i ΔY z tabeli, potem d = √(ΔX²+ΔY²)."

Materiały:

  • Skrypt/rozdział z geometrii analitycznej w geodezji: odległość między punktami w układzie współrzędnych
  • Materiały dydaktyczne o monitoringu przemieszczeń i deformacji (podstawy metodyczne)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń na współrzędnych (ΔX, ΔY, długość wektora)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego