KWALIFIKACJA HGT12 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 13.
Jeżeli w 100 g zupy z zielonego groszku znajduje się 3,10 g błonnika, to 1 porcja tej potrawy o masie 250 g dostarczy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W 100 g zupy jest 3,10 g błonnika, a porcja ma 250 g, czyli 2,5 razy więcej masy.
Dlatego ilość błonnika w porcji to 3,10 × 2,5 = 7,75 g. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego mnożnika (np. ×10 lub ×25) albo z pozostawienia wartości dla 100 g.

Pełne wyjaśnienie:

Wartość "3,10 g błonnika w 100 g zupy" oznacza, że na każde 100 g tej potrawy przypada 3,10 g błonnika. Aby obliczyć, ile błonnika dostarczy porcja 250 g, trzeba przeskalować tę wartość do masy porcji.

Krok 1: ustalenie mnożnika skali.
Porcja ma 250 g, a punkt odniesienia to 100 g, więc:

250 g / 100 g = 2,5

To znaczy, że porcja jest 2,5 raza większa niż 100 g.

Krok 2: przeliczenie błonnika na porcję.
Skoro błonnik rośnie proporcjonalnie do masy (przy tej samej recepturze), mnożymy:

3,10 g × 2,5 = 7,75 g

Odpowiedź "7,75 g błonnika." jest więc zgodna z proporcją.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "31,10 g błonnika." — sugeruje pomylenie skali i użycie zbyt dużego mnożnika (wynik byłby tak wysoki, jakby porcja była wielokrotnie większa niż 250 g).
  • "77,50 g błonnika." — to typowy efekt potraktowania 250 g jak "250 jednostek" zamiast "2,5 × 100 g" (mnożnik jest 10 razy za duży).
  • "3,10 g błonnika." — to wartość dla 100 g, więc pasowałaby tylko wtedy, gdyby porcja miała 100 g, a nie 250 g.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj szybkie oszacowanie. Skoro 250 g to więcej niż 100 g, wynik musi być większy niż 3,10 g, ale nie może być ekstremalnie wysoki. To pomaga wychwycić błędy przecinka i złego mnożnika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz, ile razy porcja jest większa od 100 g: masa porcji / 100. Potem pomnóż wartość "na 100 g" przez ten mnożnik. To klasyczne przeliczenie proporcjonalne używane w gastronomii i dietetyce.
Bo 250 g to nie "250 razy więcej" niż 100 g, tylko 2,5 razy więcej. Względem 100 g porcja 250 g ma współczynnik 250/100 = 2,5. Mnożenie przez 250 oznaczałoby, że porcja waży 25 000 g.
To informacja odniesiona do standardowej masy 100 g. Oznacza, że jeśli odważysz dokładnie 100 g tej zupy, to dostarczy ona 3,10 g błonnika. Dla innej masy porcji wynik trzeba przeliczyć proporcją.
Użyj oszacowania: 250 g to około 2,5 × 100 g, więc wynik powinien być około 2,5 razy większy niż 3,10 g, czyli w okolicach 7–8 g. Jeśli wychodzi kilkadziesiąt gramów, mnożnik jest zły.
W praktyce można, jeśli zachowasz spójność dokładności, bo 3,10 g = 3,1 g. Na egzaminie zwykle warto trzymać zapis z treści i dopiero wynik końcowy podać z wymaganą dokładnością, aby uniknąć błędów przecinka.
Najczęściej: pomylenie mnożnika (np. użycie 250 zamiast 2,5), błędne przesunięcie przecinka w mnożeniu liczb dziesiętnych oraz pozostawienie wartości "na 100 g" jako wyniku dla porcji. Pomaga zapisanie działania w dwóch krokach.
Gdy planujesz jadłospisy, liczysz wartość odżywczą porcji dla gościa, kontrolujesz normy żywieniowe w żywieniu zbiorowym albo przygotowujesz dokumentację technologiczno-żywieniową. To także podstawa do porównywania wielkości porcji.
Postępujesz identycznie: liczysz mnożnik 80/100 = 0,8 i mnożysz wartość z etykiety lub tabeli przez 0,8. Wynik będzie mniejszy niż wartość dla 100 g, co jest dobrą kontrolą logiczną obliczeń.
W obliczeniach przyjmujemy proporcjonalność, jeśli porcja jest tą samą potrawą o tej samej recepturze. Zmiana dodatków, dolewek lub odparowanie wody może zmieniać koncentrację na 100 g, ale wtedy punktem wyjścia powinny być nowe dane "na 100 g".
Najprościej: wartość na 100 g × (masa porcji / 100). Dla 250 g to: 3,10 × (250/100) = 3,10 × 2,5. Taki zapis jest czytelny, ogranicza pomyłki i ułatwia ocenę toku rozumowania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 78% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "W 100 g zupy jest 3,10 g błonnika, a porcja ma 250 g, czyli 2,5 razy więcej masy.Dlatego ilość błonnika w porcji to 3,10 × 2,5 = 7,75 g."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Proporcja (matematyka)" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja_(matematyka) (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), "Ułamek dziesiętny" — https://pl.wikipedia.org/wiki/U%C5%82amek_dziesi%C4%99tny (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), "Jednostka masy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Jednostka_masy (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw żywienia człowieka (rozdziały: błonnik, obliczanie wartości odżywczej racji/potraw)
  • Zbiory zadań z obliczeń gastronomicznych i dietetycznych (proporcje, przeliczenia na porcję)
  • Notatki z matematyki: procenty, ułamki dziesiętne, proporcje

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego