KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 17.
Jeżeli szerokość jezdni na rysunku przekroju normalnego wynosi 12 cm, a w rzeczywistości jej szerokość równa się 6 m, to rysunek ten wykonano w skali
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skalę wyznacza się ze stosunku wymiaru na rysunku do wymiaru rzeczywistego w tych samych jednostkach.
6 m = 600 cm, więc 12 cm : 600 cm = 1 : 50. Zatem rysunek wykonano w skali 1:50, a pozostałe skale nie dają zgodności z podanymi wymiarami.

Pełne wyjaśnienie:

Skala rysunku technicznego w postaci 1:n oznacza, że 1 jednostka na rysunku odpowiada n jednostkom w rzeczywistości (przy zachowaniu tych samych jednostek).

Krok 1: ujednolicenie jednostek
Na rysunku szerokość jezdni wynosi 12 cm, a w rzeczywistości 6 m. Aby porównać wartości, trzeba przejść na te same jednostki:
6 m = 600 cm.

Krok 2: wyznaczenie skali
Obliczamy stosunek długości na rysunku do długości rzeczywistej:
12 cm : 600 cm = 12/600 = 1/50.
To oznacza skalę 1:50.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1:100 – w tej skali 12 cm na rysunku odpowiadałoby 12×100 = 1200 cm = 12 m, czyli zbyt dużo w porównaniu do 6 m.
  • 1:200 – 12 cm odpowiadałoby 24 m, więc również nie zgadza się z danymi.
  • 1:500 – 12 cm odpowiadałoby 60 m; to skala znacznie "mniejsza" (większe zmniejszenie) niż wynika z zadania.

Wskazówka egzaminacyjna: najczęstszy błąd to pominięcie przeliczenia metrów na centymetry. Zawsze najpierw sprowadź oba wymiary do jednej jednostki, dopiero potem wyznacz proporcję i zapisz ją jako 1:n.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw sprowadź oba wymiary do tych samych jednostek (np. metry na centymetry). Potem policz stosunek: wymiar na rysunku / wymiar rzeczywisty. Wynik w postaci ułamka zamień na zapis 1:n, dzieląc obie strony przez licznik.
Skala 1:50 oznacza, że 1 jednostka na rysunku odpowiada 50 jednostkom w rzeczywistości. Przykładowo 1 cm na rysunku to 50 cm w terenie. Taka skala pozwala dość dokładnie odczytywać szerokości i detale przekrojów.
Bo skala jest stosunkiem tych samych wielkości w tych samych jednostkach. Gdy porównasz 12 cm z 6 m bez przeliczenia, dostaniesz fałszywą proporcję. Po przeliczeniu 6 m = 600 cm dopiero widać poprawny stosunek 12 do 600.
Możesz wykonać szybki test: w skali 1:n wymiar rzeczywisty = wymiar z rysunku × n. Tu: 12 cm × 50 = 600 cm = 6 m, więc 1:50 pasuje. Dla innych odpowiedzi mnożenie daje wartości niezgodne z zadaniem.
Najczęściej: brak zamiany jednostek (m ↔ cm), odwrócenie stosunku (zapis 50:1), oraz wybór "typowej" skali bez obliczeń. Warto też uważać na zera przy zamianie metrów na centymetry (mnożenie przez 100).
Skala 1:100 oznacza większe zmniejszenie niż 1:50, czyli na rysunku obiekt jest bardziej "pomniejszony". Innymi słowy, przy tym samym wymiarze rzeczywistym odczyt na rysunku w 1:100 będzie dwa razy mniejszy niż w 1:50.
Przekroje normalne stosuje się m.in. do przedstawienia konstrukcji i geometrii drogi (szerokości pasów, poboczy, warstw). Skala musi umożliwiać odczyt detali i wymiarowanie. Operatorzy i brygadziści korzystają z nich przy kontroli robót i zgodności z projektem.
W skali 1:n mnożysz długość z rysunku przez n, aby uzyskać długość rzeczywistą w tych samych jednostkach. Jeśli wynik jest w cm, a potrzebujesz metrów, dzielisz przez 100. Przykład: 12 cm w 1:50 to 12×50=600 cm = 6 m.
To typowy zapis skali liczbowej w rysunku technicznym i dokumentacji budowlanej. Ułatwia szybkie przeliczanie: wystarczy pomnożyć wymiar z rysunku przez mianownik skali. W zadaniach egzaminacyjnych dobiera się popularne wartości, żeby sprawdzać rozumienie proporcji.
Ćwicz krótkie serie zadań: zamiana jednostek (m–cm–mm), obliczanie skali z dwóch wymiarów oraz odczyt wymiaru rzeczywistego z podanej skali. Warto mieć jedną procedurę: ujednolicenie jednostek → proporcja → zapis 1:n → szybki test mnożeniem.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Skalę wyznacza się ze stosunku wymiaru na rysunku do wymiaru rzeczywistego w tych samych jednostkach.6 m = 600 cm, więc 12 cm : 600 cm = 1 : 50."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Skala mapy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-02-18)
  • Khan Academy: "Ratio and proportion" – https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-ratios-proportions (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Jednostki miary" (przeliczenia długości) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Jednostka_miary (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podstawy rysunku technicznego: skale, wymiarowanie, odczyt rysunków
  • Ćwiczenia z przeliczania jednostek i proporcji (zadania m ↔ cm, skala 1:n)
  • Materiały szkolne z czytania dokumentacji projektowej w robotach drogowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego