KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 31.
Jeżeli w skali trójstopniowej prawdopodobieństwo wystąpienia danego zagrożenia uznano za wysoce prawdopodobne, a ciężkość następstw jest średnia, to ryzyko oszacowano i wyznaczono jego dopuszczalność jako ryzyko
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Oszacowanie ryzyka zawodowego w skali trójstopniowej".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W skali trójstopniowej łączy się dwa parametry: prawdopodobieństwo i ciężkość następstw.
Przy "wysoce prawdopodobne" oraz "średnia" w macierzy 3x3 otrzymuje się poziom "duże (3)". Ryzyko duże w tej metodyce ma dopuszczalność "niedopuszczalne", co oznacza potrzebę natychmiastowych działań.

Pełne wyjaśnienie:

W metodzie matrycowej oceny ryzyka w skali trójstopniowej wynik nie jest liczony wzorem, tylko odczytywany z macierzy 3x3 na podstawie dwóch osi:

  • Prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia niebezpiecznego (mało prawdopodobne / prawdopodobne / wysoce prawdopodobne),
  • Ciężkość następstw (mała / średnia / duża).

Dla kombinacji: "wysoce prawdopodobne" oraz "średnia ciężkość następstw" komórka macierzy wskazuje poziom "duże (3)". W podejściu trójstopniowym dopuszczalność jest bezpośrednio powiązana z poziomem:

  • ryzyko małe – dopuszczalne (należy utrzymać poziom, kontrolować),
  • ryzyko średnie – dopuszczalne (zaleca się planowanie działań obniżających ryzyko),
  • ryzyko dużeniedopuszczalne (wymaga natychmiastowych działań korygujących; praca nie powinna być wykonywana do czasu obniżenia ryzyka).

Dlatego poprawne jest wskazanie "duże, niedopuszczalne".

Pozostałe odpowiedzi są błędne z typowych powodów:

  • Warianty ze słowem "średnie" wynikają zwykle z błędnego założenia, że "średnia ciężkość" automatycznie daje "średnie ryzyko" (pomija się wpływ bardzo wysokiego prawdopodobieństwa).
  • Wariant "duże, dopuszczalne" miesza poziom ryzyka z dopuszczalnością. W tej skali "duże" jest traktowane jako niedopuszczalne, bo wymaga pilnych działań.

W praktyce BHP taka kwalifikacja służy do ustawienia priorytetów: przy ryzyku niedopuszczalnym najpierw eliminuje się zagrożenie u źródła lub wdraża skuteczne zabezpieczenia techniczne/organizacyjne, a dopiero potem dopuszcza wykonywanie pracy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Matryca ryzyka 3x3 to tabela, w której łączy się prawdopodobieństwo zdarzenia z ciężkością następstw. Na przecięciu wiersza i kolumny odczytuje się poziom ryzyka (małe/średnie/duże), a następnie jego dopuszczalność i potrzebne działania profilaktyczne.
Należy znaleźć w macierzy wiersz "wysoce prawdopodobne" oraz kolumnę "średnia". Komórka na przecięciu wskazuje poziom ryzyka duże (3). Następnie interpretuje się dopuszczalność: przy ryzyku dużym uznaje się je za niedopuszczalne i wymagające pilnych działań.
W trójstopniowej metodyce "duże" oznacza, że kombinacja prawdopodobieństwa i skutków może prowadzić do poważnych strat/urazów z wysoką szansą wystąpienia. Dlatego wymaga natychmiastowych działań korygujących, a praca nie powinna być kontynuowana bez obniżenia ryzyka.
Tak. W typowej interpretacji skali trójstopniowej zarówno ryzyko małe, jak i ryzyko średnie są uznawane za dopuszczalne, ale różnią się wymaganiami: dla średniego zaleca się zaplanowanie działań zmniejszających ryzyko i kontrolę terminów ich realizacji.
Najczęstsze pomyłki to: zamiana osi (prawdopodobieństwo vs ciężkość), odczyt z niewłaściwej komórki, oraz mylenie poziomu ryzyka (małe/średnie/duże) z dopuszczalnością (dopuszczalne/niedopuszczalne). Pomaga czytanie zawsze w tej samej kolejności: wiersz → kolumna.
Dopuszczalność ryzyka to decyzja, czy praca w danych warunkach może być wykonywana przy zastosowanych zabezpieczeniach. "Dopuszczalne" oznacza możliwość pracy przy nadzorze i utrzymaniu środków profilaktycznych. "Niedopuszczalne" oznacza konieczność wdrożenia działań, zanim praca będzie kontynuowana lub rozpoczęta.
W praktyce, gdy ocena wskazuje ryzyko duże (niedopuszczalne), trzeba podjąć natychmiastowe działania: ograniczyć narażenie, zastosować zabezpieczenia techniczne/organizacyjne, a w razie potrzeby wstrzymać wykonywanie pracy do czasu obniżenia ryzyka do poziomu dopuszczalnego.
Dla ryzyka średniego zwykle planuje się działania redukujące: usprawnienia organizacyjne, osłony i zabezpieczenia, zmianę technologii, instrukcje, szkolenia, przeglądy. Kluczowe jest wyznaczenie odpowiedzialnych osób i terminów oraz sprawdzenie skuteczności działań w kolejnej ocenie.
"Ciężkość następstw" opisuje jak poważne mogą być skutki zdarzenia (np. małe/średnie/duże). "Poziom ryzyka" to wynik połączenia ciężkości z prawdopodobieństwem w macierzy. To częsty punkt egzaminu: poziom ryzyka nie jest tym samym co sama ciężkość.
Ćwicz odczyt z macierzy 3x3 na wielu przykładach i zapamiętaj mapowanie dopuszczalności: małe/średnie = dopuszczalne, duże = niedopuszczalne. Trenuj też rozróżnianie osi (prawdopodobieństwo vs ciężkość) oraz uzasadnianie, jakie działania wynikają z danego poziomu ryzyka.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "W skali trójstopniowej łączy się dwa parametry: prawdopodobieństwo i ciężkość następstw.Przy "wysoce prawdopodobne" oraz "średnia" w macierzy 3x3 otrzymuje się poziom "duże (3)"."

Źródła:

  • PN-N-18002:2011, "Systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy — Ogólne wytyczne do oceny ryzyka zawodowego" (metoda matrycowa 3x3 i interpretacja poziomów ryzyka)
  • Kodeks pracy, art. 226 (obowiązek oceny i dokumentowania ryzyka zawodowego oraz stosowania środków profilaktycznych)
  • Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, § 39 (wymagania dotyczące oceny ryzyka i informowania pracowników)

Materiały:

  • Polska Norma PN-N-18002:2011 (opis metody matrycowej i interpretacja poziomów ryzyka)
  • Materiały szkoleniowe CIOP-PIB dotyczące oceny ryzyka zawodowego (matryce i przykłady)
  • Komentarze i opracowania do Kodeksu pracy w zakresie obowiązków oceny ryzyka (art. 226)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego